Search This Blog

Thursday, May 16, 2019

NGƯỜI GIÀ NÊN TRÁNH
Inline image
Con người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa, yếu đi. Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng
1. Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm:
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì không khí trong lành. Điều đó không đúng. Vì từ 4-6 giờ sáng theo quy luật của đồng hồ sinh học của người già thân nhiệt đang cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ ngừng đập. Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Tốt nhất là nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm nhưng an toàn hơn nhiều.
2. Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng:
Thần kinh người già thường chậm chạp. Lúc ngủ muốn dậy đi tiểu hoặc có ai gọi đang ở tư thế nằm mà trở dậy ngay, đi lại luôn dễ làm huyết áp tăng đột ngột, dễ dẫn đến đứt mạch máu não. Vì vậy, đang ngủ khi có việc cần dậy phải từ từ theo 3 bước, mỗi bước khoảng nửa phút.
Bước 1: Khi tỉnh giấc hãy nhắm mắt lại nằm thêm nửa phút.
Bước 2: Ngồi dậy tại giường nửa phút xoa tay, xoa chân.
Bước 3: Cho hai chân chạm đất hoặc chạm nền nhà nửa phút rồi mới đứng dậy đi.
3. Không nên ngoái đầu một cách đột ngột:
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép, động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có người đã bị ngã. Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả người lại, tránh chỉ quay đầu.
4. Không nên đứng co một chân để mặc quần:
Xương của người già thường bị xốp do thiếu canxi. Nếu không bị xốp thì xương cũng giòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần. Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co chân mặc quần.
5. Không nên quá ngửa cổ về phía sau:
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối xong ngồi nghỉ trên ghế tựa có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được nữa, phải đưa ngay vào viện. Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy, người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau
6. Không nên thắt dây lưng quá chặt:
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa. Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel (bờ rơ ten). Bình thường ở nhà chỉ nên mặc quần ngủ lồng chun, không nên mặc quần âu cứ phải thắt dây lưng làm bụng luôn bị gò bó.
7. Khi đi đại tiện không nên rặn quá mức:
Táo bón là hiện tượng thường gặp ở người già. Tâm lý khi đi đại tiện không ai muốn ở lâu trong nhà vệ sinh nên thường muốn rặn mạnh để đi cho nhanh nhưng nếu rặn quá sức, mặt mũi đỏ gay rất nguy hiểm. Các khảo nghiệm về y học đã cho biết khi rặn mạnh dễ giãn tĩnh mạch ở hậu môn gây chảy máu nhưng điều quan trọng hơn là huyết áp sẽ tăng có thể dẫn tới tai biến mạch máu não và nhồi máu cơ tim. Để đỡ phải rặn khi đi ngoài, người già cần ăn nhiều rau quả, chuối, khoai, uống nhiều nước để chống táo bón.
8. Không nên nói nhanh, nói nhiều:
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người mỗi người đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường. Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng, nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói chậm, nói ít.
9. Không nên xúc động:
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe.
Có một câu nói rất hay: " ĐỪNG ĐỂ CHẾT VÌ THIẾU HIỂU BIẾT". Vì thật ra đã có rất nhiều người chết vì thiếu hiểu biết kể cả những người còn trẻ. Qua sự hiểu biết ít ỏi của bản thân, qua kinh nghiệm cuộc sống và qua tham khảo các tài liệu y học mới nhất của nước ngoài, mong rằng với bài viết ngắn này sẽ giúp các bậc cao niên sống lâu, sống khỏe, sống vui tăng thêm nhiều tuổi thọ.
BS NGUYỄN VĂN ĐỨC

Những cánh rừng trống rỗng ở Việt Nam


Mai Hưng dịch

Bất chấp những cuộc chiến kéo dài và bi thảm với người Nhật, người Pháp, người Trung Quốc và người Mỹ trong suốt thế kỷ qua, Việt Nam vẫn là một kho báu sinh học. Theo một nghiên cứu khoa học, đây là một trong những địa điểm nổi bật của thế giới về đa dạng sinh học. Ở Việt Nam - một quốc gia chỉ lớn hơn tiểu bang New Mexico một chút này - có tới 30 công viên quốc gia và có nhiều loài động vật như ở những công viên safari nổi tiếng của Kenya và Tanzania.

Con tê giác cuối cùng đã bị hạ ở rừng Nam Cát tiên.


