Search This Blog

Thursday, January 26, 2017

Liên Xô đã chết vĩnh viễn!

Liên Xô đã chết vĩnh viễn! 
Ghia Nodia

“…Chưa rõ các dự án chính trị khác mà Putin sẽ tìm cách thực hiện để khôi phục sự vĩ đại đã mất của Nga là gì. Nhưng dù ông có làm gì đi nữa thì các Hiệp ước Belovezha đã tạo ra một thực tế khó có thể đảo ngược…”
lienbang_soviet_supdo00
Đêm giao thừa năm nay đánh dấu kỷ niệm lần thứ 25 ngày Liên Xô chính thức tan rã. Nhưng, thay vì ăn mừng, nhiều người Nga – và một số người ở phương Tây – lại phân vân về kết cục đó.
Tổng thống Nga Vladimir Putin dẫn đầu danh sách những người nghi ngờ. Hồi năm 2005 ông đã đưa ra lập trường về việc Liên Xô tan rã, khi gọi đó là “một thảm kịch địa chính trị lớn của thế kỷ 20”. Và một số người ở phương Tây cho rằng các nhà nước mới nổi lên từ đống đổ nát – cụ thể là Ukraine và các nước cộng hòa Baltic – sẽ là nguồn cơn chính cho thái độ oán giận và chủ nghĩa trả thù của Nga trong thế giới hậu Chiến tranh Lạnh.
Những nghi ngại này trái ngược hoàn toàn với sự đồng thuận chiếm ưu thế nhiều năm sau sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản ở châu Âu các năm 1989–91. Người ta thừa nhận rộng rãi rằng sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh không chỉ đánh dấu sự giải phóng Trung và Đông Âu mà còn là chiến thắng của các tư tưởng tự do.
Nhưng sự tan rã của Liên Xô cũng có thể được xem là chiến thắng của chủ nghĩa dân tộc. Quả thật, vì lo sợ bạo lực dân tộc chủ nghĩa mà Tổng thống Mỹ khi đó là George H. W. Bush và Thủ tướng Đức Helmut Kohl đã cố gắng giúp Tổng thống cuối cùng của Liên Xô, Mikhail Gorbachev, duy trì Liên Xô (dù chỉ diễn ra sau khi Liên Xô đồng ý cho các nước Baltic ly khai). Họ đã thất bại – và sau đó tuyên bố chiến thắng về sự sụp đổ hoàn toàn của đế chế Xô Viết.
Trên thực tế, các Hiệp ước Belovezha, chính thức hóa việc tan rã của Liên Xô, đã hoàn thành tiến trình tan rã vốn bắt đầu từ năm 1989. Mối bất hòa giữa các nước khối Warsaw và các nước cộng hòa Xô Viết là rất quan trọng, nhưng có một sự tương đồng cốt yếu: trong tất cả các nước này, Điện Kremlin đã áp đặt chủ nghĩa cộng sản bằng nòng súng. Liên Xô có thể sống sót chừng nào Nga còn duy trì việc kiểm soát đế chế – và nếu Gorbachev sẵn sàng sử dụng vũ lực nhằm kéo dài sự kiểm soát đó.
Nhiều chiến lược gia và học giả phương Tây đã đưa ra đánh giá của mình dựa trên một giả định sai lầm: Liên Xô cũng có thể được tự do, nếu tên gọi của nó được sửa đổi hợp lý và một bản hiến pháp đúng đắn được soạn thảo cho nó. Nhưng điều đó là vô vọng. Các dân tộc hợp thành Liên Xô có lịch sử khác nhau từ rất lâu trước khi Nga thống trị; và, dưới chính sách dân tộc của hệ thống Xô Viết, bản sắc của họ với tư cách là thành viên của các đơn vị chính trị độc lập trên thực tế đã được củng cố. Sau sự sụp đổ của Liên Xô, họ nhanh chóng thể hiện các ưu tiên chính trị và xã hội rất khác nhau. Người ta không thể tưởng tượng được ngay cả một không gian chính trị tự do một phần, như Nga đã trở thành lúc đó, mà họ có thể cùng chia sẻ.
Dĩ nhiên, sau khi giành được độc lập, một số quốc gia-dân tộc mới đã vật lộn để phát triển các thể chế dân chủ và các nền kinh tế khả dĩ. Các nước khác, không ngạc nhiên, đã trở thành các nền độc tài hoàn toàn. Nhưng trước khi bắt đầu những con đường đó, hai tiếng “tự do” có thể chỉ được áp dụng một cách đầy đủ với ý nghĩa rằng họ được giải phóng khỏi sự kiểm soát của Điện Kremlin.
Việc Liên Xô giải thể đáng được ăn mừng, bởi vì nó đã tạo ra một cơ hội mới cho sự phát triển trên khắp vùng đất rộng lớn mà Liên Xô từng kiểm soát. Nó cũng nên được ăn mừng vì quá trình giải thể này đạt được theo một cách thức tương đối trật tự và hòa bình.
Chắc chắn, ở một số quốc gia, đặc biệt là đất nước tôi, Gruzia, đã có một thời kỳ nội chiến và hỗn loạn. Nhưng đó là trách nhiệm của chính chúng tôi. Vào thời kỳ hoàng kim của Liên Xô, khi những người Gruzia thuộc thế hệ của tôi mơ về sự sụp đổ cuối cùng của đế chế này (bởi vì mọi đế chế cuối cùng đều tan rã), chúng tôi đã không dám tưởng tượng rằng nó sẽ xảy ra với cách thức hòa bình và trật tự như vậy.
Thế nhưng, bất chấp sự giải thể trong hòa bình và trật tự, Liên Xô vẫn từ chối tan rã hoàn toàn. Putin đã quyết tâm biến cay đắng của việc Nga mất kiểm soát với các láng giềng kế cận thành trọng tâm trong chính sách của ông, cả trong nước và quốc tế. Các cuộc xâm lược mà ông ra lệnh – ở Gruzia năm 2008 và Ukraine năm 2014 – đã đem lại sự hài lòng tạm thời cho những người Nga bị vây hãm cần khẳng định dân tộc mình. Nhưng hành vi hung hăng của Putin cũng gây ra nỗi sợ trong các nước láng giềng, cùng với mối lo ngại và sự bối rối rộng khắp trong cộng đồng quốc tế.
Chưa rõ các dự án chính trị khác mà Putin sẽ tìm cách thực hiện để khôi phục sự vĩ đại đã mất của Nga là gì. Nhưng dù ông có làm gì đi nữa thì các Hiệp ước Belovezha đã tạo ra một thực tế khó có thể đảo ngược. Hầu hết các quốc gia thuộc Liên Xô cũ đã phí phạm nhiều cơ hội trong suốt 25 năm qua; tuy nhiên, giờ đây họ đã quen với việc làm chủ số phận của chính mình. Putin rồi sẽ nhận ra việc khôi phục Liên Xô là không thể.
Ghia Nodia
Nguồn: Ghia NodiaThe Soviet Union is Dead for Good,” Project Syndicate, 29/12/2016.
Biên dịch: Trịnh Ngọc Thao
* Ghia Nodia là Viện trưởng Viện Caucasus vì Hòa bình, Dân chủ, và Phát triển tại Tbilisi, Gruzia

