Search This Blog

Sunday, October 15, 2017

Nhật Ký Biển Đông: Ba Tư - Chiếc Gân Gà của Tào Tháo


Nhật Ký Biển Đông hai tuần đầu Tháng Mười ghi nhận những biến chuyển quan trọng như sau:
Tình hình thế giới:
-Huffington Post ngày 1/10/2017: Trong một hành động giống như “Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, Tổng Thống Donald Trump nói chuyện với Ngoại Trưởng  Tillerson qua Twitter đã nhắn rằng, “Đừng uổng công nói chuyện với “Thằng nhỏ hỏa tiễn” hãy cứ làm như những gì mình đã làm.” trong lúc Ô. Tillerson công bố cho toàn thế giới biết là ông đang theo đuổi cuộc nói chuyện trực tiếp với Bắc Hàn. Vậy ai lãnh đạo chính sách đối ngoại của nước Mỹ đây? Có lẽ Ô. Trump nên kiêm luôn chức bộ trưởng ngoại giao, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc cho tiện.
Theo The Hill ngày 15/10/2017, trong một cuộc phỏng vấn với CNN, Ngoại Trưởng Tillerson nói rằng, “Những nỗ lực ngoại giao với Bắc Triều Tiên vẫn tiếp tục cho đến khi nào trái bom đầu tiên ném xuống.”  (Tillerson: Diplomatic efforts in North Korea will 'continue until the first bomb drops.) Điều này có nghĩa là nếu thương thảo bất thành thì Hoa Kỳ sẽ dùng biện pháp quân  sự. Là một nước nhỏ muốn chống lại một siêu cường thì phải khôn ngoan. Phải biết tiến-thoái. Phải biết “lùi một bước để tiến ba bước”. Bắc Triều Tiên nếu muốn sống còn thì nên ngồi vào bàn hội nghị. Nếu yêu sách chưa đạt được thì cứ “cù nhầy”, kéo dài đàm phán để tính kế. Dầu sao đi nữa, Bắc Triều Tiên phải hiểu rằng quy luật của thế giới ngày hôm nay vẫn là “cá lớn nuốt cá bé”. Thủ đắc vũ khí nguyên tử là “điều kiện cần” để bảo vệ đất nước. Nhưng “điều kiện đủ “ vẫn là đất nước phát triển, ổn định và một chính sách ngoại giao không khéo. Chính sách ngoại giao khôn khéo -mà thời Xuân Thu Chiến Quốc gọi là “ba tấc lưỡi” - khiến quyền lợi đất nước đạt được mà không cần đổ một giọt máu.
-AP ngày 1/10/2017: “Một đạo luật cấm tất cả việc che kín mặt bao gồm mạng che của Hồi Giáo như niqab, burqa bắt đầu có hiệu lực tại Úc Đại Lợi. Bắt đầu từ ngày 1/10/2017, việc đeo mặt nạ khi trượt tuyết ở nơi công cộng, khẩu trang giải phẫu nếu đeo ngoài bệnh viện và mặt nạ hóa trang trong các bữa tiệc ở  nơi công cộng… đều bị cấm. Đạo luật có tên phổ biến là “Luật Cấm Trùm Kín Mặt” (Burqa Ban) nhắm vào việc ăn mặc của một vài phụ nữ Hồi Giáo cực kỳ bảo thủ. Vi phạm luật này có thể bị phạt 180 Mỹ Kim. Cảnh sát có quyền dùng sức mạnh nếu người nào chống lại lệnh phải lộ mặt cho người ta thấy.”
-Fox News ngày 2/10/2017: “Chính quyền Tích Lan đã bắt giam bảy người, trong đó có một vị sư bị cáo buộc đã tông vào khu nhà an toàn dành cho người tỵ nạn Hồi Giáo Rohingya do Liên Hiệp Quốc dựng lên ở ngoại ô Colombo, nơi có 31 người tỵ nạn cư ngụ trong đó 17 là trẻ em.”
-Newsweek ngày 2/10/2017: “Nga đã gửi hai chiến hạm săn tàu ngầm và một tàu chở dầu tới Thái Bình Dương để phô diễn sức mạnh quân sự quanh Bán Đảo Triều Tiên và Biển Đông căng thẳng gia tăng vì những tranh chấp đang diễn ra. Hai khu trục hạm Admiral Panteleyv và Admiral Ninogradov cùng tàu chở dầu Boris Butoma xuất phát từ căn cứ ở Hải Sâm Uy (Vladivostok) sẽ ghé thăm một số quốc gia trong bốn tháng tới.”
-The National Interest ngày 5/10/2017: “Đài truyền hình của chính phủ vừa cho chiếu một hình ảnh rõ ràng, trên mặt của khu trục hạm Lớp 055. Hình ảnh này xác nhận điều mà các nhà phân tích ngoại quốc phỏng đoán kể từ khi khu trục hạm này mới hình thành từ năm 2014. Khu trục hạm Lớp 055 trang bị không dưới 122 hỏa tiễn với ống phóng thẳng đứng- bao gồm hỏa tiễn phòng không, chống hạm và tấn công mặt đất. Chiến hạm này có thể sánh ngang với các tuần dương hạm của Hoa Kỳ về mặt trang bị hỏa tiễn hành trình và qua mặt bất cứ tàu chiến nào trên Thái Bình Dương về mặt trang bị vũ khí.”
-AFP ngày 5/10/2017: “Vua Salman  của Ả Rập Sê-út đã thực hiện chuyến viếng thăm Nga có tính cách lịch sử, ký kết hàng loạt các thỏa hiệp về năng lượng và vũ khí khi đồng minh trụ cột này của Hoa Kỳ tìm cách gia tăng hợp tác với Mạc Tư Khoa. Hai nhà lãnh đạo của hai quốc gia xuất cảng dầu hỏa lớn nhất thế giới thảo luận về việc triển hạn thỏa thuận cắt bớt sản lượng dầu hỏa và cả hai cùng chứng kiến việc ký kết các thỏa hiệp trị giá nhiều tỉ Mỹ Kim. Ả Rập Sê-út cũng ký thỏa hiệp sơ khởi về việc mua của Nga hệ thống hỏa tiễn phòng không S-400 và hệ thống hỏa tiễn đạn đạo chống xe tăng và nhận kỹ thuật quân sự tân tiến nhất. Hai bên còn ký kết một loạt các thỏa thuận đầu tư bao gồm một ngân khoản trị giá 1 tỉ Mỹ Kim cho các dự án năng lượng như hạt nhân và khám phá không gian. Vua Salman nói rằng mục đích của chúng tôi là tăng cường mối liên hệ cho mục đích hòa bình và an ninh, cho việc phát triển kinh tế thế giới.”