Trên thực tế, trong ba thập kỷ qua, đã có hàng trăm loài động thực vật mới đối với khoa học được phát hiện ở Việt Nam, và mỗi năm lại càng ghi nhận được nhiều hơn nữa. Ví dụ như Sao la – một loài giống như linh dương. Mặt có những đường vằn, dịu dàng trông như thể vừa bước ra khỏi một bức tranh đầy mơ màng của rừng rậm của họa sỹ Henri Rousseau (1844 – 1910, một họa sĩ trường phái hậu ấn tượng người Pháp theo phong cách ngây thơ và nguyên thủy – người dịch). Được xem là “con kỳ lân cuối cùng” vì sự hiếm hoi của nó, sao la là loài động vật sống trên cạn lớn nhất được phát hiện kể từ năm 1937. Người ta cũng phát hiện một đàn nhỏ loài tê giác đã mất tích từ lâu, một loài mang, và một loài thỏ có sọc / vằn. Cũng như họ đã phát hiện ra một loài côn trùng thuộc bộ Bọ que khổng lồ, dài khoảng 53cm, và nhiều loài chim – loài khướu! - cá, rắn và ếch, những loài mà cho đến nay chưa biết tới hoặc được cho là đã tuyệt chủng.

Các khu rừng Việt Nam là nơi cư trú của hơn hai chục loài linh trưởng - vượn, khỉ, cu-li và voọc, loài linh trưởng thường có màu sắc khiến cho loài người chúng ta trông chúng có vẻ buồn cười, vì khá tương phản.

Một email quảng cáo mà tôi nhận được từ Vườn quốc gia Cúc Phương dường như đang trêu ngươi: “Khu rừng cổ có gần 2.000 loài cây và trong số đó có một số động vật quý hiếm và đáng kinh ngạc, bao gồm báo đốm, voọc Delacour, cầy hương Owston, rái cá và gấu đen châu Á! … cú mèo, sóc bay, cu-li, dơi và mèo”.

Nhưng trong lúc cố gắng thu xếp để đến thăm, những người tổ chức chuyến đi mà vợ tôi và tôi đã liên lạc đã ngần ngại một cách kỳ lạ về các khu vực tự nhiên và động vật hoang dã, và họ tiếp tục giục giã chúng tôi trở lại những cảnh quan đơn thuần, hoặc đến các thành phố. Và sau đó là một email như thế này: “Trước đây, đã khi nào quý vị đã từng đến Việt Nam, hoặc hiểu biết tình hình ở đó hay chưa? Khá là tàn khốc, nếu quý vị chưa từng biết”.

Tàn khốc đối với động vật hoang dã?

“Rất tàn khốc là đằng khác. Ở Việt Nam, các công viên quốc gia chủ yếu chỉ trên danh nghĩa, và nạn săn trộm (do chính nhân viên kiểm lâm của công viên quốc gia thực hiện) cùng những điều tệ hại hơn đã hủy diệt động vật hoang dã”. 

Những lời kêu gọi đối với các nhân viên hoạt động bảo tồn các loài động thực vật hoang dã - những người sống và làm việc tại Việt Nam - chấp nhận những điều có vẻ trái ngược. Vâng, đất nước này là một tâm điểm của sự đa dạng động thực vật hoang dã. Không, du lịch hoang dã không được quan tâm nhiều, và Việt Nam cũng đã trở thành một trung tâm buôn lậu động vật hoang dã trên thế giới.

Các quần thể động thực vật hoang dã vốn đã hủy hoại môi trường sống vì dân số bùng nổ, cũng bị săn bắn, bẫy và bắt sống cạn kiệt đến nỗi các công viên quốc gia và các khu vực tự nhiên khác hiện đang bị “hội chứng rừng trống": ngay cả các loài động vật và chim nhỏ cũng bị săn bắt đến mức tuyệt chủng ngay tại bản địa. Các nước châu Á khác cũng đang ở trong các giai đoạn khác nhau của cùng một cơn giẫy chết như vậy. Thường người ta vẫn nói rằng nhiều loài động thực vật hoang dã mới đã biến mất trước khi khoa học phát hiện ra chúng.

Sự suy giảm đa dạng sinh học ở Việt Nam là đặc biệt nghiêm trọng. Ví dụ, trong một khu bảo tồn quốc gia xa xôi hẻo lánh dành riêng cho sao la và các động vật quý hiếm khác, theo con số ghi nhận được gần đây nhất vào năm 2015, đã có tới 23.000 cái bẫy làm bằng dây điện rẻ tiền nhưng gây sát hại đã được phát hiện. Hàng chục nghìn những bẫy như vậy được đặt mỗi năm, và chúng cũng bị nhanh chóng thu giữ. Mặc dù được tìm kiếm nhiều, nhưng không có bằng chứng nào về sao la ngoài một bức ảnh được chụp từ sáu năm trước. Con tê giác cuối cùng đã bị những kẻ săn trộm bắn hạ tại Vườn quốc gia Cát Tiên vào năm 2010. Hổ bị săn đuổi ráo riết. Chỉ có những quần thể gấu và voi ít ỏi còn lại sinh sống trong những khu vực nhỏ hẹp, dễ bị tổn thương. Gần như tất cả các loài linh trưởng đều có nguy cơ tuyệt chủng.