Người Mỹ gốc Việt là hiện thân của mâu thuẫn trong lịch sử Mỹ

Việt Thanh Nguyễn: Người Mỹ gốc Việt là hiện thân của mâu thuẫn trong lịch sử Mỹ

Titi Mary Trần

“…Một người không thể nào đạt được đến mức đó nếu không có sự hiểu biết sâu sắc về tâm trí của người Mỹ gốc Việt…”
vietthanhnguyen01Tác giả Việt Thanh Nguyễn. (Hình: Việt Thanh Nguyễn cung cấp)
Ngồi trên ghế sofa trong phòng khách được trang trí rất hiện đại và tinh tế, Việt Thanh Nguyễn nhìn qua khung cửa sổ rộng ra con đường đối diện mà thường ngày xe nối đuôi nhau đậu dọc bên hai hành lang. Thỉnh thoảng anh ngừng lại, nhấp một ngụm nước để giúp giảm đi những cơn ho và bớt đi cái mũi sụt sịt do bị cảm lạnh mấy ngày qua, cùng lúc trầm ngâm suy nghĩ làm sao để trả lời những câu hỏi của phóng viên nhật báo Người Việt về cuốn sách mới ra “The Refugees” (Những Người Tị Nạn).
Sinh ra tại Buôn Mê Thuột và lớn lên tại California, tác giả Việt Thanh Nguyễn là người Mỹ gốc Việt đầu tiên được giải Pulitzer thể loại tiểu thuyết hư cấu của cuốn sách đầu tay, “The Sympathizer” (Cảm Tình Viên). Với một cách viết rất khéo léo và đầy tinh vi, anh đã nói lên được sự phức tạp của chiến tranh Việt Nam và Mỹ và đưa ra một tiếng nói không mấy quen thuộc trong văn chương chiến tranh Việt Nam: Đó là tiếng nói đầy mâu thuẫn của một người gián điệp thân Cộng.
vietthanhnguyen02Từ trái, ông Joseph Nguyễn, thân phụ của tác giả, Việt Thanh Nguyễn,
và anh trai, Tùng Nguyễn, tại buổi lễ tuyên dương ở tòa thị chính San Jose. (Hình: Việt Thanh Nguyễn cung cấp)
Sau một vài tin nhắn trên facebook và nhờ vào mối quan hệ bạn bè với người phối ngẫu, phóng viên nhật báo Người Việt được tác giả đồng ý trả lời cuộc phóng vấn riêng tại tư gia của anh ở Los Angeles. Thật ngạc nhiên khi đến căn nhà gạch đỏ, cái cổng sắt đã mở rộng như đang chờ và chào đón khách đến. Cơn gió Santa Ana vào một chiều cuối tuần ở Nam California rú lên trên không làm cho những chiếc lá vàng rơi trước sân nhà xoáy thẳng tạo ra những cơn lốc lá vàng thật lạ. Có lẽ vì vậy mà con đường nhỏ gạch đỏ từ cổng sắt vào cửa chính trở nên huyền bí hơn. Việt Thanh Nguyễn mở cửa với một nụ cười tươi mặc dù gương mặt điển trai của tác giả này có nét gì đó rất mệt mỏi. Đằng sau cánh cửa chính là một cầu thang dẫn vào phòng khách. Cuối chân cầu thang là chỗ tháo giày mà có lẽ người chủ căn nhà tử tế nhắc nhở khách mà không cần lời. Tất cả các đôi giày bao gồm một vài đôi của người lớn và hai đôi bé tí đều được sắp xếp rất gọn gàng. Có lẽ cậu bé con của Việt và người phối ngẫu là chủ của hai đôi giày rất lịch lãm và hợp thời trang này.
So sánh giữa tị nạn và di dân
“The Refugees” là một tuyển tập nhiều truyện ngắn viết trước cuốn “The Sympathizer.” Có một sự khác biệt rõ ràng trong định nghĩa giữa tị nạn và di dân. Trong lúc những người tị nạn bắt buộc phải rời khỏi quê hương và không có sự chuẩn bị nào cả để trốn tránh chiến tranh, khủng bố, hoặc thảm hoạ thiên tai, di dân lựa chọn rời khỏi nơi chôn nhau cắt rốn để ra nước ngoài đi tìm đường sống với những cơ hội kinh tế, chính trị, xã hội tốt hơn. Hơn nữa, người tị nạn thường đối diện với nhiều khó khăn và thử thách hơn khi hoà nhập vào môi trường mới so với di dân vì họ thường bị kẹt trong những tình huống không có chuẩn bị.
Việt Thanh Nguyễn là một người tị nạn.
vietthanhnguyen03Việt Thanh Nguyễn và gia đình tại San Jose năm 1976
(Hình: Việt Thanh Nguyễn cung cấp)
Anh thố lộ: “Tôi lớn lên trong một cộng đồng người Việt tại San José vào thập niên 1970, 1980, một nơi có rất nhiều mặt trái, nghèo đói, lừa dối, lạm dụng tiền trợ cấp, bạo lực trong gia đình, những người bỏ nhà ra đi, từ bỏ vợ chồng, con cái, và bạo lực. Cho nên tôi nghĩ đương nhiên những điều đó uốn nắn suy nghĩ của tôi về ý nghĩa của một người tị nạn. Mà tị nạn không phải là một kinh nghiệm vui vẻ gì, và điều này tất cả những người Việt đều biết. Nhưng hầu như người Mỹ không biết về những câu chuyện tị nạn, và những gì xảy ra trong cộng đồng Việt Nam. Điều đó ảnh hưởng tôi về mặt lý thuyết một cách mà nó đưa tôi đến con đường muốn cố gắng tìm hiểu làm sao để kể một câu chuyện và làm cách nào mà chúng ta biết hoặc không biết những điều về những người mà mình nghĩ là khác biệt với mình. Trong trường hợp của người Việt, chúng ta là những người khác biệt so với người Mỹ hoặc những người Mỹ khác. Và chúng ta muốn thách thức cái thực tại ở Hoa Kỳ là người Mỹ đa số kể chuyện và viết những câu chuyện về họ, những người Mỹ trắng, mà không phải là những câu chuyện về những người Mỹ mới, những di dân, những người tị nạn, những người như chúng ta.”
Học cách kỳ thị chủng tộc để trở thành Mỹ hơn
Có câu nói “Mỹ là quốc gia của những di dân”. Hoa Kỳ có lịch sử lâu dài những người mới tới thường bị ăn hiếp. Việt Thanh Nguyễn giải thích, “Những nhóm người mới đến trong quốc gia này trong một thế kỷ, hoặc một thế kỷ hơn, đã trở thành người Mỹ, phần là do những người mới hơn đến sau càng bị thờ ơ ghét bỏ. Và một khi họ đã ở quốc gia này rồi, họ học biết được là nếu họ trở thành những người kỳ thị chủng tộc thì có thể họ trở thành người Mỹ bằng cách tách biệt họ ra khỏi thành phần dân số đang bị miệt thị”.
Người Mỹ gốc Việt thật ra không khác gì. Mặc dù Việt Thanh Nguyễn muốn thách thức ý nghĩ là một người phải có phong cách kỳ thị chủng tộc để trở thành người Mỹ, anh nhận biết rằng: “Những người Việt mà tôi biết trong cộng đồng Việt nam là những người có tính cách kỳ thị chủng tộc. Họ nói những điều rất thành kiến về người Nam Mỹ, người Mỹ gốc Phi, và đây là một trong những thực tại của văn hoá Việt Nam. Một trong những thực tại của người Việt là khi họ trở thành người Mỹ, họ thu thập tính cách của người Mỹ”. Anh lo lắng là “những người Việt đương thời và những người Mỹ gốc Việt có thể không thông cảm cho người Hồi Giáo hoặc người Syria, và có những người Mỹ gốc Việt đang làm chính xác những việc như vậy, nói rằng chúng tôi là những người tị nạn Việt nam. Chúng tôi, người Mỹ gốc Việt, là những người tị nạn tốt, chúng tôi không giống như người tị nạn Syria. Đó là cách chính xác mà Mỹ hoá, một trong những gương mặt của nó, thực hiện được”.
Khác với “The Sympathizer,” một cuốn sách viết cho độc giả người Việt, “The Refugees” là tuyển tập của nhiều câu chuyện ngắn về người Mỹ gốc Việt và không cho độc giả Việt Nam. Tác giả nhận: “Khi tôi còn là một tay bút trẻ, tôi muốn nói lên cái sự vắng mặt hoặc khoảng cách đó trong những câu chuyện ngắn, nhưng nếu làm như vậy thì có nghĩa những độc giả hàng đầu của tôi sẽ là người Mỹ. Người Việt đã biết những câu chuyện này rồi bằng cách này hay cách khác”.
Việt Thanh Nguyễn mất gần 20 năm để viết những câu chuyện ngắn nói lên những thắc mắc nội tâm về nhân cách như kỳ thị chủng tộc, đồng hoá, văn hoá ưu thế đối với văn hoá ức chế, để nhận ra rằng anh không phải giải thích sự khác biệt về văn hoá cũng như về màu da của riêng anh cho dân số dòng chính của Mỹ.
“Tôi là một tác giả ngang ngược và thách thức”, anh nhấn mạnh.
“Người thiểu số trong quốc gia này và hầu hết các quốc gia khác thường có cảm giác họ phải giải thích bản thân họ cho những người thuộc dòng chính. Những người thuộc dòng chính chưa bao giờ phải giải thích gì hết vì họ tự cho rằng mọi người đã biết những giả định và hiểu biết về họ. Thành thử, nếu bạn là một tác giả trong dòng chính, bạn không phải giải thích. Lý do tôi nói tôi là một tác giả ngang ngược và thách thức vì tôi nghĩ tất cả những tác giả thuộc dòng phụ nên là những tác giả ngang ngược và thách thức. Và nếu chúng ta giải thích, chúng ta sẽ là tác giả dòng phụ đến suốt đời. Công việc của tôi, một tác giả, là không từ chối văn hoá dòng phụ thiểu số nơi mà tôi lớn lên để tôi có thể viết về những người Việt, nhưng tôi sẽ viết như là một tác giả dòng chính.”
vietthanhnguyen04Việt Thanh Nguyễn và mẹ tại đồn điền cao su
Ban Mê Thuột năm 1973
(Hình: Việt Thanh Nguyễn cung cấp)
“Cái động lực căn bản trong quốc gia này là một người thuộc dòng phụ bạn chỉ có hai lựa chọn, thường là vậy, một là thuộc dòng chính hoặc dòng phụ. Đó là một trong những lý do tại sao nhiều người Mỹ gốc Á trong quốc gia này hoặc là dính chặt với dân của họ hoặc là họ đồng hoá với người da trắng. Họ lấy người da trắng chẳng hạn. Họ thường không thành hôn với người Nam Mỹ hoặc người Mỹ gốc Phi, và cái lựa chọn một-hoặc-hai này là cái lựa chọn tôi từ chối bởi vì tôi nghĩ nó tự động nhấn mạnh lại ưu thế của dòng chính của người da trắng, và tôi cũng không thích thú xoa dịu cái dân số đó cho lắm.”
“Người Mỹ gốc Việt là một trong những thiểu số ở quốc gia này mà phải cố gắng vươn lên để sống Giấc Mơ Mỹ – một cách nói khác về một thuyết lý sâu sắc giữa người Mỹ. Trong khi đó, sự tồn tại của người Mỹ gốc Việt ở quốc gia này mang lại một lịch sử đi ngược lại với Giấc Mơ Mỹ. Hầu hết chúng ta sẽ không có trong quốc gia này nếu không phải do chiến tranh Việt Nam. Chiến tranh đó, bạn có thể cải chính và tất cả những điều khác nhau, nhưng nó tồn tại trong lịch sử Hoa Kỳ như là một chương rất chia rẽ trong xã hội Mỹ, phần là vì nó chống lại tất cả những lý tưởng cao quý của Mỹ. Cho nên chúng ta là một trong những hiện thân đang sống của một sự mâu thuẫn sâu sắc trong lịch sử và tích cách Mỹ.
Người Mỹ, Việt Thanh Nguyễn diễn tả, “thì lạc quan một cách chóng quên”.
Hoa Kỳ thả bom tại Việt Nam nhiều hơn tất cả các bom Hoa Kỳ thả trước đó trong hai thế chiến, bao gồm hai quả bom nguyên tử tại Hiroshima và Nagasaki. Không thể nào từ chối quốc gia Việt nam và con người Việt Nam có một chỗ đứng trong lịch sử Mỹ. Nhưng giống như những thành phần thiểu số khác, sự cố gắng để được thừa nhận và từ đó tạo ra một danh tánh trong một quốc gia di dân đa dạng của Hoa Kỳ là một cố gắng không ngừng nghỉ và biến đổi qua nhiều giai đoạn. Quá trình này hiện rõ trong hành trình Việt Thanh Nguyễn trở thành một tác giả.