            Ả Rập Sê-út là đồng minh trụ cột của Mỹ tại Vùng Vịnh, nhưng ngày nay rõ ràng theo chính sách ngoại giao đa phương để không còn lệ thuộc 100 % vào Mỹ nữa. Điều này cũng cho thấy chính sách cấm vận Nga của Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu (EU) không thành công.
Trong chuyến công du này, Vua Salman đã dùng thang máy nạm vàng, thảm đỏ riêng đi đâu cũng mang theo, cùng đoàn tùy tùng 1500 người. Đúng là kiểu khoe của và phô trương giàu sang. Tuy nhiên ngày nay, sự khoe của đó không tạo nên sự tôn kính. Sự tôn kính của người đời không phải của cải mà là đạo đức. Thấy người giàu sang, quyền thế chúng ta “sợ” nhưng chưa chắc đã kính trọng. Trong khi đó người ta không sợ hãi một người đạo đức nhưng lại vô cùng kính trọng vị này. Chắc Ô. Salman không biết sự tích Đức Phật bỏ cả cung vàng điện ngọc ra đi để làm người hành khất, nhưng lại trở nên bậc vĩ nhân của nhân loại.
-AFP ngày 7/10/2017: “Tổng Thống Maduro của Venezuela đang phải đối phó tứ bề, hoan nghênh một kỷ nguyên mới với Thổ Nhĩ Kỳ sau cuộc nghênh đón của Tổng Thống Erdogan tại phủ tổng thống, đồng thời nói rằng cả hai quốc gia tin tưởng vào một thế giới có sự khác biệt và đa cực (chứ không phải đơn cực dưới sự bá chủ của một siêu cường). Ô. Maduro vừa bị Tây Phương xa lánh và phải đối phó với những cuộc phản đối dữ dội chống lại việc cầm quyền của ông, đã thực hiện chuyến công du đầu tiên tới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi có những cuộc hội đàm với Belarus và Nga.”
            Sự kiện cũng cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ đã chuyển hướng, thay vì cột chặt vào quỹ đạo của NATO và thế giới Hồi Giáo, đã bung ra ngoài để phát triển đất nước. Mới đây thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ đã viếng thăm Việt Nam và Ukraina.
            -Fox News ngày 9/10/2017: “Người đứng đầu Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) không muốn có Chiến Tranh Lạnh Mới với Nga cho dù các nước hội viên lo lắng về chuyện Nga tăng cường quân sự sát biên giới với họ. Sau đại hội kéo dài bốn ngày tại thủ đô Lỗ Ma Ni, Tổng Thư Ký Jens Stoltenberg  nói rằng chúng tôi lo ngại về chuyện Nga thiếu minh bạch khi tiến hành các cuộc tập trận. Tuy nhiên, Nga là láng giềng của chúng tôi, chúng tôi không muốn cô lập Nga, chúng tôi không muốn một cuộc Chiến Tranh Lạnh Mới với Nga. Ô. Stoltenburg nói rằng máy bay chiến đấu của 29 đồng minh đã gia tăng tuần tra vùng Hắc Hải để đáp ứng với những hành động gây hấn của Nga tại Ukraine. NATO dự trù gửi binh sĩ của 10 quốc gia tới Lỗ Ma Ni để bổ túc cho số lính Mỹ đã có mặt đây để đối phó với sự gia tăng quân sự của Nga tại Hắc Hải.” (Sau khi sát nhập được Crimea, Nga chiếm ưu thế hơn ở Hắc Hải)
Theo Huffinton Post ngày 9/10/2017, trong một cuộc phỏng vấn dành cho New York Times, Thượng Nghị Sĩ  Bob Corker (Cộng Hòa) đã cay độc công kích Tổng Thống Donald Trump và nói rằng phần lớn các nhà lập pháp Cộng Hòa đểu lo lắng về thái độ bất thường (volatile behavior) và những tuyên bố hung hăng cường điệu từ Tòa Bạch Ốc của Ô. Trump khiến Hoa Kỳ có thể lao vào Đệ Tam Thế Chiến. Theo The Telegrath, “Anh Quốc đang vội vã phác thảo kế hoạch tham chiến chống lại Bắc Triều Tiên khi mà quốc gia này đe dọa sẽ phóng thử nghiệm hỏa tiễn liên lục địa khiến Tổng Thống Donald Trump đã đưa ra những lời tuyên bố hung hăng hiếu chiến (bellicose rhetoric) là sẽ hủy diệt Bắc Triều Tiên.”
-The Washington Post ngày 9/10/2017: “Một giới chức cao cấp của Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất nói rằng nếu Qatar từ bỏ việc tổ chức giải Túc Cầu Thế Giới 2022 thì bốn quốc gia Vùng Vịnh sẽ chấm dứt việc tẩy chay và cấm vận Qatar.”
Không hiểu tại sao tại các quốc gia Ả Rập lại có nhiều ý tưởng “điên khùng” đến như vậy? Giải Túc Cầu Thế Giới là một hình thức vừa thể thao vừa kết chặt tình thân hữu và biểu tượng của hòa bình, cho dù ngày nay nó đang trở thành bạo động,  một cách để kiếm tiền và là dịp béo bở để các ông kẹ trong FIFA (Liên Đoàn Túc Cầu Thế Giới) ăn hối lộ. Thế nhưng liên kết giữa hoạt động thể thao với những bất đồng về chính trị là điều không thể chấp nhận được. Bốn quốc gia Ả Rập có quyền tẩy chay không tham dự, nhưng không thể ép Qatar làm chuyện này. Thế mới hay, dù thế giới có tiến bộ như thế nào đi nữa thì những tư tưởng điên khùng, mà gốc rễ của nó là Vô Minh vẫn còn tồn tại, tồn tại cho đến khi nào trái đất này bị hủy diệt.
-AP ngày 12/10/2017: “Một giới chức Hoa Kỳ nói với AP rằng Hoa Kỳ đã rút chân ra khỏi tổ chức Văn Hóa, Khoa Học và Giáo Dục Liên Hiệp Quốc (UNESCO) sau khi chỉ trích nhiều nghị quyết của cơ quan này mà Hoa Thịnh Đốn coi như chống Do Thái. Hoa Kỳ đã ngưng tài trợ khi UNESCO tiếp nhận Palestine là hội viên vào năm 2011.” Thế mới hay Liên Hiệp Quốc không phải là tổ chức muốn làm gì thì làm dù nó là một tập hợp của nhân loại. Liên Hiệp Quốc phải làm lợi cho “tui”. “Nhận tiền tui mà chống lại tui hoặc bạn tui” thì không được.