Một số trong những cuộc tàn sát này là nhằm thỏa mãn cơn đói các loại Đông dược truyền thống ở Việt Nam và quốc gia láng giềng Trung Quốc. Các ví dụ một danh mục dài các phương thuốc có mục đích bao gồm: dương vật hổ trị bệnh bất lực, mật gấu để chữa ung thư, sừng tê giác để giải rượu, mật cu-li để giảm các bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp do ô nhiễm không khí ở Việt Nam.

Barney Long, giám đốc Bảo tồn Động vật hoang dã Toàn cầu, một tổ chức phi lợi nhuận, cho biết, các cuộc điều tra đã phát hiện ra rằng còn có nhiều nguyên nhân khác, động lực khác (của việc tàn sát các loài động vật hoang dã), đó là “cung cấp cho nhu cầu thịt rừng ngày càng tăng trong các nhà hàng đô thị, vốn là việc thể hiện đẳng cấp”.

Ông Long  nói “Đây không phải là thịt rừng, nơi mà những người nghèo đang săn lùng thức ăn. Đó là một biểu tượng của đẳng cấp khi mời các đối tác kinh doanh hoặc các quan chức chính quyền đi ăn một bữa ăn thịt rừng. Và thành thật mà nói, đó là một quy mô kinh hoàng. Chúng tôi đang nói không phải về một hoặc hai loài thú, mà là sự biến mất của toàn bộ cộng đồng động vật hoang dã”.

Sau khi tìm hiểu thêm, vợ chồng tôi quyết định lên đường bằng mọi cách, sắp xếp bay ra Hà Nội, đến miền Bắc, và nhanh chóng đi đến một vùng hẻo lánh nào đó nhưng còn rừng. Sau đó, chúng tôi sẽ bay vào miền Nam, đến Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn cũ, để đi thăm một vòng các công viên và các khu vực tự nhiên ở đó.

Trong suốt chuyến đi kéo dài hai tuần, chúng tôi nhận thấy rằng một số loài động vật hoang dã quý hiếm vẫn còn gìn giữ được, mặc dù trong những hoàn cảnh bị đe dọa ngặt nghèo. Và chúng tôi cũng đã gặp may, phải thành thực mà nói là như vậy, được chứng kiến cuộc đấu tranh của những người Việt bản địa và các đồng minh bảo tồn quốc tế nhằm ngăn chặn nguy cơ diệt chủng động vật ngày càng tăng.

Cúc Phương, công viên quốc gia đầu tiên của Việt Nam, cách Hà Nội vài giờ lái xe. Công  viên được ông Hồ Chí Minh thành lập vào năm 1962, ông Hồ đã tiên báo rằng “sự phá hủy rừng hiện tại sẽ dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng cho khí hậu, năng suất và cuộc sống. Rừng là vàng. Nếu chúng ta biết cách bảo tồn và quản lý tốt, rùng sẽ rất có giá trị”.

Nhưng dù những ngôn từ có cánh  mà  chính quyền ghi trong giấy mời chúng tôi tới công viên, không hề có một con voọc Delacour nào trong những khu rừng này, cũng không có loại nào khác. Không có gấu, báo hay loài mèo rừng, trừ khi chúng được giấu kỹ đến nỗi ngay cả các nhà khoa học cũng không thể tìm thấy chúng, Adam Davies, giám đốc Trung tâm cứu hộ các loài linh trưởng đang bị đe dọa, nói với tôi như vậy.

Thay vào đó, có bộ sưu tập động vật quý hiếm phong phú nhất dọc theo con đường công viên hẹp yên tĩnh ở các trung tâm cứu hộ động vật, tương đương với một loại xa lộ bảo tồn. Tại Trung tâm cứu hộ các loài linh trưởng, du khách có thể nhìn thấy bốn loài voọc gần như tuyệt chủng (còn được gọi là vọoc), vượn và cu-li, nhiều con trong số đó đã được giải cứu khỏi những kẻ buôn bán động vật hoang dã. Chúng được chăm sóc hồi phục sức khỏe, được nhân giống khi có thể, và trong những hoàn cảnh đặc biệt may mắn, được đưa trở lại tự nhiên. Những kẻ săn trộm đã làm cho phần còn lại của công viên quốc gia này trở thành một cảnh quan thù địch đối với việc thả vào rừng hầu hết các loại động vật, ông Davies nói.

Cách đó một vài bước là hai trung tâm cứu hộ khác. Một trung tâm đang bảo vệ hàng chục loài rùa, nhiều con đẹp đến kinh ngạc, tất cả đều có nguy cơ tuyệt chủng. Còn trung tâm kia dành cho các loài báo (thuộc họ nhà mèo) bị tịch thu, cầy hương, cầy mực, hoặc cầy mực - được so sánh với một cây chổi có mùi như bỏng ngô tươi - và tê tê, một loài động vật giống như cừu trư, mà thịt và vảy có giá tới 1.000 đô la một ký trong nhà hàng hoặc trong các cửa hiệu thuốc Đông y dân gian ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. “Tê tê hiện là loài động vật có vú bị buôn bán nhiều nhất trên thế giới, đây là một danh hiệu rất không được mong muốn”, ông Davidies nói.