Anh hồi tưởng lại cú sốc văn hoá chủng tộc đầu tiên: “Tôi nhớ khi tôi đến San Jose trong cuối thập niên 1970, ba má tôi mở một tiệm tạp hoá ngay trung tâm thành phố. Tôi đi bộ xuống đường một ngày và thấy hàng chữ trên một cửa sổ của một tiệm khác ghi, ‘Lại một người Mỹ bị mất nghiệp vì người Việt,’ và lúc đó tôi không biết phân biệt chủng tộc là gì hết, nhưng nó làm tôi rối loạn. Tôi chưa bao giờ quên điều đó vì tôi thấy ba má của tôi không có làm cho ai thất nghiệp cả, bởi vì trung tâm thành phố San Jose lúc đó thật không phải là nơi tốt để sinh sống. Tôi cảm thấy được thật là sai khi đổ lỗi cho người Việt về những vấn đề kinh tế đang xảy ra tại San Jose, và rõ ràng đó là những vấn đề về văn hoá kỳ thị chủng tộc ở đây”.
Chủng tộc, màu da có thể thắng các vấn đề khác
Việt Thanh Nguyễn chọn ngòi bút như là vũ khí cá nhân để giải quyết các vấn đề danh tánh và văn hoá anh phải đối diện trong lúc trưởng thành. “Tôi chắc chắn thuộc dòng chính khi nói về học vấn, ngôn ngữ, tài sản, nghề nghiệp, những thứ như vậy, nhưng tôi không thuộc dòng chính khi nói về màu da. Và thực tế của quốc gia này là nó vẫn còn rất quan trọng như cuộc bầu cử tổng thống mới cho thấy. Và chủng tộc có thể thắng các vấn đề khác, theo đúng nghĩa đen. Đó là lý do tại sao tôi từ chối cái lựa chọn một-hoặc-hai của dòng chính hoặc dòng phụ, của đa số hoặc thiểu số. Một số tác giả không thuộc dòng chính quyết định họ sẽ không viết về lai lịch thiểu số của họ, nhưng thay vào đó họ quyết định viết về dòng chính, họ viết về người da trắng. Và một lần nữa đó là quy phục vào một lựa chọn sai lầm. Tôi sẽ viết như là một tác giả dòng chính nhưng cùng một lúc tôi cũng sẽ nói về người Việt Nam. Hai cái đó cần phải kết hợp với nhau. Những chiến lược đó là trái tim của những gì tôi cho là một quyết định thuần mỹ mà tôi đã quyết định trong lúc viết những quyển sách của tôi.”
Tác giả tiếp tục: “Tôi phải trải qua một thời gian dài để biết được làm sao để làm như vậy và đó là tại sao viết tuyển tập những câu chuyện ngắn là một phần cốt yếu trong giáo dục của tôi như một tác giả. Đây là cách tôi dạy cho bản thân trở thành một tác giả, bằng cách viết truyện ngắn. Lúc đầu tôi nghĩ tôi muốn giải thích người Việt cho những người không phải là người Việt. Nhưng khi đến đoạn cuối thì tôi lại nghĩ tôi sẽ từ chối giải thích và tôi sẽ viết về những kinh nghiệm không thuộc dòng chính như là tôi thuộc dòng chính và do đó dựng nên một nền tảng cho tôi viết cuốn ‘The Sympathizer,’ nó ngang ngược và tức giận hơn là ‘The Refugees.'”
Mặc dù Việt Thanh Nguyễn thuộc lớp người tị nạn Việt Nam đầu tiên thoát khoải Việt Nam khi Sài Gòn thất thủ, anh nghĩ anh may mắn khi đến Hoa Kỳ lúc anh còn bốn tuổi. Những người tị nạn Việt nam lớn tuổi hơn thường mang theo những vết sẹo chiến tranh và đã là người trưởng thành rồi. Họ có thể sẽ không bao giờ hoà nhập vào xã hội Mỹ dễ dàng như là những đứa trẻ.
Tôi là một người ngoài cuộc
Việt Thanh Nguyễn là một phần của dòng phụ ngay cả trong những cộng đồng Viêt Nam cho tới khi anh được giải Pulitzer. Anh thừa nhận, “Từ bản thân là một người trẻ, tôi không có được những di sản văn hoá, vừa là sức mạnh hoặc là nhân chứng. Thật ra, tôi nhận mối quan hệ với cộng đồng Việt Nam là như vậy cho tới năm ngoái, tôi thuộc dòng phụ trong cộng đồng đó, vì tôi là một người ngoài cuộc”.
Truyện duy nhất thuộc tiểu sử trong tuyển tập “The Refugees” là “War Years.” Trong đó, tác giả là một cậu bé giúp ba má trông chừng tiệm tạp hoá tại San Jose, và quan sát những giao thiệp hàng ngày giữa mẹ của anh và khách hàng. Những thực tập quan sát này tất nhiên giúp anh trở thành một tác giả riêng biệt khác với nhiều người Mỹ gốc Việt, và khác với ngay cả người Việt sống tại Việt Nam. “Tôi cảm nhận rằng,” anh giải thích, “cho chính tôi cái cảm giác xa cách khỏi cộng đồng người Việt, dù là cộng đồng ở đây hay ở Việt Nam, mà tôi nghĩ như là rắc rối vì tôi chưa bao giờ thích hợp với cộng đồng này và tới giờ vẫn chưa. Cùng lúc đó, điều này rất có lợi cho tôi là một tác giả bởi vì tôi biết đủ về Việt Nam và cộng đồng Việt Nam để hiểu nhiều những gì xảy ra, nhưng tôi lại ở bên ngoài nên tôi có thể nhìn thấy được những giới hạn của họ. Có nhiều người Việt Nam chìm sâu trong trong văn hoá Việt Nam quá mức đến nỗi họ không thấy được những gì bên ngoài của nó, và đó là một vấn đề. Cho những tác giả, nó là một điều tốt nếu có thể nhìn thấy được cả mặt trong và mặt ngoài của văn hoá mình đang viết.”
Những câu chuyện văn hoá
Trong “Other Men,” một truyện ngắn trong tuyển tập, Việt Thanh Nguyễn cho vai chính là một người đàn ông đồng tính tị nạn từ Việt nam, một người đang đối chọi với bản năng giới tính của chính mình trong lúc sống chung với hai người đàn ông đồng tính khác ở San Francisco. Mặc dù câu chuyện là hư cấu, tác giả công nhận là nó có một chút tiểu sử về khía cạnh anh từng là một người kỳ thị giới tính trong những năm anh còn ở bậc trung học.
Anh nhớ lại kinh nghiệm khi một người nào đó thách thức lối suy nghĩ của anh về kỳ thị đồng tính ở trung học. Lúc đó anh đi làm và một trông những bạn làm chung là một cô gái đồng tính. Anh chẳng hề mảy may biết cô là một cô gái đồng tính và quản lý của anh bảo, “Vâng, cô là một người đồng tính.” Anh nói, “Thật hả?” và quản lý nói, “Vâng, cô nghĩ anh kỳ thị giới tính.” Anh trả lời, “Thật hả?” Sau này anh giải thích, “Tôi nghĩ đó là một giây phút khá thú vị cho chính tôi vì có một vài người khi bạn nói ‘bạn kỳ thị chủng tộc’ họ sẽ tự động nói ‘không.’ Họ sẽ như là ‘Không, tuyệt đối không! Tôi là một người tốt’. Tôi nghĩ đó là một đáp trả không lành mạnh bởi vì bạn nên chất vấn. Bạn nên có khả năng chất vấn chính bản thân, và trong trường hợp của tôi, tôi như là, ‘Ok, có thể tôi kỳ thị giới tính. Tôi phải tìm hiểu nó có nghĩa gì.’ Người Việt cũng vậy, thực ra, họ sẽ chối là họ kỳ thị chủng tộc mặc dù họ đang làm điều đó. Họ nghĩ kỳ thị chủng tộc là một cái gì đó kinh khủng, tồi tệ, và nó là những điều mà KKK làm. Thật ra, hầu hết mọi người kỳ thị chủng tộc một cách ẩn ý, ôn hoà, và có thành kiến, và việc chối bỏ nhận ra điều này chính nó là một vấn đề.”
vietthanhnguyen05Việt Thanh Nguyễn (phải) và anh trai Tùng Nguyễn
lúc còn nhỏ (Hình: Việt Thanh Nguyễn cung cấp)
Phóng viên nhật báo Người Việt hỏi Việt Thanh Nguyễn anh có bao giờ tự hỏi chính suy nghĩ bản thân về những người thuộc giới đồng tính, đa tính, chuyển giới hay bị gán cho những thành kiến mà cộng đồng này thường gặp phải. Ngay cả suy nghĩ của anh cũng làm cho người khác phải đắn đo. Anh nói, “Tôi nghĩ những người kỳ thị giới tính theo định nghĩa sẽ không tự hỏi chính bản thân họ. Hầu hết mọi người nằm trong quang phổ từ 100% đồng giới tính và 100% không đồng giới tính. Chúng ta nằm đâu đó trong quang phổ này và trong trường hợp của tôi, khoảng 90% không đồng giới. Tôi bằng lòng với điều đó. Ví dụ, 10% có nghĩa tôi nhận ra đàn ông thì quyến rũ nhưng tôi không có cảm giác lôi cuốn. Tôi bằng lòng với nhận định đó và tôi nghĩ điều đó lành mạnh nếu bạn có thể bao dung sự thật là có một tập hợp nhiều màu sắc từ hầu hết nhiều người, nhưng nếu bạn tuyệt đối và căn bản chối bỏ cái khả năng đó thì bạn có thể không nhận ra điều đó, và đó là một vấn đề thật sự.”
Gia đình:  Người Mỹ gốc Việt thì cũng giống như tất cả người khác thôi
“The Refugees” là một quyển sách nhằm kể những chuyện của người Mỹ gốc Việt cho người Mỹ nghe. Nhưng nó có vẻ không nói tới nhiều cho lắm về hôn nhân đa chủng tộc, một đề tài về danh tính hôn nhân thu hút quan tâm của nhiều giới trẻ gốc Việt. Khi hỏi anh nghĩ gì về đòi hỏi của những cuộc hôn nhân khác chủng tộc, những gia đình nhiều thế hệ, và gia đình Việt Nam truyền thống, anh chỉ nói thoáng qua một cách chung chung. Việt Thanh Nguyễn chia sẻ, “Tôi được cha mẹ nuôi dưỡng. Họ tin rằng gia đình Việt Nam và con người Việt nam là hoàn hảo bởi vì họ là người Công Giáo. Họ muốn tôi lấy một cô gái Việt, bởi vì những người phụ nữ Việt là nhất và trong trắng nhất và tất cả. Nhưng những cuộc tiếp xúc của tôi với những người gốc Việt, phụ nữ Việt, và đàn ông Việt thì sự thật là rất xa vời. Người Việt cũng giống như tất cả người khác thôi. Tôi có một chuỗi lý tưởng và đức hạnh dành cho những hành động giới tính mẫu mực của nam giới và nữ giới, của cha và mẹ, của mẹ và con. Nhưng trong thực tế, chúng ta lúc nào cũng phá vỡ những định mức văn hoá đó. Người Việt ngoại tình. Họ đối xử tệ bạc với nhau, với con cái của họ, cùng trên những gì tốt. Cũng có những điều tốt xảy ra nữa.”
Những suy nghĩ kết
Nhưng mà, Việt Thanh Nguyễn giải thích, “Tôi cố gắng không minh bạch về những điều mà người Việt đã biết rồi vì nếu chúng ta đã biết rồi, chúng ta không cần phải minh bạch. Trong người Việt, chúng ta biết là cha mẹ và con cái chăm sóc lẫn nhau nhiều giai đoạn trong cuộc sống của họ. Điều đó ít khi nào cần phải nói ra. Nếu tôi nên nói lớn ra, thì tôi chắc sẽ phải giải thích cho một người nào đó không phải là Việt Nam và trong tuyển tập truyện ngắn tôi cố gắng không giải thích vì nếu bạn giải thích thì có nghĩa bạn tự động điều chỉnh mình về hướng độc giả không phải người Việt. Trong những câu chuyện này, mối quan hệ giữa những người Việt được những hiểu biết văn hoá thầm kín đưa đẩy. Rất quan trọng đối với tôi để miêu tả và biết rằng những mối quan hệ này là bình thường. Bởi vì trong cộng đồng người Việt, những điều này là bình thường. Chỉ khi nào người nào đó không phải là người Việt gia nhập vào trong hình ảnh thì những mối quan hệ này không có vẻ là bình thường vì người đó có một hiểu biết khác. Và nếu người đó là người da trắng thì tôi là một tác giả có lựa chọn giải thích hoặc không giải thích.”
Những cuộc phỏng vấn với những tác giả tuyệt tác và những cá nhân sâu sắc thường đem đến sự hiểu biết thông suốt và nhiều sức mạnh có tính thúc đẩy. Cuộc nói chuyện của Việt Thanh Nguyễn với tư cách là một người Mỹ gốc Việt về danh tính, văn hoá, kỳ thị chủng tộc, gia đình, và những thành quả cá nhân qua quá trình viết lách thì quả thật là những hiểu biết giúp nâng cao tri thức và thúc đẩy hành động sâu sắc. Một người không thể nào đạt được đến mức đó nếu không có sự hiểu biết sâu sắc về tâm trí của người Mỹ gốc Việt. Có lẽ đó là tại sao anh chọn ma, cả ma sống và ma chết, để làm vai chính trong chương đầu tiên của tuyển tập truyện ngắn “The Refugees.”
Titi Mary Trần
__._,_.___