Tình hình nước Mỹ:
            -Tổng Hợp: Stephen Paddock- một người đàn ông da trắng 64 tuổi,  từ lầu 32 của một khách sạn ở Las Vegas, đã dùng 8 khẩu súng máy, liên tục bắn vào một đám đông khoảng 22,000 người đang tham dự buổi hòa Nhạc Đồng Quê (Country Music) ngoài trời về đêm, giết chết 58 và làm bị thương trên 500 người. Đây là vụ thảm sát bằng súng lớn nhất  lịch sử Hoa Kỳ.
            Theo thống kê, số người bị giết bởi các nhóm Da Trắng quá khích, lớn hơn là do các nhóm khủng bố Hồi Giáo. Hiện nay nước Mỹ đang chia rẽ trầm trọng do kết quả của cuộc bầu cử tổng thống vừa rồi, do nạn kỳ thị chủng tộc và do rất nhiều những vấn đề văn hóa, xã hội khác nữa. Bầu không khí chính trị Hoa Kỳ bị nhiễm độc và kích động bởi những luận điệu quá khích, tung tin giả, kết tội, vu cáo và phỉ báng nhau giữa các chính trị gia của hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa và được khoét sâu bởi hệ thống truyên thông thiếu lương tâm. Hệ thống chính trị lưỡng đảng (by-partisan) nghe thật lý tưởng đang gây thảm họa… vì khi hai đảng chống nhau, sẽ chẻ đôi đất nước. Và cũng chính hệ thống tự do báo chí quá đà đã góp phần vào việc đầu độc dư luận và náo loạn dân tình. Việc thảm sát tại Las Vegas vừa rồi là tiếng chuông cảnh tỉnh về một cái gì đó không ổn của hệ thống chính trị và tự do báo chí/truyền thông Hoa Kỳ. Vào ngày 2/10/2017, hãng truyền thanh và truyền hình CBS đã sa thải vị nữ phó chủ tịch vì đã đưa ra lời tuyên bố vô cùng kỳ thị và thù hận là, “Các nạn nhân của cuộc bắn giết ở Las Vegas không đáng xót thương vì đa số người ưa thích loại Nhạc Đồng Quê (Country Music) đều là đảng viên Đảng Cộng Hòa.” (CBS fires vice president who said Vegas victims didn't deserve sympathy because country music fans 'often are Republican). Còn Dân Biểu Seth Moulton thuộc Đảng Dân Chủ thì tuyên bố tẩy chay “phút mặc niệm” để tưởng nhớ các nạn nhân bị bắn chết tại Las Vegas tổ chức tại Hạ Viện vì ông cho rằng đất nước đang bị cuốn trôi vì vũ khí và người ta đã thụ động/lơ đễnh, không làm gì để ngăn ngừa thảm họa bắn giết như vậy.
-Yahoo News ngày 14/10/2017: “Joseph Harrington -một vị tướng hai sao (Major General) - tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Châu Phi vừa bị cất chức và triệu hồi về Hoa Thịnh Đốn vì nghi ngờ đã liên hệ bất chính với vợ của binh sĩ thuộc cấp.”
Tình hình Trung Đông:
            -AFP ngày 6/10/2017: “Quân đội chính phủ Syria đã tiến quân vào thị trấn Maadeen- một trong những cứ điểm cuối cùng của Nhà Nước Hồi Giáo nằm ở phía đông khi được Nga hỗ trợ bằng những cuộc không kích.” Theo Reuters ngày 8/10/2017, quân chính phủ và đồng minh đang bao vây Thành Phố al-Mayadin nằm ở đông nam Deir al-Zor. Đây là một trong những cứ điểm cuối cùng của Nhà Nước Hồi Giáo khi họ phải dựa vào khu vực màu mỡ xuôi theo Deir al-Zor nằm trong thung lũng Euphrate để phóng ra những cuộc phản công vào trung tâm sa mạc sau năm nay khi để mất vùng căn cứ địa.
            -AFP ngày 6/10/2017: “Tổng Thống Doanld Trump sẽ phái các viên chức ngoại giao và cố vấn quân sự cao cấp tới Pakistan vào những tuần tới, tạo sức ép lên đồng minh sở hữu vũ khí nguyên tử bị cáo buộc là dung dưỡng  các nhóm khủng bố. Vài tuần lễ sau khi Ô. Trump lên án Islabamad tại diễn đàn LHQ, sẽ gửi Bộ Trưởng Ngoại Giao Tillerson và Bộ Trưởng Quốc Phòng James Mattis tới Islamabad vào cuối tháng này.”
            Không biết Hồi Quốc có khuất phục trước sức ép của Mỹ hay sẽ chống lại theo kiểu Thổ Nhĩ Kỳ. Islabamad đã lên tiếng phủ nhận việc Hồi Quốc dung chứa các nhóm như Taliban.
            -AFP ngày 8/10/2017: “Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng họ đã ngưng tất cả dịch vụ nhập cảnh cho các công dân Hoa Kỳ của các phái bộ ngoại giao như một hành động ăn miếng trả miếng sau khi Hoa Thịnh Đốn thông báo một quyết định tương tự nhưng nhẹ hơn trong ngày hôm qua.“
Theo một số nhà bình luận, căng thẳng ngoại giao giữa Thổ-Mỹ sẽ ảnh hưởng tới thương mại giữa hai bên nếu tình hình như thế này cứ kéo dài. Tin mới nhất ngày 10/10/2017 cho biết Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố không công nhận Đại Sứ John Bass của Hoa Kỳ tại Thổ và nói rằng việc bắt giữ một nhân viên tòa lãnh sự Mỹ là vì hành vi gián điệp. Hình như hai bên đang lao vào cuộc chiến thể diện hơn là tình đồng minh thắm thiết hơn nửa thế kỷ qua. Nếu tình hình căng thẳng tiến xa hơn nữa, chưa biết cái gì sẽ xảy ra giữa Mỹ và Thổ. Mỹ không thể dùng biện pháp quân sự với Thổ vì điều khoản quan trọng nhất của NATO là khi một nước hội viên bị tấn công, tức NATO bị tấn công. Do đó không có chuyện NATO ngồi yên nhìn Thổ bị Hoa Kỳ tấn công, ngoại trừ Thổ không còn là hội viên của NATO nữa.