Trung tâm của ông (làm nhiệm vụ) tái sinh sản một số loài voọc Delacour thuộc cấp bậc cực kỳ nguy cấp cho Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước hoang dã Vân Long (thuộc tỉnh Ninh Bình – người dịch), khoảng 90 phút lái xe xuôi theo con đường này. Ở đó, chúng tôi lên một chiếc thuyền nhỏ đang đậu tại bến, được một trong những nhóm hướng dẫn viên địa phương chèo đưa đi, được nửa ngày trôi nổi trong một hẻm núi được bảo vệ.

Chúng tôi rẽ sang một tuyến đường mà chưa một ai trong số những người chèo thuyền kia đã đi. Những con voọc, hiện đang sinh sản, nhân giống thành công đang ở đâu đó ngoài kia, vẫn bặt tăm. Tất nhiên đó là bản chất của những nhiệm vụ như vậy: Hãy tận hưởng điều tuyệt vời như vậy, ngay cả khi không thấy con thú nào. Có lẽ tất cả những chiếc thuyền nhỏ khác đã đi theo một hướng khác may mắn hơn?

Sau đó, lúc quay trở lại, chúng tôi nghe thấy tiếng người nông dân la lên trong một bụi cây. Người này phấn khích chỉ vào những cái cây đang rung rinh ở bờ bên kia. Cuối cùng, một nhóm ồn ào gồm 10 con voọc chà vá xuất hiện - loài này có lông đen và râu và giống như (mặc) quần trắng - và chúng tôi ngồi cả tiếng đồng hồ để xem chúng bắt chấy và đuổi nhau và tắm nắng trong ánh mặt trời cận nhiệt đới gay gắt. Nếu may mắn, chúng sẽ tiếp tục được bảo vệ ở đây và không trở thành  mồi cho các tiệm thịt rừng hoặc thú cưng.

Để thấy được gấu, chúng tôi lái xe đến vườn quốc gia Tam Đảo, nằm tít trên một sườn núi dài ở phía bắc Hà Nội. Một thị trấn nghỉ mát trong một công viên đầy rẫy những cần cẩu xây dựng và những chiếc máy xúc nặng nề, một phần của cơn sốt xây dựng trên khắp Việt Nam.

Trong thung lũng bên dưới là khu bảo tồn gấu do Quỹ Động vật Châu Á vận hành và đôi khi có mở cửa cho du khách. Chúng tôi đã được xem hai loài - gấu mặt trăng và gấu mặt trời nhỏ hơn – nô rỡn, bơi lội và leo trèo trong một khu giải trí đặc biệt. Cả hai loài này trông giống như gấu đen Bắc Mỹ với vòng cổ trắng. Chúng được đưa đến đây từ các trang trại nuôi gấu lấy mật, nơi mà chúng sống trong sự giam cầm tàn khốc, vì mật của chúng liên tục được chiết xuất cho đến khi chết.

Nuôi gấu lấy mật giờ đây là bất hợp pháp, mặc dù vẫn còn có những kẽ hở khiến cho luật pháp khó được thực thi, ông Tuan Bendixsen, giám đốc trung tâm cho biết. Việc khai thác mật gấu vẫn đang diễn ra, ông nói. Bạn vẫn có thể mua được mật gấu ở Hà Nội nếu muốn.

Ông nói rằng nhiều con gấu mà ông ấy nhận được “vốn là bị mất chân tay, hoặc bị tổn thương gì đó”, và điều đó khiến cho cơ hội của chúng trở lại với thiên nhiên hoang dã trở nên mỏng manh hơn. Và vùng đất hoang dã thích hợp cho những sự phóng sinh như vậy ngày càng trở nên hiếm hoi, khi dân số và nền kinh tế quốc gia đều tăng trưởng.

Tệ nạn tham nhũng vốn đang hoành hành trong chính quyền độc đảng của Việt Nam, cùng với nền kinh tế đang phát triển, là những nhân tố chính của sự biến mất môi trường sống tự nhiên và các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Tham nhũng được xem như một lý do chính khiến các biện pháp bảo tồn trở nên yếu kém và sự thực thi lỏng lẻo bởi các nhóm bảo tồn mà chúng tôi có dịp tiếp xúc.

Andrew Tilker, một nhà nghiên cứu thực địa người Mỹ chuyên theo dõi sao la và các loài quý hiếm khác cho biết rằng “Tệ nạn tham nhũng hiện diện trong tất cả các thành phần xã hội Việt Nam, và cũng không khác gì với kiểm lâm”.