Monday, January 23, 2017

Chung cuộc  của Nhật Tiến-Bài 4:

Sự hiện diện của Công Luận

Nguyễn Tà Cúc
         
            Cách đây khoảng 1 tuần, một bài ngắn xuất hiện có tên "Nhà văn Nhật Tiến và nhà báo Đinh Quang Anh Thái trà đàm" xuất hiện nhưng không ký tên người viết, cũng không có xuất xứ chính thức từ Nhật báo Người Việt là nơi Đinh Quang Anh Thái hiện là nhân viên. Dù vậy, tôi không nghi ngờ nội dung của nó, chỉ thấy lại buồn cười thêm lần nữa vì, trong bài, Nhật Tiến nhắc đến "công luận" để than phiền rằng cộng đồng hải ngoại của chúng ta "không thiếu gì ngòi bút tạo cảnh múa gậy vườn hoang gây đau lòng cho người đọc mà không ai dám lên tiếng vì Công Luận đã vắng mặt" vv và v như sau:
            “[...] Trong khi ấy, Công Luận luôn luôn đứng về phía lẽ phải, tôn trọng phẩm giá và đạo làm Người. Công Luận sẵn sàng lên án hay phê phán những điều sai trái, mà áp lực của nó lên con người đã rất mạnh mẽ để mặc nhiên khiến mọi cá nhân nẩy sinh một thứ tâm lý 'biết dè chừng' trong các sinh hoạt, kể cả báo chí hay văn nghệ. Ra hải ngoại, tôi có cảm nhận rằng chúng ta đã mất dần cái Công Luận đó để sinh ra tình trạng như hiện nay, là đã có nhiều điều sai trái, chướng tai gai mắt trong Cộng đồng mà kẻ gây ra không hề bị Công Luận phê phánTrong lãnh vực Báo Chí, Văn Nghệ, tình trạng này càng bi đát hơn kể từ khi Internet trở thành một phương tiện truyền thông mạnh mẽ mà bất cứ ai cũng có thể tham dự. Tham dự công việc viết lách mà lại thiếu tư cách cầm bút thì tạo cảnh rối ren, bát nháo. Những kẻ cầm bút loại này không thấy có sự ràng buộc nào về mặt đạo đức của ngòi bút, lại mang sẵn tinh thần vô trách nhiệm nên đã vung bút một cách bất cận nhân tình để chỉ làm hả hê cái thói mục hạ vô nhân của mình. Cho nên bên cạnh những ngòi bút đóng góp rất nhiều ý kiến đáng trân trọng thì cũng có không thiếu gì ngòi bút tạo cảnh múa gậy vườn hoang gây đau lòng cho người đọc mà không ai dám lên tiếng vì Công Luận đã vắng mặt.” [Nhật Tiến, bđd * NTC in đậm]
            Tôi rất ngạc nhiên được thấy ông ta thông báo cho Đinh Quang Anh Thái nói riêng và cả nước nói chung biết sự "vắng mặt" của "Công Luận" dù chỉ vài tháng trước đây cũng ông ta nằng nặc đòi đem Viên Linh ra xử trước...công luận:
            -" [...]  Nay ông lại bịa chuyện Văn Bút  Nam Cali (mà ông gian dối không nêu rõ là Văn Bút  Lâm Thời Nam Caliđể hòng bôi  nhọ tôi. Ông trả lời ra sao trước những điểm tôi nêu ở trên. Tôi lại  xin chờ ông trả lời để vấn đề được  sáng tỏ trước công luận ..."[Nhật Tiến, https://nhavannhattien.wordpress.com/nhat-tien-thua-chuyen-voi-nha-tho-vien-linh/]
            Nhưng sau khi Viên Linh làm sáng- tỏ- trước- công- luậnrằng Bùi Nhật Tiến mới là kẻ man trá và điêu ngoa số 1 thì Bùi Nhật Tiến lùi ngay vào bóng tôi, không thấy nho nhoe gì nữa dù chỉ là tiếng kêu của một con ếch đã mỏn sức vì thiếu máu:
            -" Điều cần biết và có lẽ quan trọng nhất ở đây là tại sao ông quả quyết "Vậy ở thời điểm 1989-1990, khi có việc thực hiện cuốn Trăm hoa vẫn nở trên quê hương, tôi không còn trong Văn Bút..." trong khi đã có tài liệu cho thấy ông VẪN CÒN trong Văn Bút? Trên thực tế, trong khi ông và những người trong nhóm thực hiện một cuốn sách đồ sộ, tốn hàng năm để sửa soạn, chưa kể tốn kém để phổ biến tác phẩm và/hay ý hướng chính trị của 79 tác giả thuộc chế độ Cộng sản, theo Cộng sản hay đảng viên quan trọng của Đảng Cộng sản như Thu Bồn, Phạm Tiến Duật, Nguyễn Duy, Trần Bạch Đằng, Trần Độ, Nguyên Ngọc, Nguyễn Trọng Tạo, Thanh Thảo, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nguyễn Đắc Xuân vv...thì đại đa số nhà văn Miền Nam hoặc còn bị giam, hoặc được thả ra nhưng TẤT CẢ đều không được cầm bút như trước kia nữa. [...] Ông viết tôi đã "bịa chuyện bôi nhọ GS Phạm Việt Tuyền" vv và vv.  Kiến thức và thành tích của ông về sinh hoạt nghệ thuật văn học tại Miền Nam trước và sau 1975 hay kiến thức và thành tích của ông về hoạt động trong Văn bút Việt Nam rồi Văn bút Việt Nam Hải ngoại được bao nhiêu mà ông dám viết một câu xấc láo như thế: bịa chuyện? "  [Viên Linh, http://chinhnghia.com/chu-ech-sau-ngay-thay-mau.asp]
            Bởi thế, bài "trà đàm" nói trên cũng chỉ là một thứ phản ứng của Bùi Nhật Tiến khi mọi sự không được như ông ta mong đợi. Giản dị chỉ vì ông ta & đồng bọn không thể giả mù sa mưa, không thể qua mặt "công luận" của cả một cộng đồng người Việt Hải ngoại, không riêng gì tại Hoa Kỳ mà trên khắp thế giới. Nay hãy phân tích xem ông nhà văn ngoa ngôn ngụy ngữ, đanh đá "mất gà" Bùi Nhật Tiến không được "công luận" ủng hộ chính vì ông ta dẫn đầu lối "rối ren, bát nháo" này bằng chính thành tích "thiếu tư cách cầm bút" của ông ta trước và sau 1975 ra sao.  
1.         Thành tích góp phần vào tình trạng "rối ren, bát nháo" của Bùi Nhật Tiến sau 1975
            Bùi Nhật Tiến nhận xét về cộng đồng hải ngoại như sau: "Ra hải ngoại, tôi có cảm nhận rằng chúng ta đã mất dần cái Công Luận đó để sinh ra tình trạng như hiện nay" hầu kết án nhiều người khác, nhưng không thể che giấu được ông ta đã từng quen biết và nay hợp tác với Lê Tất Điều, một "kẻ cầm bút" "không thấy có sự ràng buộc nào về mặt đạo đức của ngòi bút, lại mang sẵn tinh thần vô trách nhiệm nên đã vung bút một cách bất cận nhân tình..." [mượn lời Nhật Tiến].  Ông ta viết trong tiểu sử rằng: " Cộng tác thường xuyên với tuần báo Việt Tide phát hành ở Nam Cali  (từ năm 2001 đến 2010)" [Nhật Tiến, https://nhavannhattien.wordpress.com/2012/10/14/tieu-su/#more-94]
            Vậy mà chính ngay trên tờ Việt Tide Số 3, ngày 10. 8. năm 2001 này, Lê Tất Điều xuất hiện với bút danh Kiều Phong. Số này có 3 bài liên quan đến Kiều Phong Lê Tất Điều: hai mục có tên "Ngậm Bồ Hòn" ký tên Bồ Hòn-Kiều Phong và  một bài có tên "Thư ngỏ của Ký giả Kiều Phong" nhắc tới chuyện "xuống núi" mà nội dung có lẽ ám chỉ tới việc tấn công tôi trên Sài gòn Nhỏ vào lúc đó.