            -Reuters ngày 10/10/2017: “Phó Thủ Tướng Nga Dmitry Rogozin cho biết Nga đang thiết lập đường giây chuyển vận hàng hóa trực tiếp tới Syria và mong muốn các công ty của họ giúp Syria phục hồi kinh tế tại một đất nước tan nát vì chiến tranh. “ Theo AP ngày 12/10/2017, dưới sự bảo trợ của Ai Cập và Nga, ba nhóm phiến quân đã đạt được thỏa thuận với chính phủ Syria về việc tiếp tế cho vùng nam Thủ Đô Damascus và tránh không để dân chúng di tản khỏi vùng này.
            -AFP ngày 15/10/2017: “Thổ Nhĩ Kỳ loan báo là họ sẽ triển khai một số bình sĩ tại Idlib do nhóm thánh chiến Syria kiểm soát để ngăn chặn chiến tranh tại đây. Cuộc triển khai có vẻ nhằm ngăn chặn sự bành trướng cửa lực lượng người Kurd do Hoa Kỳ hỗ trợ nhưng lại bị Ankara coi là quân khủng bố. Syria đã lên tiếng yêu cầu Thổ phải rút quân vô điều kiện ra khỏi vùng này.”
 Tình hình Biển Đông:
            -AP ngày 2/10/2017: “Tổng Thống Donald Trump tiếp đón người đứng đầu tập đoàn quân phiệt Thái Lan vào ngày hôm nay- một trường hợp hiếm có khi Hoa Thịnh Đốn chỉ tiếp đón người lãnh đạo cuộc đảo chính khi nền dân chủ được vãn hồi. Cuộc viếng thăm của Thủ Tướng Prayuth-Chan-ocha mở ra ba năm sau khi ông ta nắm quyền qua cuộc đảo chính quân sự và vài ngày sau khi Bà Yngluck - người được dân bầu ra bị ông lật đổ và bị kết án khiếm diện 5 năm. Các nhóm nhân quyền rất phẫn nộ, nhưng nó lại là liều thuốc bổ (a shot in the arm) cho mối liên hệ lâu đời với đồng minh truyền thống này tại Á Châu hiện đang tiến dần về quỹ đạo của Trung Quốc kể từ khi Hoa Thịnh Đốn giảm bớt mối liên hệ vì cuộc đảo chính. Bộ Tham Mưu của Ô. Trump cũng giống như Ô. Obama duy trì quan điểm cho rằng bang giao với Thái Lan chỉ phục hồi đầy đủ khi nào dân chủ trở lại. Thế nhưng việc trải thảm đỏ tiếp đón Ô. Prayuth-Chan-ocha phản ảnh sự thay đổi chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ. Ô. Trump đã vạch ra học thuyết “Hoa Kỳ Trước Đã” (America First) đặt ưu tiên cho thương mại và lợi ích chiến lược. Ông sẵn sàng bắt tay với những nhà lãnh đạo chống lại dân chủ và bớt lo lắng hoặc lo ngại về những vấn đề nhân quyền.”
            Từ việc trải thảm đỏ tiếp đón Ô. Prayuth-Chan-ocha – người đã làm cuộc đảo chính lật đổ một thủ tướng dân cử, hạn chế hoạt động của các đảng phái và báo chí - cho đến việc thăm viếng Phi Luật Tân hội đàm với Tổng Thống Duterte- người đã gọi Ô. Obama là “chó đẻ” cho thấy Ô. Trump chủ trương chính sách ngoại giao thực tiễn. “America First” cũng có nghĩa là làm ăn buôn bán, liên kết đồng minh tốt hơn là “bao đồng” về nhân quyền, xía vào chuyện thiên hạ chỉ thêm thù bớt bạn khiến nước Mỹ từ từ co cụm lại và suy yếu đi. Trong lịch sử, một đế chế chỉ hùng mạnh khi nó có nhiều đồng minh, đàn em hoặc chư hầu. Khi đàn em bỏ đi, chư hầu nổi loạn, đồng minh tan rã, nội bộ chia rẽ là lúc đế chế suy tàn.
            -Washington Post ngày 7/10/2017: “Chính quyền Căm Bốt đã tiến hành những bước đầu về mặt pháp lý để giải tán đảng đối lập Cứu Nguy Dân Tộc- một loạt những diễn biến mới nhất để chiếm thế thượng phong trước cuộc bầu cử vào năm tới.”
            Hành động của Ô. Hun Sen chẳng khác gì việc làm của Tướng Prayut Chan-o-cha, đảo chính, lật đổ Bà Yingluck, giải tán đảng Pheu Thai (Phe Áo Đỏ), kết án tù 5 năm khiến bà này phải chạy trốn khỏi đất nước mà trong nước êm ru, chẳng thấy chống đối gì cả. Tâm lý quần chúng cũng lạ kỳ. Nếu đời sống dễ chịu, con cái được học hành đàng hoàng, bản thân mình có dịp du lịch, vui chơi đây đó (nghe nhạc, đá bóng, xem cải lương, ăn nhậu, uống cà-phê tán dóc chuyện đời…) thì cũng chẳng màng tới chính trị. Trước đây người dân bình dị Miền Nam có câu, “Ông nào thì cũng phải mần (làm) mới có ăn”. Điều đó có nghĩa là “ông Trời ông Đất” gì lãnh đạo thì cũng phải đổ mồ hôi nước mắt mới có ăn chứ tiền chẳng bao giờ từ trên trời rơi xuống.
            -Fox News ngày 10/10/2017: “Hai tàu chiến, trong đó có tàu chở trực thăng là những tàu chiến lớn nhất của Úc Đại Lợi đã ghé Phi Luật Tân trong chuyến thăm thiện chí năm ngày trong lúc quốc gia này gia tăng sự hiện diện an ninh và ảnh hưởng trong vùng. “
Được Mỹ “bật đèn xanh lục” (green light), chiến hạm Úc thường xuyên ghé thăm Việt Nam, nay ghé Phi Luật Tân trong một nỗ lực phụ giúp “đàn anh” và cũng là để phòng ngừa một thảm họa sẽ xảy đến khi Biển Đông lọt vào tay Hoa Lục. Tây Phương “lo xa” hơn Á Châu mặc dù Á Châu có câu ngạn ngữ “Cư An Tư Nguy”. Hơn thế nữa Mỹ và Âu Châu không bao giờ để ai -Nga hay Trung Hoa làm chủ mặt biển. Lịch sử chứng tỏ rằng ai làm chủ trên biển, tức hải quân mạnh nhất, sẽ bá chủ thế giới.