Một số quan chức can đảm đẩy lùi (tệ nạn tham nhũng), và cả các nhóm bảo tồn trong nước và quốc tế có thể viện dẫn những thành công. Nhưng quan điểm đồng thuận là rằng một triển vọng rộng lớn hơn đối với các loài hoang dã ở Việt Nam đang bị suy thoái một cách nhanh chóng. Chính phủ VN được Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp hạng tham nhũng một cách nhẹ nhàng là “tệ hại”.

Chúng tôi đã chứng kiến ​​những khát vọng mâu thuẫn như thế trong thời gian ở gần tỉnh Ninh Bình, cách phía nam Hà Nội một vài giờ lái xe. Ở đó, chúng tôi cảm thấy đó là một nơi đáng yêu nhất trong chuyến đi của chúng tôi - và cuộc đụng độ đó rất thú vị - tại một nơi được gọi là Động Tam Cốc. Nơi đó có một vài ngôi nhà nhỏ một tầng bằng đá nằm ẩn mình trong một khung cảnh tươi tốt, bao quanh là những khối đá vôi khổng lồ và bình nguyên chỉ có thể nhìn thấy trong tranh màu nước. Chúng tôi đã chọn nơi này vì nó cách Vườn chim Thung Nham chỉ có nửa giờ đi xe đạp.

Một buổi chiều muộn, chúng tôi ghé vào vườn chim này và tự hỏi liệu chúng tôi,có bị lạc đường hay không. Mặc dù được quảng cáo là điểm đến “sinh thái” của thành phố, nhưng công viên này đã được tiếp quản bởi một tập đoàn du lịch với những kế hoạch xây cất lớn . Chúng tôi đi ngang qua những bãi cỏ và hồ nước rộng có  rừng bao quanh, tất cả đều được cắt tỉa cẩn thận và hoàn toàn không có chim chóc. Trên bờ gần đó, những chiếc khoan máy, cưa xích và những chiếc xe nạo vét đường xé nát không khí trong sự mở rộng đầy tham vọng của một khu nghỉ mát ven hồ - không được tính toán kỹ để duy trì môi trường sống của các loài chim.

Cuối cùng, chúng tôi tìm thấy một cái nhà để thuyền và một người phụ nữ với chiếc nón lá truyền thống và một mái chèo lớn. Với một khoản phí nhỏ, người phụ nữ ấy  đưa chúng tôi và ba hành khách khác ra một hồ nước có vẻ cằn cỗi và ra phía một lũy tre. Hãy cất ống nhòm đi. Không có một con chim nào để nhìn ngắm, hoặc nghe chúng hót. Có lẽ đó chỉ là do thời tiết chăng.

Mười phút sau, chúng tôi bắt đầu nghe thấy tiếng như một cuộc trò chuyện đầy kích động giữa các thành viên của một nhóm được ưa thích lớn nhất thế giới, ở một nơi nào đó ngoài tầm nhìn. Sau đó, thuyền của chúng tôi lướt vào một vườn cây với hàng trăm con diệc và cò, mỗi con to như một đứa trẻ 2 tuổi, đậu vắt vẻo trên cành cây, rỉa lông rỉa cánh hoặc có lúc như che kín cả bầu trời. Thật vui nhưng tương lai của nó có thể phụ thuộc vào dự án xây dựng đó, và liệu những hồ nước lặng yên, cằn cỗi bên cạnh có phải là chỉ dấu của việc cảnh quan này sẽ được quản lý như vậy hay không.

Tất nhiên, Việt Nam không đơn độc trong việc thất bại trong công cuộc bảo vệ động vật hoang dã. Tại Hoa Kỳ, nhiều động vật “được bảo vệ” của chính chúng tôi cũng đang bị đẩy tới gần rìa của sự tuyệt chủng. Các sáng kiến ​​từ chính quyền Trump đã đẩy lùi việc định danh  một số di tích quốc gia và sẽ làm suy yếu Đạo luật về các loài có nguy cơ tuyệt chủng.

Chúng ta đã hiểu được rằng nếu như có một niềm hy vọng về di sản thiên nhiên của Việt Nam, thì một số trong số những hy vọng đó phải trông chờ vào các nhóm bảo tồn sáng tạo, đôi khi can đảm như (Tổ chức) Giáo dục vì Thiên nhiên-Việt Nam. Họ đẩy mạnh công cuộc nghiên cứu, điều tra tội phạm, đấu tranh chính trị và những động thái pháp lý. Những hoạt động này chịu nhiều rủi ro.

Một nguồn hy vọng khác cho Việt Nam nằm ở việc thu hút cộng đồng địa phương tham gia bảo vệ động vật hoang dã bằng các khuyến khích về kinh tế. Ví dụ, Quỹ Động vật hoang dã Thế giới đã tài trợ cho việc trồng (cây) mây và (cây) keo bền vững như những vùng đệm cho các khu bảo tồn thiên nhiên được rào chắn dọc theo biên giới phía tây với Lào. Ở những nơi khác, các nhóm môi trường trả cho người dân địa phương một mức lương đủ sống để tuần tra rừng mưa và thu giữ hàng ngàn những cái bẫy chết người.