            Bùi Nhật Tiến là người "Cộng tác thường xuyên với tuần báo Việt Tide phát hành ở Nam Cali  (từ năm 2001 đến 2010"-- nghĩa là quen thuộc với giới báo chí ở đây ; rồi bây giờ, cho đăng bài của/hay vấn đáp với Kiều Phong trên blog-- nên tôi có thể suy đoán ông ta  không thể không biết những bài đểu cáng, nhơ nhuốc mà Kiều Phong /và thêm Bồ hòn đã tấn công tôi ròng rã hàng tuần trong suốt 2 năm trên tờ báo chửi SG Nhỏ. Bởi thế, chính ông ta, chứ không phải cộng đồng hải ngoại,  mới là người " không thấy có sự ràng buộc nào về mặt đạo đức của ngòi bút, lại mang sẵn tinh thần vô trách nhiệm" [Nhật Tiến] nên đã cộng tác dung túng cho kẻ  "đã vung bút một cách bất cận nhân tình để chỉ làm hả hê cái thói mục hạ vô nhân của mình..." [Nhật Tiến] ; hay chính xác hơn, cho thấy sự phá sản của chính ông ta về trách nhiệm tối thiểu của một con người, nhất là một con người từng là một nhà giáo rồi đến nay vẫn tự xưng là một nhà văn. 
            Tôi cho phổ biến thành tích của Kiều Phong tại đây một lần nữa để Bùi Nhật Tiến hiểu rằng ông ta không nên phê phán cộng đồng hải ngoại trong khi sẽ không bao giờ chạy thoát được Tòa án Lương tâm của chính ông ta [khoan nói tới Công luận vội] mỗi buổi sáng thức dậy sửa soạn cầm bút viết bất cứ điều gì. Trước khi cầm bút viết bất cứ điều gì, ông ta nên nhập tâm về vết chàm trên trán vì đã phổ biến/tung hứng với Kiều Phong khi hắn là tác giả những lời nhơ nhớp dành cho một phụ nữ, nghĩa là không chỉ Nguyễn Tà Cúc đâu mà còn cho cả giới phụ nữ nữa:
            -"… giảng nghĩa chữ ‘chơi hoa’ rồi sỉ vả ổng một trận về cái tội không phân biệt được chuyện ‘chơi cô Cúc’ với chuyện ‘chơi hoa Cúc’... Rồi Nguyễn Đình Thiều viết tiếp (tôi không nhớ nguyên văn): 'May thay, năm 18 tuổi, anh bạn tự nhiên chán trò chơi đàn vô vị đó và bắt đầu mê chơi một thứ đàn khác: đàn bà'..."  [Kiều Phong Lê Tất Điều, "Chơi chữ", đăng ngày 4. 2. 2000]

            Và đây là chứng cớ Bồ hòn-Kiều Phong của Việt Tide [của Vũ Quang Ninh] cũng là Bồ hòn-Kiều Phong của "báo chửi" Sài gòn Nhỏ trước khi sang tay người khác:

            -"…Trong một bài trước, tôi có viết: cô Cúc làm tốt ‘CÔNG VIỆC THỔI’ thi sĩ Viên Linh [...] cổ buồn buồn, lôi chữ “công việc thổi" ra giảng, lại tra tự điển của LARRY FLYNT (do HUSTLER v... PENTHOUSE ấn hành) để dậy KP về nguồn gốc và ý nghĩa của “công việc thổi” thì thật... chết cả đám! Cô Cúc. Cô chịu khó đọc kỹ đọan -trên đây nhé ... Để biết các bậc cha chú, các đàn anh của cô... khi cần vẫn có thể chơi chữ để chơi cô nhiều kiểu mê ly, rùng rợn, bậc nào! (Hê! ông Bồ Hòn! Đứng lại! Tôi nói ‘chơi’ cô Cúc là nói ‘chơi’ thôi, ai bắt ông ‘chơi’ thiệt mà ông đùng đùng bỏ chạy...." [Kiều Phong Lê Tất Điều, "Chơi chữ", bài đã dẫn]



              Đọc những đoạn trên, có "công luận" nào lại dung túng nổi loại nhà-văn đó? Rồi bây giờ, chính ông ta tải lên blog của mình, gửi bài tới các Trang Mạng phổ biến bài của ông ta, những bài đã bị chứng minh là có vấn đề cần xét lại,  sai sự thực hay thóa mạ người khác và  nhiều bài của Kiều Phong. Những bài này còn có sự tiếp tay phổ biến của người thân của ông ta đến nỗi đã có người phải chính thức phản đối. Vậy ông ta lấy tư cách nào để kết án người khác hay cộng đồng hải ngoại?
         
2.         Trước 1975, Bùi Nhật Tiến công nhận sự yếu kém của TT VBVN và chỉ trích Chủ tịch Vũ Hoàng Chương một cách vô cớ
            Trong đoạn thượng dẫn, ông ta nói "Tham dự công việc viết lách mà lại thiếu tư cách cầm bút thì tạo cảnh rối ren, bát nháo... cũng có không thiếu gì ngòi bút tạo cảnh múa gậy vườn hoang gây đau lòng cho người đọc " để có cớ mạnh miệng dè bỉu chê bôi cộng đồng hải ngoại là "không ai dám lên tiếng vì Công Luận đã vắng mặt.." [Nhật Tiến, b đd]
            Có đúng là cộng đồng hải ngoại "không ai dám lên tiếng vì Công Luận đã vắng mặt" hay vì công luận không thể bênh vực những kẻ viết sai viết liều như ông ta? Như ai cũng biết, gần nửa năm nay, ông ta mới là người đem hết sức mong thuyết phục được công luận bằng cách phổ biến trên Internet nhiều bài tấn công tôi và Viên Linh vì chúng tôi trình bày một quan điểm khác biệt với ông ta căn cứ trên sự phản đối của nhiều hội viên kỳ cựu và sự hiện diện của người Cộng sản trong Trung Tâm VBVN.



Tập san Tin Văn do Nguyễn Nguyên, cán bộ Cộng sản nằm vùng, đảm nhận- 6.6.1966- 6.1967. Nguyễn Nguyên cũng có bài trên Tin Sách, Cơ quan ngôn luận của Trung Tâm Văn bút VN [Tài liệu của thành viên Diễn đàn Sách xưa "quan mac co", http://sachxua.net/forum/bao-tap-chi-van-hoc-mien-nam-giai-doan-1954-1975/mot-so-tap-chi-van-hoc-khac/]

            Nhưng theo một bài trả lời phỏng vấn trên tạp chí Vấn Đề, số  Tháng 2 -1966 đăng ngay trên blog của Bùi Nhật Tiến thì thứ nhất, chính ông ta đã trình bày về thực tế yếu kém của TT VBVN, mà hơn thế nữa, còn phê phán Chủ tịch Vũ Hoàng Chương một cách nghiêm trọng và vô cắn cứ, nghĩa là công khai phơi bầy chuyện nội bộ một cách rất tệ hại. Thứ hai, chính ông ta trước 1975 cũng là kẻ "Tham dự công việc viết lách mà lại thiếu tư cách cầm bút thì tạo cảnh rối ren, bát nháo" khi không lường được sự nguy hiểm của cán bộ nằm vùng CS Vũ Hạnh hay Thế Nguyên, những người đã nắm giữ những phần vụ quan trọng trong Ban Thường vụ hay tổ chức này.  Đó là hai điều quan trọng liên quan trực tiếp đến TT VBVN mà ông ta không hề đề cập tới trong cuốn sách mới đây:
            -"Nhận xét thứ ba : là vấn đề quy tụ văn nghệ sĩ thành một tổ chức độc lập, có uy tín vẫn là một vấn đề không giải quyết được trong năm 1966. Kiểm điểm lại  thì vẫn chỉ quanh quẩn có mấy hội hoạt động một cách lu mờ. Trung Tâm Văn Bút VN vẫn mang cái sắc thái cố hữu của nó, nghĩa là hoạt động lững thững, đứng bên lề của sinh hoạt văn học nghệ thuật, hội viên thì đông, thực lực thì có nhưng động viên được mọi người tham gia vào công việc để làm nổi bật  lên cái thực lực đó thì lại là một vấn đề khác. Tuy vậy cũng chẳng nên lấy làm lạ, bởi vì cụ Chủ tịch Văn Bút hiện nay  (thi sĩ Vũ Hoàng Chương) vẫn cương quyết với lập trường trung thành với Hiến Chương của Văn Bút Thế Giới, nghĩa là Hội Văn Bút  chỉ là nơi gặp gỡ của anh chị em văn nghệ sĩ để trao đổi kinh nghiệm sáng tác, trước tác, còn mọi hoạt động tham gia khác thì chỉ là công việc làm thêm. Mà Văn Bút VN  thì cũng đã  làm thêm được quá nhiều rồi như tổ chức Giải thưởng Văn chương, tổ chức Nói chuyện hằng tháng, ấn hành Nguyệt san Tin Sách. Trong khi ấy, những Trung tâm Văn Bút trên thế giới, lớn lao như Hoa Kỳ, Anh, Pháp ..v..v…nếu đem so thành tích thì còn thua xa Văn Bút VN, bởi vì một năm họ cũng chỉ ấn hành một tập kỷ yếu ghi những hoạt động của hội viên, và tập này được phát không.  Như vậy, với quan niệm hẹp hòi ấy, hiển nhiên Trung Tâm Văn Bút VN hiện nay không phải là  một cơ sở lý tưởng để có thể là một động cơ phát triển mạnh mẽ Văn học Nghệ thuật trước nhu cầu thiết yếu của dân tộc hiện nay, trừ phi đả thông được với cụ Chủ tịch Văn Bút cái vấn đề “hoàn cảnh sinh hoạt Văn học Nghệ thuật ở xứ người ta khác, và ở xứ mình khác, không thể lấy cái khuôn của người ta mà làm cái khuôn của mình được.” [Nhật Tiến, https://nhavannhattien.wordpress.com/1hanh-trinh-chu-nghia-chuong-2/ -  Thời điểm Sài Gòn giữa thập niên 60, Vài Nét sinh hoạt VHNT ở miền Nam giữa thập niên 60, TẠP CHÍ  “VẤN ĐỀ”   ĐẶT VẤN  ĐỀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA  * NTC gạch dưới]
            Trước hết, rõ ràng cậu ếch Bùi Nhật Tiến ngồi ở đáy giếng mà dám phê bình các Trung tâm ngoại quốc như sau :"Trong khi ấy, những Trung tâm Văn Bút trên thế giới, lớn lao như Hoa Kỳ, Anh, Pháp ..v..v…nếu đem so thành tích thì còn thua xa Văn Bút VN, bởi vì một năm họ cũng chỉ ấn hành một tập kỷ yếu ghi những hoạt động của hội viên, và tập này được phát không." Thật là xấu hổ thay cho cả TT VBVN! Cậu ếch họ Bùi không biết rằng ngoài kỷ- yếu -phát -không ấy, họ còn lập giải thưởng và có khi còn phải tự gây quỹ thêm để tổ chức các Đại Hội Đồng VBQT hay tự động quyên góp giúp các nhà văn lưu vong nữa đấy, hỡi cậu ếch thiếu kiến thức và rất đáng thương của TT VBVN kia ơi!!!  Chưa kể họ còn phải vận động với các hiệp hội khác nhắm giúp nhà văn bị cầm tù.
            Sau nữa, thay vì nhận lỗi của một thành viên Ban Thường vụ về sự không phát triển được của tổ chức, ông ta lại quay sang công khai đổ hết trách nhiệm lên vai Chủ tịch Vũ Hoàng Chương vì "cương quyết với lập trường trung thành với Hiến Chương của Văn Bút Thế Giới" nên "Trung Tâm Văn Bút VN hiện nay không phải là  một cơ sở lý tưởng để có thể là một động cơ phát triển mạnh mẽ Văn học Nghệ thuật trước nhu cầu thiết yếu của dân tộc hiện nay"! Đúng là tiếu lâm thật: một Trung Tâm chi nhánh của VBQT thì tại sao lại không trung thành với Hiến Chương của Văn Bút Thế Giới? Chả lẽ lại trung thành với ...cậu ếch họ Bùi?! Vậy ông ta muốn phát triển mạnh mẽ Văn học Nghệ thuật trước nhu cầu thiết yếu của dân tộc hiện nay ra sao nhất là sau khi Vũ Hoàng Chương không còn là Chủ tịch và phải ...nhường cho Thanh Lãng?