-AP ngày 10/10/2017: “Công ty chuyển vận hàng không Việt Nam và hãng Air France ký thỏa thuận hợp tác để thỏa mãn đà gia tăng của thị trường đi lại bằng đường hàng không giữa Việt Nam và Âu Châu. Vietnam Airlines và Air France đã cộng tác trong 20 năm trong việc bảo trì, huấn luyện phi hành đoàn và bắt đầu chia xẻ những nguyên tắc/luật lệ từ 2010 nhưng họ nói rằng thỏa hiệp hợp tác ký kết tại Hà Nội sẽ làm gia tăng sự hợp tác. Theo thỏa thuận này, bắt đầu từ Tháng 11, hành khách của Vietnam Airlines có thể tiếp tục đáp tới 70 phi trường của Âu Châu (trước đây là 14) và hành khách của Air France có thể đáp tới 20 phi trường của Việt Nam (trước đây là 3). Chúng tôi là những hãng máy bay duy nhất nối trực tiếp với Âu Châu.”
-AFP ngày 11/10/2017: “Hoa Lục vừa lên tiếng phản đối Hoa Kỳ đưa khu trục hạm trang bị hỏa tiễn vào gần những đảo tranh chấp mà Hoa Lục tuyên bố chủ quyền ở Hoàng Sa. Trong cuộc họp báo thường lệ, phát ngôn viên Hoa Xuân Oánh nói rằng Hoa Lục đã lập tức phái máy bay và tàu chiến tới nơi và cảnh cáo tàu chiến Mỹ phải rời khu vực. Tuy nhiên hạm trưởng của tàu Chafee nói rằng cuộc tuần tra được tiến hành trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và việc này chứng tỏ rằng Hoa Kỳ sẽ đưa phi cơ và tàu chiến tới tất cả những nơi mà công pháp quốc tế cho phép.”
            -The Telegraph ngày 12/10/2017: “Tổng Thống Phi Luật Tân Duterte vừa cảnh cáo Liên Hiệp Âu Châu và Liên Hiệp Quốc rằng ông có thể trục xuất đại sứ của các quốc gia và tổ chức này trong 24 tiếng nếu họ cứ tiếp tục can thiệp vào chiến dịch chống ma túy tàn bạo của ông.” Tuy nhiên phát ngôn viên phủ tổng thống lại họp báo và giải thích lời tuyên bố của Ô. Duterte qua một hướng khác là không có chuyện trục xuất.

Nhận Định:

Trong nửa tháng qua, một sự kiện chính trị mà thế giới nóng lòng theo dõi, không phải là cuộc khủng hoàng Bắc Triều Tiên mà là chiến lược của Ô. Trump đối phó với Ba Tư qua việc hăm dọa xóa bỏ thỏa hiệp hạt nhân ký dưới thời Tổng Thống Obama cùng năm cường quốc Anh, Pháp, Đức, Nga và Trung Hoa Lục Địa.

Mặc dù các báo cáo của Liên Hiệp Quốc, Bộ Ngoại Giao và Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đều cho rằng Ba Tư đã tuân thủ các điều khoản của hiệp ước, nhưng xuất hiện trước Đại Hội Đồng LHQ ngày 18/9/2017 Ô. Trump đã gọi Ba Tư là “chế độ sát nhân”, tố cáo Ba Tư là quân khủng bố, hỗ trợ cho Syria và Hezobollah vốn là kẻ thù của Do Thái. Cả thế giới đều lo sợ bài diễn văn này nhưng thủ tướng Do Thái lại ca ngợi hết mình.

Vào ngày 10/10/2017, Ngoại Trưởng Đức lo ngại rằng Tổng Thống Donald Trump sẽ quyết định rằng Ba Tư không tuân thủ thỏa thuận ký kết cách đây hai năm nhằm hạn chế chương trình nguyên tử, và hành động như vậy sẽ làm xấu đi tình hình an ninh của vùng Trung Đông. Ngoại Trưởng Đức Sigmar Gabriel nói đã chuẩn bị làm việc với Hoa Kỳ để thay đổi thái độ của Ba Tư ở trong vùng, nhưng không muốn nhìn thấy thỏa hiệp này bị tổn thương.” Còn trong cuộc điện đàm của Ô. Trump với Bà May-Thủ Tướng Anh để tìm hậu thuẫn, Bà May đã tái xác nhận rằng Anh Quốc cùng với các quốc gia Âu Châu cam kết một cách mạnh mẽ với thỏa hiệp và nói nó tối cần cho nền an ninh của khu vực.”

Thế nhưng vào ngày 13/10/2017, dù cho có khuyến cáo của LHQ và áp lực từ đồng minh Âu Châu, tại Tòa Bạch Ốc, Ô. Trump chính thức tuyên bố sẽ không ký bản tái xác nhận Ba Tư tuân thủ thỏa hiệp (cứ 90 ngày một lần), gọi thỏa hiệp là một trong những tệ hại nhất của lịch sử Hoa Kỳ, lên án Ba Tư hỗ trợ khủng bố khắp Trung Đông, rằng thỏa hiệp chỉ giúp Ba Tư mau chóng chế tạo vũ khí nguyên tử, gia tăng cấm vận Ba Tư, kêu gọi đồng minh cùng với Hoa Kỳ chống lại việc Ba Tư làm bất ổn khu vực và đẩy trách nhiệm cho Quốc Hội trong thời hạn 60 ngày sẽ quyết định số phận của Ba Tư.
Lời lẽ của cuộc họp báo giống như những lời tuyên chiến. Ngay sau khi tuyên bố chấm dứt, Ô. Federica Mogherini- người đứng đầu ngành ngoại giao của Liên Hiệp Âu Châu (EU) nói rằng, “Là cộng đồng quốc tế, chúng tôi không thể nào để một thỏa hiệp đang có kết quả lại bị tháo bỏ và Ô. Trump không có thẩm quyền vứt bỏ thỏa hiệp này.” Còn theo CBS News, cựu Ngoại Trưởng John Kerry nói, “Ô. Trump đã tạo ra khủng hoảng thế giới vì thỏa hiệp hạt nhân với Ba Tư”. (Trump is "creating an international crisis" over Iran deal). Tại Tehran, Tổng Thống Ba Tư Hassan Rouhani nói rằng, “Ô. Trump thật, thật là điên khùng. Nhưng đây là một thỏa thuận quốc tế cho nên Ba Tư vẫn duy trì thỏa hiệp nhưng sẽ gia tăng chương trình chế tạo vũ khí quy ước. Chỉ có hai quốc gia thù nghịch với Ba Tư là Ả Rập Sê-út và Do Thái là ca ngợi. “
Đây là một bước của Ô. Trump tiến tới hủy bỏ hiệp ước hạt nhân ký kết dưới thời Tổng Thống Obama. Theo AFP ngày 13/10/2017, đây là “Chiến lược nhằm che chở cho Do Thái khỏi sự thù hận không nguôi ngoai từ Ba Tư, đối phó với đe dọa về quyền lợi và đồng minh của Hoa Kỳ vì các lực lượng ủy nhiệm của Ba Tư, việc phát triển hỏa tiễn liên lục địa và cuối cùng tiến tới tham vọng hạt nhân.” (The strategy will seek to shield Israel from Iran's "unrelenting hostility" and counter the threat to all US interests and allies from Iran's proxy forces, ballistic missile development and eventual nuclear ambitions.)