Ngành du lịch, vốn phát triển nhanh chóng ở Việt Nam, cũng có thể duy trì các khu vực hoang dã, mặc dù chỉ khi nào nó được quản lý cẩn thận. Lượng khách du lịch quốc tế đạt gần 15,5 triệu trong năm 2018 - mức tăng đáng kinh ngạc 64% so với con số năm 2016, điều này giải thích một rừng cần cẩu xây dựng mà chúng tôi đã nhìn thấy xung quanh bờ biển ở phía xa của Vịnh Hạ Long, khi các khách sạn cao tầng mọc lấn vào các khu vực lân cận Vườn quốc gia Cát Bà. Chúng giải thích cho sự chia cắt môi trường sống và sự tuyệt chủng cận kề của loài voọc Cát Bà và các loài khác từng sinh sống ở đây. Khoảng 60 loài trong số các loài động vật ở đây vẫn đang sinh sống trong các quần thể bị cô lập, nơi mà các lựa chọn về thức ăn và sinh sản gần như bị triệt hạ hoàn toàn. Trong những năm 1960, có đến 3.000 loài.

Chúng tôi đi về phía nam, về phía thành phố Hồ Chí Minh và, từ đó, tôi đi một mình, đi xe máy ba hoặc bốn giờ về phía bắc để ở vài ngày trong Vườn quốc gia Cát Tiên. Vào một buổi chiều ngột ngạt, oi bức, một nhân viên kiểm lâm công viên trẻ tuổi lanh lợi đã dẫn một vài người trong chúng tôi “đi bộ trong thiên nhiên hoang dã” hai giờ đồng hồ.

Thứ duy nhất mà chúng tôi thấy là những đám vắt trên đất khô. Chúng phát hiện ra chúng tôi rất nhanh: Những vết máu loang nhanh trên đôi tất của tôi khi tôi cúi xuống để gỡ những sinh vật này ra khỏi mắt cá chân. (Còn nhân viên kiểm lâm thì đi đôi bốt cao cổ).

Trung tâm các Loài linh trưởng có nguy cơ tuyệt chủng Đảo Tiên, tọa lạc trên một hòn đảo cách đó vài phút đi bộ về phía hạ lưu, vó một số loài, bao gồm cả những con vượn  huyên náo đang nhảy nhót lung tung qua các tán cây cao. Đôi khi chúng bắt đầu một buổi hòa nhạc bất ngờ, gần như là điếc tai. Buổi hòa nhạc ấy vang lên như một bản giao hưởng của những tiếng huýt sáo điên dại, những tiếng còi báo động và những cây đàn lớn nhất thế giới. Bài hát của loài vượn này đã phản bội chúng, báo cho loài người tốt bụng chúng ta biết vị trí của chúng, cho những người đi săn trong công viên quốc gia bên kia sông. Đôi khi chúng bị bắn hạ từ trên cây đằng kia và bị bán làm thức ăn trong thành phố.

Các nhân viên kiểm lâm của công viên và những người khác mà tôi có dịp tiếp chuyện tại Cát Tiên đều khẳng định rằng quần thể động vật của vườn này đang suy giảm; rằng một số nhân viên kiểm lâm đã bị bắt gặp là thông đồng với các thợ săn để bắn hạ các loài động vật có giá trị cao (mặc dù họ được cho là đã bị xử lý nghiêm khắc), và các nhân viên kiểm lâm kiếm được khoảng 200 đô la mỗi tháng khi mới bắt đầu vào nghề, khiến cho công việc kiểm lâm này trở thành một lựa chọn nghề nghiệp ít sinh lợi hơn - và săn trộm một điều hấp dẫn.

Tôi ở lại rìa của công viên này trong một ngôi lều tươm tất của Rừng Cát Tiên. Chủ sở hữu của nó, Dương Thị Ngọc Phương và Gary Leong, làm việc để giúp bảo vệ Cát Tiên khỏi nạn du lịch đại chúng và xây dựng mối quan hệ kinh tế với các cộng đồng địa phương nghèo khó để ngăn chặn họ đi săn trộm. “Không có động vật, công viên chẳng có lý gì để tồn tại”, ông Leong nói. “Chúng tôi phải làm cho mọi người quan tâm đến việc bảo vệ động vật”.

Điều đó có nghĩa là, ít nhất là một phần, phải tạo ra các khuyến khích kinh tế cho người dân địa phương để bảo tồn các loài bản địa trong môi trường sống tự nhiên của chúng. Và điều này cần phải bắt đầu ngay, những người ủng hộ hoạt động bảo vệ động vật hoang dã nói.