"... Như vậy, với quan niệm hẹp hòi ấy, hiển nhiên Trung Tâm Văn Bút VN hiện nay không phải là  một cơ sở lý tưởng để có thể là một động cơ phát triển mạnh mẽ Văn học Nghệ thuật trước nhu cầu thiết yếu của dân tộc hiện nay, trừ phi đả thông được với cụ Chủ tịch Văn Bút....." [Phó CT TT VBVN Nhật Tiến công khai chỉ trích Chủ tịch Vũ Hoàng Chương, 1966]

 Câu hỏi đó sẽ được trả lời qua ý kiến nêu ra tiếp sau đây cũng trong bài phỏng vấn thượng dẫn.  
            -" Nhận xét thứ tư :  [...] Trở về địa hạt sinh hoạt Văn học Nghệ thuật, sự thờ ơ đóng góp ý kiến của văn nghệ sĩ vào vấn đề phát triển Văn học Nghệ thuật càng rõ rệtĐặc biệt nhất là sự im lặng của văn nghệ sĩ trong vụ Chu Tử lên án Vũ Hạnh là cán bộ văn nghệ CS nằm vùng, phá hoại hàng ngũ quốc gia bằng cách phổ biến những tác phẩm văn nghệ tuyên truyền cho CS. Thật  là động trời, động trời cả về phương diện là giả dụ lời tố giác đó có thật hay là những  lời tố giác đó chỉ là chuyện chụp mũ CS. Bởi vì nếu những tố giác ấy là sự thật thì bằng cách nào  Vũ Hạnh đã vận động để xin ấn hành được những tác phẩm đó, và bằng cách nào cho đến nay, sau lời tố giác của báo Sống, những tác phẩm đó vẫn được lưu hành ? Còn nếu lời tố giác ấy chỉ là luận điệu chụp mũ thì bằng hậu thuẫn nào tờ báo Sống có thể làm chuyện động trời như thế để đánh lừa  mấy chục ngàn độc giả và hạ uy tín  của một cây bút  trong hàng ngũ của văn nghệ sĩ Quốc gia ? Phải chăng điểm này vẫn còn là một nghi vấn trong năm sinh hoạt Văn học Nghệ thuật 1966 ? [Nhật Tiến, https://nhavannhattien.wordpress.com/1hanh-trinh-chu-nghia-chuong-2/ -  Thời điểm Sài Gòn giữa thập niên 60, Vài Nét sinh hoạt VHNT ở miền Nam giữa thập niên 60, TẠP CHÍ  “VẤN ĐỀ”   ĐẶT VẤN  ĐỀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA hay http://vietmessenger.com/books/?action=print&title=hanhtrinhchunghia&page=2  * NTC và gạch dưới]           

            Bùi Nhật Tiến nhắc đến việc " Chu Tử lên án Vũ Hạnh là cán bộ văn nghệ CS nằm vùng, phá hoại hàng ngũ quốc gia" nhưng trong đoạn trên hoàn toàn không hề đề cập đến những bài Vũ Hạnh--kể cả các bài ký dưới bút danh Cô Phương Thảo -- mạt sát nhiều văn nghệ sĩ  kể cả Chu Tử theo đúng bài bản CS khiến Chu Tử và báo Sống phải tự vệ. Theo Nhật Tiến, " Còn nếu lời tố giác ấy chỉ là luận điệu chụp mũ thì bằng hậu thuẫn nào tờ báo Sống có thể làm chuyện động trời như thế để đánh lừa  mấy chục ngàn độc giả và hạ uy tín  của một cây bút  trong hàng ngũ của văn nghệ sĩ Quốc gia "; nhưng thật ra, chuyện "động trời" ở đây lại là chuyện một ông nhà văn- nhân danh -Quốc gia-hội viên-Trung Tâm VBVN Nhật Tiến đi bênh vực "uy tín" của một ông nhà văn -cán bộ -nằm vùng CS  -"thuộc-hàng ngũ- của -văn -nghệ -sĩ -Quốc gia" Vũ Hạnh nhắm chỉ trích một ông nhà văn- quốc gia -thứ thiệt Chu Tử! Khỏi phải dài dòng, ai cũng có thể tưởng tượng kiểu bênh vực này của ông nhà văn-ngây thơ-cụ Nhật Tiến làm cho tình hình Miền Nam lúc đó "rối ren" thêm ra sao!