Tờ Washington Post cùng ngày đi một bài báo nhan đề “Ô. Trump sẽ phạm phải lỗi lầm vì thiếu suy tính trong chính sách đối ngoại”  (Trump is about to make the defining mistake of his foreign policyđã cho rằng hành động của Ô. Trump làm thế giới không còn tin cậy Hoa Kỳ nữa và làm cho việc giải quyết vấn đề nguyên tử của Ba Tư trở nên khó khăn hơn.

Còn tờ The Telegraph nói rằng “Ô. Trump đã xỉ nhục/làm mất mặt thế giới khi không ký tái xác nhận việc Ba Tư tuân thủ thỏa hiệp hạt nhân“ (Donald Trump to snub world leaders by decertifying Iran deal). Reuters ngày 13/10/2017 đi bài báo nhan đề “ Ô. Trump tung một chưởng vào thỏa hiệp hạt nhân trong một hành động thay đổi chính sách đối ngoại”.  (Trump strikes blow at Iran nuclear deal in major U.S. policy shift) đã viết rằng, “Điều đó làm gia tăng căng thẳng với Ba Tư và đẩy Hoa Thịnh Đốn chống lại các quốc gia ký vào thỏa hiệp như Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Liên Hiệp Âu Châu.”

Với hành động chuẩn bị xóa bỏ thỏa hiệp hạt nhân ký kết với Ba Tư để chiều lòng Do Thái, không biết cuộc chiến với Ba Tư có nổ ra hay không, giữa lúc Hoa Kỳ đang điên đầu đối phó với Bắc Triều Tiên, Nga, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.

Rồi Newsweek cùng ngày đi một bài báo với tựa đề “Nếu Ô. Trump mở cuộc chiến với Ba Tư, các đồng minh của Mỹ sẽ ngả về  phía Nga và Trung Hoa” (IN TRUMP'S WAR WITH IRAN, U.S. ALLIES ARE SIDING WITH RUSSIA AND CHINA). Bài báo đã trích dẫn lời của Bà Wendy Sherman-cựu thứ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ, “Chúng ta sẽ làm suy yếu vị thế và tự cô lập. Nó tạo nguy cơ về bang giao khắp thế giới, về trách nhiệm và sự tin cậy của chúng ta. Đây là hành động rất khinh suất của tổng thống.” (We will have weakened our position and isolated ourselves," Sherman said. It puts at risk our relationships around the world, our reliability, our credibility," she added. This is a very reckless undertaking by the president.) Theo Reuters ngày 14/10/2017, Ngoại Trưởng Đức Sigmar Gabriel nói rằng, “Nếu Hoa Kỳ dứt bỏ thỏa hiệp hạt nhân với Ba Tư hay tái cấm vận Tehran, có thể gây nên việc phát triển lan tràn vũ khí nguyên tử và nguy cơ chiến tranh kề cận Âu Châu. Ô. Trump không nên vì chính trị nội bộ (hứa trong lúc tranh cử) mà tạo nguy hiểm về an ninh cho các đồng minh và người dân Hoa Kỳ.”

Chưa biết Ô. Trump hành động để bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ hay đây là một lỗi lầm nghiêm trọng vì chỉ muốn bảo vệ Do Thái? Trong tình hình như thế này,  Hoa Kỳ có nên mở một cuộc chiến với Ba Tư hay không? Ba Tư đúng là chiếc gân gà của Tào Tháo, quăng đi thì tiếc mà gặm thì toàn xương và dai nhách.
Đào Văn Bình
(California ngày 15/10/2017)
Cuộc phỏng vấn trực tiếp Cựu hoàng Bảo Đại trước khi ông qua đời
Xưa và Nay số 456 tháng 2 năm 2015
01:05' CH - Thứ năm, 07/05/2015
Trước khi Bảo Đại qua đời (1997), nhà sử học trẻ Fédéric Mitterand – cháu của Tổng thống Mitterand đã có cuộc phỏng vấn trực tiếp cựu hoàng tại nhà riêng (tầng trệt cao ốc 29 Presnel, quận 16 – Paris). Lần đầu tiên cựu hoàng nói về những kỷ niệm và thổ lộ ước vọng của ông về đất nước Việt Nam, trong đó có việc ông thành lập chính phủ Trần Trọng Kim thân Nhật và trong trường hợp nào ông đã thoái vị làm cố vấn cho chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà.
Cuộc phỏng vấn này đã được phát trên truyền hình Pháp nhiều lần, hoàng nữ Phương Thảo (con của bà Bùi Mộng Điệp và cựu hoàng Bảo Đại) đã thu được và cung cấp cho tôi, kỹ sư Bùi Hữu Lân (cựu sinh viên Đại học Bách khoa Pháp) và ông Nguyễn Đắc Xuân chuyển qua Việt ngữ. Xin trích một đoạn sau đây để bạn đọc tham khảo về những sự kiện cách nay 70 năm.
Frédéric Mitterand: Đây là một thời kỳ (1944-1946) lạ lùng: có một chủ quyền của nước Pháp Vichy, có đông đảo người Nhật, có vua Bảo Đại im lặng đứng nhìn tình thế, bên cạnh nhân dân Việt Nam. Nước Pháp được giải phóng, thay đổi chế độ chính trị, với tướng De Gaulle lên cầm quyền. Lúc ấy ở Việt Nam tình hình ra thế nào?
Bảo Đại: Người Việt chúng tôi mù tịt. Chúng tôi hoàn toàn không biết việc gì đã xảy ra. Chúng tôi có biết nước Pháp được giải phóng, chấm hết.
Frédéric Mitterand: Và người Nhật? Lúc ấy một thời gian sau họ làm đảo chánh?
Bảo Đại: Người Nhật làm đảo chánh vì người Pháp cho rằng, sau khi quân Nhật đã thua nhiều trận ở mặt trận Thái Bình Dương, nước Nhật đã đến thời tận số. Cho nên người Pháp mới bắt đầu tổ chức một loạt kháng chiến. Người Nhật, thấy đã hết thời, không muốn như vậy và đó cũng là một vấn đề thể diện. Họ đã làm đảo chánh và gạt bỏ chủ quyền của Pháp.