“Mỗi ngày chúng ta đều thức dậy và tự hỏi, ‘chúng ta có thời gian không? Có loài nào trong số những loài này còn có thời gian không? Phải chăng chúng ta đang chiến đấu với một cuộc chiến mà chúng ta đã thất bại? Nhưng nếu chúng ta không chiến đấu, thì chúng ta chắc chắn đã  thất bại’” – Vu Quyen, Giám đốc điều hành của Quỹ giáo dục vì thiên nhiên VN đã nói như vậy.

Phản đối bức tranh "Đạo pháp và Dân tộc"


Giang Nam 

(VNTB) - 

***
Với tư cách Phật tử truyền gia, bản thân từng đọc kinh Phật, đã từng giảng văn chương Phật cho SV đại học khoa Văn, tôi hiểu được tấm gương vĩ đại xuất chúng của Đức Phật tổ. Trong tâm thế và nhận thức tôn giáo của mình, tin chắc rằng Đức Phật là độc nhất vô nhị, không so sánh với ai khác. Đó là đức tin. Đó là bản chất của tự do tín ngưỡng mà các bản hiến pháp văn minh đều khẳng định.

Đó cũng là đức tin của nhiều chục triệu Phật tử trên khắp thế giới, cụ thể là phật tử 112 nước và vùng lãnh thổ - thành viên của Đại lễ VESAX năm 2019 hiện đang diễn ra tại Việt Nam.

Kẻ nào báng bổ đức tin ấy dù với bất cứ lý do gì cũng không thể được chấp nhận.

Tôi theo dõi đại lễ với sự quan tâm của một phật tử bình thường. Đức Phật dạy rằng chung sinh bình đẳng, có nghĩa, phật tử cũng bình đẳng. Bởi vậy tôi phản đối ông Thích Thanh Quyết được cho là tiến sĩ phật học, phó chủ tịch GHPGVN, người đã đưa và giới thiệu một bức tranh báng bổ coi thường Đức Phật ra trưng bày khoe khoang trong đại lễ VESAX năm nay.

Đó là bức tranh mang tên“Đạo pháp và Dân tộc” treo ở Học viện Phật giáo và chèo kéo mời quan khách 112 nước ghé thăm.

Đây là bức tranh sơn dầu khổ lớn của nữ hoạ sĩ tà đạo Ngô Hải Yến vẽ, cúng dường cho nhà chùa.
PHÂN TÍCH BỨC TRANH QUÁI GỞ

Trong tranh, Phật tổ ngự toàn thân tọa thiền trên tòa sen bên trái, ông HCM chân dung bán thân ngồi bên phải. Hai hình tượng nhân vật “khập khiễng”như vậy đã không thể chấp nhận được cùng ở chung một tác phẩm. Nó nói lên sự chắp vá, cắt dán tùy tiện mà những người am hiểu nghệ thuật tranh, tượng quần thể đã thấy ngay sự lố bịch của cấu trúc. Chưa nói đến tự do đức tin nổi giận, nếu chỉ là người thưởng thức tranh bình thường đã không tránh khỏi phì cười chế giễu tay nghề họa sĩ.


  Sư Thích Thanh Quyết đem tranh của hoạ sỹ Ngô Hải Yến ra mắt tại học viện Phật giáo nhân dịp Đại lễ VESAX 2019)


Xưa nay chưa từng có ai trên thế giới dám tùy tiện “sắp xếp” chỗ ngồi của Đức Phật tổ, ngồi chung chiếu, chung bàn với ai khác, dẫu đó là những vĩ nhân nổi tiếng khác, kể gì cả HCM.

Rút cục, tôi không thấy có gì chung giữa hai nhân vật này.

Những người chân tu sao lại có thể chấp nhận một lối hoằng pháp thực dụng “ăn theo” trơ trẽn như vậy được ?

Sự ngu dốt của ai khi tạo ra cái gọi là “bánh xe pháp luân” dưới đây trong Phật giáo Việt Nam ? Xin lưu ý bánh xe gồm 4 căm xe lớn và 4 căm nhỏ, cộng chung là số 8.

Trang web Phật giáo Việt Nam: “Bánh xe pháp luân”

Bánh xe pháp luân


Hình “bánh xe pháp luân VIệt Nam” ở trên bắt nguồn từ “mô hình bát quái”, vốn là cốt lõi tư tưởng KINH DỊCH của Lão tử - Lão giáo - Đạo Lão gốc Trung Quốc sau đây.

Bánh xe 8 căm xe thể hiện cấu trúc 8 yếu tố cố định của Kinh Dịch.
Đó là sự xuyên tạc quan miệm Phật giáo gốc Ấn Độ- Nipal.

Xin hãy xem nguồn gốc của BÁNH XE PHÁP LUÂN từ Ấn Độ - Nepal:
Bánh xe có nhiều căm xe (hơn số 8 nhiều lần, tùy ý ít nhiều không hạn định)
Bánh xe thể hiện vũ trụ liên tục quay, thế gian vô thường.