Vũ Hạnh-ký Cô Phương Thảo--mạt sát Chu Tử trên tuần báo Công Lý [Chủ nhiệm& Chủ bút Phùng Thị Bút/Giám đốc trị sự Nguyễn Sỹ Hồng]
            Còn bằng -cách -nào mà Vũ Hạnh có thể hoạt động như vậy, thưa cậu ếch bất- tài- nhưng- rất -nhiều -tham -vọng từng có dịp trèo lên chức Phó Chủ tịch Trung Tâm VBVN và len lỏi nhẩy cóc vào được Hội đồng VHGD của Việt Nam Cộng hòa? Thứ nhất, Việt Nam Cộng Hòa tôn trọng quyền tự do phát biểu dù vẫn có chính sách kiểm duyệt như chính Bùi Nhật Tiến công nhận nhiều lần. Thứ hai, đây mới là đầu mối của mọi sự: Chính TT VBVN đã giúp "phổ biến những tác phẩm văn nghệ tuyên truyền cho CS..." của Vũ Hạnh như vụ Tin Sách số 44 rồi chính TT VBVN cũng tranh đấu cho Vũ Hạnh và Thế Nguyên khi hai cán bộ này bị phát giác.
            Quan trọng hơn, phải chăng Chủ tịch Vũ Hoàng Chương, người có kinh nghiệm quá nhiều với Cộng sản, đã muốn ngăn ngừa TT VBVN dấn vào chính trị một cách bất lợi cho Miền Nam nên "vẫn cương quyết với lập trường trung thành với Hiến Chương của Văn Bút Thế Giới, nghĩa là Hội Văn Bút  chỉ là nơi gặp gỡ của anh chị em văn nghệ sĩ để trao đổi kinh nghiệm sáng tác, trước tác..." ?  Chủ trương ấy, sau này, sẽ bị thay đổi một cách hoàn toàn khi Thanh Lãng, với sự tiếp tay của Phạm Việt Tuyền, ngang nhiên chống lại Việt Nam Cộng hòa từ rao truyền tới tố cáo với VBQT bằng những luận điệu vu khống Miền Nam cho tới bảo vệ cán bộ CS, đồng thời còn cho họ đại diện TT VBVN như trường hợp chọn Vũ Hạnh diễn thuyết về Truyện Kiều..vv Và dĩ nhiên, dẫn đến lời khiển trách của Quốc vụ khanh Mai Thọ Truyền chỉ ra cho thấy Linh mục Chủ tịch VBVN-một cái bao tử,  không thể đòi làm công việc-một bộ óc của Chính phủ VNCH được.
            Thế nhưng tại sao không thấy bài trả lời phỏng vấn nêu trên xuất hiện trong cuốn Từ Nhóm Bút Việt đến Trung Tâm VBVN (1957-1975)? Trong khi đó, lại là một tài liệu rất quan trọng vì ông Phó Tiến chính thức công nhận sự yếu kém của TT VBVN qua sự bất hợp tác của hội viên trong sinh hoạt văn học nghệ thuật tại Miền Nam và lời đả kích rất nghiêm trọng của chính ông ta--một phần quan trọng của Ban Thường vụ liên tiếp trong nhiều năm-- liên quan đến  "quan niệm hẹp hòi" của Chủ tịch Vũ Hoàng Chương:
            -"Như vậy, với quan niệm hẹp hòi ấy, hiển nhiên Trung Tâm Văn Bút VN hiện nay không phải là  một cơ sở lý tưởng để có thể là một động cơ phát triển mạnh mẽ Văn học Nghệ thuật trước nhu cầu thiết yếu của dân tộc hiện nay, trừ phi đả thông được với cụ Chủ tịch Văn Bút..." [Nhật Tiến, bđd]
            Bất cứ ai đã từng hoạt động trong một tổ chức nào đều phải biết rằng một hội viên không thể và không nên đưa chuyện hội ra trước công chúng hòng mong người ngoài hội phân xử hay bênh vực. Khi hội viên Phó Tổng Thư ký/Phó Chủ tịch (1962-1975) Nhật Tiến ra mặt kết án "quan niệm hẹp hòi" của  Chủ tịch Vũ Hoàng Chương đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng "Trung Tâm Văn Bút VN hiện nay không phải là  một cơ sở lý tưởng để có thể là một động cơ phát triển mạnh mẽ Văn học Nghệ thuật trước nhu cầu thiết yếu của dân tộc hiện nay"... thì điều đó có nghĩa gì? Thứ nhất, Nhật Tiến không hề kính trọng người Chủ tịch của mình, của hội mình. Thứ hai, Nhật Tiến không biết mình ở vị trí nào trong Ban Thường Vụ vì lúc này Vũ Hoàng Chương là "bộ óc" mà Nhật Tiến chỉ là cái "bao tử" thôi [mượn lời Quốc Vụ Khanh Mai Thọ Truyền]. Thứ ba, tình trạng nội bộ  của TT VBVN ra sao mà một hội viên dám công khai quy kết một hậu quả to lớn như thế cho người Chủ tịch? Có phải vì từ 1962, Nhật Tiến đã giữ chức Phó Tổng Thư Ký [cùng với Vũ Hạnh Nguyễn đức Dũng] rồi sẽ leo tới chức Phó CT nên "lớn lối" tưởng rằng có thể "át giọng" Vũ Hoàng Chương chăng? Nhất là khi thi bá Vũ Hoàng Chương thì không khi nào thèm trả lời cái lối hạch họe rất láo xược ấy.
            Thế nên, như tôi đã đặt câu hỏi: Tại sao không thấy bài trả lời phỏng vấn nêu trên xuất hiện trong cuốn Từ Nhóm Bút Việt đến Trung Tâm VBVN (1957-1975)? Câu trả lời rất giản dị: Vì đó là một cuốn sách một chiều chỉ có mục đích tự phong thánh, rồi như tôi đã nhận xét và chứng minh, lại còn có mục đích cá nhân, bào chữa quanh co trước lời phê bình của Mặc Đỗ, Viên Linh hay Du Tử Lê; trong khi, trên thực tế, lời chỉ trích nặng nề nhất dành cho TT VBVN và một chủ tịch của nó lại đến từ ông Phó Tiến! Tôi liên tưởng sự mâu thuẫn và có vẻ che đậy này tới  tính toán, cân đo  sao cho có lợi cho tác giả sau khi được đọc một cuộc phỏng vấn khác mà ông ta chính thức công nhận quan niệm "viết" và "lách" sao cho  "đạt tới được cái hiệu quả tối đa như­ mình mong muốn":
            -"Đáp : Ở đây trên cái đất Hoa Kỳ này, ai cũng có quyền tự do viết ra tất cả những điều mà mình đã suy nghĩ. Vấn đề đặt ra là anh hay chị có đủ dũng cảm để dám nói lên những điều đó hay không mà thôi. Tuy nhiên, một đôi khi chính tôi cũng đã phải dùng cáí thủ thuật vừa “viết “vừa “lách” nh­ư đã đề cập đến. Tuy nhiên, sự “lách” của tôi xuất phát từ một nhu cầu khác chứ không phải vì sợ hãi về những hệ lụy sẽ xẩy ra cho mìnhCái nhu cầu ấy là sự gia giảm, là sự cân lư­ợng tùy theo từng hoàn cảnh hay mục tiêu mà mình muốn nhắm tới để có thể đạt tới được cái hiệu quả tối đa như­ mình mong muốn. Chứ nếu cứ nhắm mắt viết bừa, viết cho thỏa thích cái tôi của mình mà không đo l­ường được cái hiệu quả của nó thì nhiều khi trở thành có tác dụng ng­ược, như vậy thì chẳng thà đừng viết có lẽ còn hay hơn . [PHỎNG VẤN NHÀ VĂN NHẬT TIẾN, VỊ GIANG  thực hiện, https://nhavannhattien.wordpress.com/1hanh-trinh-chu-nghia-chuong-13/  *NTC gạch dưới]
            Đúng thế! Theo tôi nghĩ, căn cứ trên những tài liệu nêu ra, có thể Bùi Nhật Tiến đã " gia giảm, là sự cân lư­ợng tùy theo từng hoàn cảnh hay mục tiêu mà mình muốn nhắm tới để có thể đạt tới được cái hiệu quả tối đa như­ mình mong muốn" để  loại một tài liệu liên quan trực tiếp đến TT VBVN ra khỏi cuốn sách này hòng ngăn cản những ai --như tôi--dám đặt câu hỏi về hoạt động và nhân sự yếu kém của TT VBNVN trước 1975, nhất là sự bàn luận về Phó Tổng Thư ký Vũ Hạnh  qua lời nhận xét chung văn nghệ sĩ Miền Nam lúc đó.

3.         "Công luận" tại Hải ngoại không hề vắng mặt
            Càng những kẻ đạo đức giả lại càng hay nói đến nhân nghĩa, sự tử tế và dĩ nhiên, công luận. Hẳn ai cũng còn nhớ rằng, ngay trong một bài vấn đáp với Kiều Phong, Bùi Nhật Tiến đã kể lể công ơn chỉ cho tôi sử dụng QuarzExpress tổng cộng chưa tới 2 giờ đồng hồ [nghĩa là lôi manual-"tài liệu chỉ dẫn để sử dụng" ra đọc cũng chưa đọc được hết nói chi tới biết hành nghề ra sao]  vv và vv mà hơn ai hết, ông ta hiểu rằng không nên nói đến vì có dính gì đến chuyện Trung Tâm VBVN đâu?! Đến những lời ông ta vu cáo Viên Linh và Mặc Đỗ đâu? Hay cố lôi tôi và tạp chí Khởi Hành vào đâu?? Trong khi đó, ông ta lờ đi chuyện nhờ tôi chuyển cho nhiều tài liệu liên quan trực tiếp đến đời văn hay TT VBVN rồi chính chúng đã biến thành một sức nặng làm Từ Nhóm Bút Việt đến Trung Tâm VBVN 1957-1975 chìm lỉm khi cố tình chối cãi đã lấy tài liệu từ tôi hay từ chối sức nặng của những tài liệu đó. Điều dở nhất--mà tôi không tưởng tượng được-- là rêu rao với công luận rằng sở dĩ tôi không đồng ý với ông ta vì là "đàn em", là "bạn" Viên Linh, hay vì "coi Mặc Đỗ" như thần tượng" vv và vv! Nếu ông ta nghĩ có thể thuyết phục công luận được bằng những cái võ dấm dớ đó thì quả coi thường công luận thật. Mới đây thôi, sau khi tôi cho phổ biến hai biên bản của Trung Tâm Nam Cali chứng minh ông ta đã mưu sự sử dụng trung tâm này vào việc thực hiện cuốn Trăm hoa vẫn nở trên quê hương, ông ta đã phải im lặng, nhưng không xin lỗi Viên Linh --người bị ông ta vu cáo--hay công luận. Như thế, ông ta đã coi thường công luận như thế nào, sao nay quay lại oán trách?
            Đến nay, ông ta hẳn đã nhận ra rằng, qua lời tả oán trên, không có một thứ công luận nào như ông ta muốn lại bênh vực cho Kiều Phong, kẻ viết những dòng chữ đểu cáng ấy và "Văn Hữu"/người thân/đồng bọn của họ cả. Công luận ấy cũng không có thì giờ cổ võ cho những kẻ "lưu manh văn hóa" dối trá ngang nhiên như chỗ không người, hay cũng không thể dung thứ những kẻ tự nhận nhà giáo nhà văn mà không đủ lễ nghĩa và liêm sỉ tối thiểu để "không dám" [chữ của chính Bùi Nhật Tiến] tự phản bác, "không dám" tự chống chọi một cách anh hùng hảo hớn. Càng dở thói hung hăng, càng viết lách dơ bẩn bịa đặt thì càng làm công luận thêm công phẫn.  Cái trò tung thư riêng--nhất là tung thư riêng để xuyên tạc, đụng chạm đến đời riêng, viết lách nhảm nhí vô bằng đểu cáng để bịa đặt bôi bẩn --nhất là bôi bẩn một phụ nữ-- sẽ luôn luôn thất bại vì điều giản dị là ai cũng được phụ nữ vây quanh mình, những mẹ, những chị, những em, những người tình, những người vợ, những con gái cháu gái rồi những cô giáo...  Không ai lại tàn nhẫn đến nỗi thấy một người đàn bà bị những kẻ thất phu như thế lăng nhục một cách dã man mọi rợ mà hưởng ứng cả.Trong khi đó, hai ông Kiều Phong Lê Tất Điều và Bùi Nhật Tiến đã làm gì cho Văn Bút VN Hải ngoại? Vâng, tôi sẽ không khiêm nhượng sảng mà chính thức hỏi hai ông khi tôi giữ phần vụ Trưởng Ủy ban Nhà văn -Bị Cầm tù thì các ông ở đâu?!
            Một người viết phê bình 20 năm nay như tôi, từng lưu giữ bao nhiêu tài liệu kể cả những tài liệu thóa mạ mình, từng chống trả những kẻ vô lại văn nghệ--như bọn Kiều Phong--ròng rã trong 5, 6 năm trời, có thể có một nhận xét tương đối chính xác như sau: Cứ viết thành thực và có bằng chứng rồi công luận sẽ nhận ra mà bênh vực mình, nếu cần. Nhưng nếu mình làm lỗi, mình sẽ phải chịu trách nhiệm ấy riêng mình mà không thể kêu cầu tới ai và phải biết phục thiện mà sửa lỗi.  Trên đời này, may thay, không chỉ có ếch văn nghệ, còn có những anh hùng hảo hớn và anh thư sẵn sàng hỗ trợ cho người muốn viết ra sự thật. Hơn thế nữa, có một điều mà tôi bắt buộc phải tin sau 20 năm: Có quả báo đấy. Gieo nhân nào sẽ gặt quả nấy. Bảo đảm. Những kẻ nào càng rêu rao ơn nghĩa hay nhân danh công luận càng nên nhớ điều này.
            Nghĩ lại xem: Tại sao có những việc đã nằm im lìm từ hơn mấy mươi năm nay bây giờ bỗng nổ tung ra? Như:
- Hội Văn Bút  Giải Phóng sau 1975;
- 2 biên bản chứng minh quả Bùi Nhật Tiến đã toan tính sử dụng Trung Tâm Nam Cali để soạn thảo và ấn hành cuốn Trăm hoa vẫn nở trên quê hương mà trước đây vẫn chối dài còn mạ lỵ Viên Linh, người đã nhắc đến;
- Hành tung thân Cộng của Chủ tịch Thanh Lãng qua sự công khai đặc cử cán bộ CS nằm vùng Vũ Hạnh đại diện TT VBVN đọc diễn thuyết trong một buổi lễ do Chính phủ VNCH tổ chức và qua sự hợp tác của ông trong nhiều năm với các cán bộ khác như Thế Nguyên, Nguyễn Nguyên vv...;
- Địa chỉ Trụ sở của Nhóm Bút Việt nộp đơn cho chính phủ để xin thành lập lại chính là tòa soạn nhật báo Tự Do vừa sang đoạt của nhóm Tam Lang, Mặc Đỗ, Đinh Hùng, Vũ Khắc Khoan sau khi họ phải bỏ vì áp lực của chính phủ Ngô Đình Diệm;
-Trùm Mật vụ Trần Kim Tuyến đã dàn dựng việc thành lập Nhóm Bút Việt và cũng theo chính Trần Kim Tuyến, ông đã thuyết phục và đưa được Nhất Linh từ Đà lạt về tham dự Văn Bút VN, Sài gòn;
- Phạm Việt Tuyền--Tổng Thư ký 15 năm trong cuộc đời 18 năm của TT VBVN-- không có tài cán nhưng vẫn vào làm chủ nhiệm Tự Do qua sự xếp đặt của Trần Kim Tuyến;
- Sự nằm vùng của các cán bộ CS như Phó Tổng Thư ký Vũ Hạnh [nhiệm kỳ 1962], Phó Tồng thư ký Thế Nguyên [nhiệm kỳ 1974] vv ngay trong Trung Tâm VBVN;
-TT VBVN bị điều khiển dưới tay Thanh Lãng-thân Cộng và Phạm Việt Tuyền trong rất nhiều năm;
- Hội viên có thái độ đứng ngoài, thậm chí chỉ trích công khai TT VBVN rồi bất hợp tác; trong khi đó,  Trung tâm này có những hội viên độc chiếm các chức vụ quan trọng như Tổng thư ký [Phạm Việt Tuyền 15 năm], Phó Tổng thư ký/Phó Chủ tịch [Nhật Tiến 13 năm] và Chủ tịch Thanh Lãng [12 năm] vv.. rất nhiều năm trong lịch sử chưa tới 18 năm của nó
-Trung Tâm VBVN gửi nhiều kháng thư ra ngoại quốc, có kháng thư vu cáo chính phủ Việt Nam Cộng hòa rõ ràng, như chính Bùi Nhật Tiến phổ biến: Ngày 26-8-1973 Văn Bút gửi thư cho Hội nghị Lưỡng niên Thi Ca Quốc Tế lần thứ 11 báo động về sự bóp nghẹt báo chí và chế độ kiểm duyệt độc đoán đã cản trở sinh hoạt văn hóa làm cho một số đông đảo văn nghệ sĩ đã phải giải nghệ. [Nhật Tiến, sđd , trang 174] * Cho tới nay, tôi chưa thấy có bằng chứng nào đông đảo anh em văn nghệ sĩ phải giải nghệ vì chế độ kiểm duyệt Miền Nam nên tôi cho đó là một sự vu cáo.
-Vụ hội viên /TT VBVN Vũ Hạnh:

            
Theo bản tin trên nhật báo The NewYork Times ngày 1.8. 1967, Đại Hội Đồng Văn Bút Quốc tế lần thứ 35, ngày 31.7,  thúc giục nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam Cộng Hòa, hãy thả các nhà văn bị giam giữ ra. Trước đó, ngày 6.7, nhật báo này đăng một tin gần 3 cột nói về việc Vũ Hạnh bị bắt ngày 2.6 và TT VBVN đang "tìm hiểu về lý do" Vũ Hạnh bị bắt. Qua các số mốc thời gian, người ta có thể đoán hầu như chắc chắn, "nhà văn" của Miền Nam này là Vũ Hạnh. Cũng theo nguyên tắc hoạt động của Văn Bút Quốc tế, các quyết nghị chung đều được quyết định căn cứ trên kháng thư của một Trung Tâm Hội viên, trong trường hợp này là Trung tâm VBVN. Như vậy, không còn gì rõ ràng hơn nữa: TT VBVN đã tranh đấu cho một cán bộ CS nằm vùng cho dù CT Thanh Lãng có biết hay không, nhưng cũng chính TT VBVN đã hoàn toàn yên lặng sau 1975.
            Nhật Tiến có đưa ra lý do, là sự đàn áp của Cộng sản sau 1975, nhưng như thế thứ nhất vẫn trái Hiến chương VBQT như tôi đã phân tích, thứ hai, tôi vẫn tự hỏi không lẽ cả 3 nhân vật quan trọng nhất của Ban Thường vụ lúc đó--Thanh Lãng, Nhật Tiến, Phạm Việt Tuyền-- không bị đi tù mà cũng không nhắn gửi được lời kêu cứu ra ngoại quốc? Tôi có bằng chứng để hỏi câu hỏi này: Tuần báo l'Express, số ra tuần 12-18 tháng 6. 1978, cho đăng tên 130 nhà văn,nhà thơ, họa sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ, chủ bút và ký giả hiện đang bị bắt giữ. Vậy tại sao sau 1975, Trung Tâm VBVN hoàn toàn im lặng, không báo động cho VBQT cũng như không nhắn tin ra ngoại quốc cho anh em hội viên đã thoát để cứu anh em còn ở lại? Hơn thế nữa;
-Chủ tịch Thanh Lãng đã quyết định ở lại [vì sự ngây thơ chính trị quá thánh thiện] và khuyên người khác ở lại vào tháng 4. 1975 nghĩa là không có ý định di tản TT VBVN;
- Bởi thế, sau 2 năm truyệt vọng trước sự im lặng của CT Thanh Lãng, Phó Chủ tịch Nguyên Sa và hội viên Trung tá Không quân Trần Tam Tiệp --tỵ nạn tại Pháp--tự động đứng ra huy động anh em để thành lập Trung Tâm Văn bút Việt Nam Lưu vong [sau đổi thành TT VBVN Hải ngoại];
-Tại sao Phó Chủ tịch Nguyên Sa lại nói rằng "Tiền thân của Trung Tâm Văn Bút Lưu vong " là Trung Tâm Hungary? Mà không nói là Trung Tâm VBVN? * Theo tôi, nếu chiếu theo các tài liệu đã dẫn trong bài này và trong nhiều bài khác thì Trung Tâm VBVN--nơi dung túng những cán bộ CS, cả ngay khi họ tấn công văn nghệ sĩ khác--và có một ông Chủ tịch không tìm cách di tản nó ra khỏi tầm với của Đảng Cộng sản thì dĩ nhiên không thể là "tiền thân" của một Trung Tâm Văn bút Lưu vong, nơi quy tụ toàn những văn nghệ sĩ và người dân Miền Nam "lưu vong" tỵ nạn CS;
-vv ...

            Những sự việc thượng dẫn là những vấn đề còn chờ giải đáp và Bùi Nhật Tiến-- bằng những thủ đoạn đê hạ kể ra là có một không hai trong văn giới Miền Nam di tản ra hải ngoại và Cộng đồng người Việt Hải ngoại như đã thấy--sẽ không ngăn cản được người nghiên cứu như tôi ở thế hệ này hay mai sau tìm tới giải đáp riêng của chúng tôi, dù đúng dù sai. Ông ta phải hiểu rằng đây không còn là thời- của- ông ta nữa, cái thời phán xét không kiêng nể một Chủ tịch/Thi bá của Miền Nam; cái thời may mắn được chính phủ nâng đỡ, thậm chí láo xược mà chính phủ không nỡ sửa trị vì còn giặc-ngoài để đối phó; cái thời chưa đủ để nhìn lại mà đánh giá tài văn của ông ta hay Trung Tâm VBVN một cách chính xác vv để đến nỗi ông ta mông muội mà vu cáo hay lăng mạ người khác khi người ta chỉ sử dụng quyền tự do phát biểu, là cái quyền mà chính ông ta đã lạm dụng.  Đây là cái thời mà một vấn đề lớn như Trung Tâm Văn bút Việt Nam liên quan đến nhiều nhân sự trong  hoạt động văn học chính trị của Việt Nam Cộng hòa cần phải được quan tâm, chú ý và phân tích dưới nhiều khía cạnh và tác gia khác nhau. Nếu Bùi Nhật Tiến đã quảng cáo trên sách của ông ta là "Giữ gìn Văn hóa Miền Nam" thì phải là người đầu tiên nhận thức được rằng không ai "giữ gìn văn hóa" bất kể là văn hóa gì, ở đâu bằng cách "đấu tố" một nữ tác gia khác bằng lối viết lách đê hạ "Ấy  vào mồm nó" như đồng bọn của ông ta đã làm, hay không xin lỗi người khác khi bị bắt quả tang vu cáo họ.

            Vâng, xin ông Bùi Nhật Tiến cứ yên tâm: Công luận ở hải ngoại này vẫn còn đây, không mất đi đâu cả vì nó vẫn còn thậm phần tỉnh táo để "giữ gìn Văn hóa Miền Nam" bằng cách không...ủng hộ những kẻ vô văn hóa.-NTC