Frédéric Mitterand: Lúc ấy, ngài bất đắc dĩ cũng bị lôi cuốn phần nào trong cuộc ẩu đả đó?

Bảo Đại: Đó là một câu chuyện khá đầy kịch tính. Hôm người Nhật làm đảo chánh tôi không có mặt trong cung. Tôi đi săn. Đến khi trở về cung các cửa cung đều mở. Có tiếng súng nổ. Một sĩ quan Nhật đến trình diện với tôi, xin tôi chịu khó chờ một chút: “Chúng tôi đang giải quyết vài vấn đề”, và sau đó ông sĩ quan này dẫn tôi vào cung. Một thời gian sau, tôi vào trong cung, cũng ông sĩ quan ấy nói với tôi: “Ngày mai, có một nhân vật quan trọng, một đại sứ, đến trình diện với ngài”. Ngày hôm sau tôi tiếp đại sứ Yokoyama. Đại sứ trình uỷ nhiệm thư và nói với tôi rằng: “Thiên Hoàng cho tôi đến bên cạnh Ngài”. Đây là lần đầu tiên tôi tiếp xúc với người Nhật.
Frédéric Mitterand: Trước đó ngài đã có suy nghĩ về hoàng đế Nhật Bản?
Bảo Đại: Chúng tôi biết hoàng đế Nhật, nhất là Minh Trị Thiên Hoàng, đã mở cửa nước Nhật cho thế giới hiện đại.
Frédéric Mitterand: Và ngài có quan tâm đến kinh nghiệm này?
Bảo Đại: Có, tôi có theo dõi khá sát lịch sử nước Nhật.
Frédéric Mitterand: Người Nhật tỏ ra rất kính trọng ngài, và ngay sau đó, đề nghị ngài tuyên bố nước Việt Nam độc lập. Một tình trạng gay cấn vì thực sự không còn chủ quyền của Pháp lúc đó nữa. Chính tướng De Gaulle cũng đã nó: “Tôi thấy Đông Dương đã rời xa như một con tàu lớn”. Khoonhg có vấn đề duy trì chính quyền Vichy, còn người Nhật thì yêu cầu ngài tuyên bố độc lập. Và ngài lưỡng lự?
Bảo Đại: Trước hết, tôi nghi ngờ vì không biết nền độc lập này có giá trị đến mức nào.
Frédéric Mitterand: Đó là một cái bẫy?
Bảo Đại: Không phải là cái bẫy nhưng hai chữ ấy vô cùng kỳ diệu, đó là hai chữ thiêng liêng, hai chữ Độc Lập. Đối với thần dân tôi, tôi không thể từ chối Độc Lập, nếu tôi từ chối, thần dân tôi sẽ trách tôi. Đó là cơ hội ngàn năm một thuở để chứng tỏ rằng chúng tôi độc lập, dù cái độc lập ấy có hình thức thế nào. Điều kỳ lạ là khi tôi ký tuyên ngôn độc lập, tôi hỏi Đại sứ Nhật: “Có vấn đề trao đổi gì không?”. Ông trả lời: “Không, chúng tôi không đòi hỏi ngài bất cứ một điều gì; chúng tôi giải phóng quý quốc; có thế thôi”.
Frédéric Mitterand: Nhưng dầu sao, ngài không ngại trở nên một con bài trong tay người Nhật, và ngài không ngại làm cho người Pháp nghĩ rằng ngài đã bỏ rơi họ?
Bảo Đại: Không, hoàn toàn không. Tôi không muốn tôi là con bài trong tay người Nhật. Một hôm ông tướng chỉ huy quân đội viễn chinh Nhật ở Đông Dương xin tôi tham gia vào chiến cuộc để giúp nước Nhật, vì lúc đó Nhật đang ở trong một giai đoạn khó khăn, tôi trả lời: “Nay chúng tôi độc lập, không thể sai khiến chúng tôi điều gì nếu chúng tôi đã độc lập. Chúng tôi tự do làm điều gì chúng tôi muốn, các Ngài không có quyền can thiệp vào nội bộ chúng tôi”. Và người Nhật đã hiểu.
Frédéric Mitterand: Có cái ngại kia, ngại làm cho người Pháp nghĩ rằng ngài đã bỏ rơi họ?
Bảo Đại: Không những tôi đã nghĩ đến việc này, mà nhiều người Pháp đã cho rằng tôi đã phản bội họ. Khi tôi trở qua Pháp năm 1948, có một chiến dịch báo chí chống tôi, nói rằng: “Đó là một con người phản bội, ông ấy đã bỏ rơi chúng ta, ông ấy đi với bọn Nhật”. Tôi phải đưa Hiệp ước Bảo hộ ra. Nó đây, theo điều 11 hay 13, nước Pháp có trách nhiệm giữ an ninh cho nhà vua, chống lại kẻ địch bên ngoài cũng như nội loạn bên trong. Ai đã phá bỏ hiệp ước này? Không phải tôi. Ngày 9-3-1945, chủ quyền Pháp đã không còn nữa.
Frédéric Mitterand: Người Nhật có ngược đãi người Pháp không?
Bảo Đại: Không, quân đội của Thiên Hoàng không làm cái việc tàn ác. Thủ phạm là đội Kempetai, là một loại Lê Dương của Nhật. Đội Kempetai này đã làm các việc tàn ác đối với người Pháp.
Frédéric Mitterand: Bỗng nhiên ta lâm vào cái thế phức tạp. Vì ngài có nhiều quyến luyến với người Pháp. Ngài không thể bình thản mãi?
Bảo Đại: Đó là tình cảm cá nhân, nhưng tôi phải nghĩ trước hết đến quốc gia dân tộc. Người Nhật đã đem độc lập đến cho chúng tôi, tôi phải cụ thể hoá nền độc lập đó. Cho nên tôi đã lập một chính phủ. Các quan đại thần lúc ấy đã xin rút lui để chúng tôi có một chính phủ tân tiến.
Frédéric Mitterand: Lúc đầu tiên ngài thực hiện quyền lực của một ông vua lập hiến, của một ông vua thời hiện đại. Vậy chính phủ ấy có những ai.
Bảo Đại: Đó là những trí thức trẻ, nhiều người ở Pháp, những kỹ sư trường bách khoa, những tiến sĩ luật, những bác sĩ y khoa, họ thông hiểu cả Đông và Tây. Về chức Thủ tướng, tôi đã chọn một học giả thông hiểu cả Đông và Tây.