Kỹ sư xây dựng Ngô Đồng Toản bèn mần thơ ngẫu hứng vịnh “bánh xe nhái” như sau: 
Bánh Xe Kẽo Kẹt
Bánh xe tròn khéo vạn luân
Nay lăn tới Việt, bất tuân luật già
Lạ lùng thay cõi ta bà
Người ta chính quả, mình là phụ tu”.

Ông Thích Thanh Quyết cười toe toét đón nhận bức tranh của nữ hoạ sĩ Ngô Hải Yến vẽ tặng. Bởi không hiểu gì Phật học và tự do tín ngưỡng, ông ta đã hồ hởi đón nhận bức tranh tà đạo này mà chẳng chút lăn tăn !?

Nhà văn Phạm Lưu Vũ một phật tử Hà Nội đã gửi bức thư ngỏ cho Sư Quyết. 
Như sau:

Nhắn với SƯ QUYẾT
Chưa xong chuyện Vesak ở Tam Chúc (tác giả đại gia Xuân Trường) thì lại đến việc anh sư Quyết hớn hở như anh hề bên bức tranh gọi là “Đạo pháp và dân tộc” của một kẻ ngu si nào đó tặng các anh.

Này anh sư Quyết, tôi từng gọi anh là sư đại gia, được chế độ bưng anh vào ngồi trong quốc hội cho có đủ sắc màu, cho anh nắm những ngôi chùa ngàn tỷ, lễ tết cúng dâng sao giải hạn thu hàng trăm tỷ… thì cứ coi như đó là phước báo của anh. Nhưng càng ngày anh càng quá lắm, đến nỗi tham không biết đường mà dấu, si không biết lối mà che, nịnh không biết chừa phương mà diễn… Tự cho mình cái quyền lộng hành ngang ngược, đã hủy hoại chánh Pháp, phá hòa hợp Tăng, lại còn phỉ báng cả Đức Phật nữa thì anh liều thật, dẫu Phật từ bi anh không e sợ, thế chẳng lẽ anh không sợ các vị hộ Pháp Kim Cương, không sợ cả nhân quả nữa hay sao?

Này anh sư Quyết, “Đạo pháp và dân tộc” là đạo riêng của các anh, quyết không phải đạo của Đức Phật. Chánh pháp chỉ có một, thì cái đó là tà pháp. Khoác áo nhà Phật mà hành theo tà pháp thì đó là tà sư. Vẽ bánh xe Pháp mà có cả đồ hình Thái cực thì đó là hổ lốn Phật, Lão. Đưa (ông cụ) Bác Hồ vào tranh, ngang với Đức Phật là hủy báng Như Lai. Đức Phật là đức Thế Tôn, là Thiên Nhân sư, là Thường Tịch Quang Tịnh độ… Bác Hồ dẫu vĩ đại với chế độ này, thời đại này, thì vẫn còn ở trong Tam giới. Trong Thường tịch quang Tịnh độ không có Tam giới. Trong Tam giới không có Thường tịch quang Tịnh độ, thì sao có thể hiện cùng lúc Thánh với phàm? Hưởng ơn mưa móc của chế độ thì anh cứ việc nịnh bợ, thế nào cũng được. Nhưng mà nịnh ngu như thế thì không những anh và bọn làm tranh tạo nghiệp nặng, mà còn tạo nghiệp dữ cho chính Bác Hồ nữa anh có biết không?

Anh sư Quyết đảo điên, diễn “hề mồi” tứ phía lung tung như thế, chẳng lẽ bộ VH không ai nhận ra? Chính phủ "kiến tạo" không ai nhận ra? Anh Phúc đang bận hóa rồng đã đành, thế còn anh Đam, phó phụ tránh Văn hóa, Giáo dục…? Hay là về đạo pháp, anh sư Quyết ví như con chim cú có bộ lông vàng đậu trên cành cây, anh phó Đam ví như chú gà rù đứng ở dưới gốc, cho nên mới không dám cục tác lên một tiếng?

Về cô nữ họa sĩ Ngô Hải Yến, cố ấy có thể là Phật tử, hoặc có thể là “Đạo HCM”. Việc đó là tùy tự to tìn ngưỡng của cô ấy. Là một họa sĩ cô ấy muốn vẽ sao cũng tùy, song cô ấy có thể treo ở nhà riêng hoặc bán. Cô ấy không có quyền đem treo nơi công cộng dù là bất cứ đâu. Tuy nhiên phải có kẻ tiếp tay thì bức tranh nhếch nhác của cô mới treo nơi công cộng được. Cả ông sư Quyết và họa sĩ đã xúc phạm Đức Phật, xúc phạm những Phật tử chân chính bình thường trên toàn thể giới. Tuy nhiên suy cho cùng, lỗi của sư Quyết nặng hơn”.

Tôi nghiêm khắc lên án sư Thích Thanh Quyết phó CT Phật giáo VN, đại biểu quốc hội, về hành vi tà đạo nói trên.