Frédéric Mitterand: Trước tình hình mới ấy, tâm trạng của dân chúng thế nào?
Bảo Đại: Có thể nói rằng dân chúng cảm thấy nhẹ nhõm.
Frédéric Mitterand: Nước Nhật sụp đổ. Bom nguyên tử nổ. Đế quốc Nhật Bản không còn. Vào khoảng đó, những người Cộng sản gây nên một áp lực ngày càng lớn?
Bảo Đại: Thật ra, lúc đầu không phải là những người Cộng sản, mà là những người quốc gia. Đồng bào tôi, nhất là giới trí thức, nghĩ rằng cần có một cuộc cách mạng. Đối với họ, nếu không có cách mạng thì không có tiến hoá. Tôi sợ họ làm một cuộc cách mạng. Nếu ông nhớ lại cái hiệp ước Yalta và Postdam, mặc dầu Nhật thua trận, nhưng Nhật có trách nhiệm phải giữ trật tự, tức là quân đội Nhật không bị giải giáp. Tôi sợ quân Nhật bắn vào dân. Tôi mới nói rằng: “Thần dân đã muốn một cuộc cách mạng, thì chính tôi đã làm một cuộc cách mạng đó rồi. Tôi sẽ ra đi như thế”.
Frédéric Mitterand: Và ngài thoái vị. Việc này đối với chúng tôi, quả là hơi khó hiểu?
Bảo Đại: Không, có thể khó hiểu đối với ông, nhưng không khó hiểu đối với người dân Việt Nam. Người dân Việt Nam đã hiểu. Chỉ có điều người dân Việt Nam không thấy một việc, đó chính là những người trong chính phủ mới là những người Cộng sản. Nhưng họ có biết một việc, là trong chính phủ ấy, nghĩa là người đứng ra lập chính phủ ấy, tức ông Hồ Chí Minh đã được người Mỹ vũ trang. Dân Việt Nam nghĩ rằng đã có người Mỹ đứng sau lưng họ, họ sẽ có nhiều thế lực hơn để giành độc lập từ tay người Pháp. Đến giờ, người Mỹ tự xem là những người chống Cộng.
Frédéric Mitterand: Tâm trạng của ngài lúc ấy thế nào?
Bảo Đại: Tôi hoàn toàn không bị bối rối với những vấn đề ấy. Tôi cảm thấy sự trỗi dậy ấy, trước hết là các người quốc gia muốn có thể cụ thể hoá nền độc lập, họ không muốn tôi ở vị trí lãnh đạo vì tôi không có đủ phương tiện để tranh thủ độc lập từ người Pháp; nhưng vì có một chính phủ được người Mỹ ủng hộ, nên dân Việt Nam cho rằng chính phủ ấy có nhiều phương tiện hơn tôi để tranh thủ từ người Pháp một nền độc lập thực sự.
Frédéric Mitterand: Và ngài đã thoái vị. Từ đây bắt đầu một giai đoạn thật ly kỳ trong cuộc đời ngài. Đó là giai đoạn quan hệ với Cụ Hồ Chí Minh và người cấp dưới của ông ấy. Ngài đã tiếp xúc với Cụ Hồ Chí Minh hay ai tiếp xúc?
Bảo Đại: Trước tiên các bộ trưởng của Cụ Hồ tiếp xúc với tôi, để tiếp nhận sự chuyển giao quyền lực.
Frédéric Mitterand: Luôn luôn đi theo nguyên tắc một sự kế tục hợp pháp. Nền Cộng hoà là cô gái do nhà vua sinh ra?
Bảo Đại: Có thể là như vậy.
Frédéric Mitterand: Và ngài đã chuyển giao quyền lực?
Bảo Đại: Chính tôi đã khai sinh ra cái nền Cộng hoà đó. Lúc đó đại diện Cụ Hồ Chí Minh nói với tôi: “Mời ngài đi Hà Nội, Cụ Hồ có thể quen biết ngài”. Rồi tôi đi Hà Nội.
Frédéric Mitterand: Ngài trở thành Vĩnh Thuỵ?
Bảo Đại: Vâng, tôi trở thành một công dân thường.
Frédéric Mitterand: Ngài không quá hối tiếc nền quân chủ đã chấm dứt, nền quân chủ ấy dầu sao cũng là một thể chế đã được tổ tiên ngài lập nên?
Bảo Đại: Có chứ, dĩ nhiên tôi còn cảm thấy nhiều hơn. Và hối tiếc nữa, nhưng nó là một trang sử đã được lật qua. Đó là định luật của nước tôi.
Frédéric Mitterand: Và ngài đã muốn để mình lật trang sử đó?
Bảo Đại: Tôi muốn để chính tôi lật, thay vì để cho một vũng máu lật trang sử.
Ảnh chụp hoàng gia và hội đồng quan lại tại điện Kiến Trung (kinh thành Huế) trong ngày Hoàng đế Bảo Đại tuyên chiếu thoái vị – 25 tháng 8 năm 1945.
- Frédéric Mitterand : Và ngài đã đi Hà Nội để gặp cụ Hồ Chí Minh. Điều kỳ lạ là cụ Hồ Chí Minh đối xử với ngài với một sự cung kính đặc biệt?
- Bảo Đại : Vâng, xin đừng quên rằng cụ Hồ xuất thân từ một gia đình quan lại. Và cụ đã đối xử với tôi như tôi còn làm vua. Cụ cấm những người xung quanh cụ gọi tôi bằng đồng chí, bằng những tên gọi của giai cấp vô sản, và luôn luôn gọi tôi là Hoàng thượng.
- Frédéric Mitterand : Cụ Hồ Chí Minh mời ngài làm cố vấn tối cao của Chính phủ?
- Bảo Đại: Vâng, lúc đó không một lý do gì để mà từ chối bởi vì mọi người Việt Nam đều theo Cụ. Điều chúng tôi muốn, là nước nhà phải được độc lập. Tôi muốn làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ. Mọi người Việt Nam đều muốn ủng hộ chính phủ ấy để tranh thủ một nền độc lập thật sự.
- Frédéric Mitterand : Ngài đã ở gần cụ Hồ Chí Minh, cụ ấy đã cho ngài cảm tưởng thế nào của cụ ấy? Nay đã qua một thời gian dài, cảm tưởng ấy có thay đổi nhiều không?
- Bảo Đại: Không, không thay đổi. Tôi luôn luôn xét cụ Hồ Chí Minh ngoài cái tư tưởng cộng sản của ông ấy. Ông hãy nhớ đại hội Tours, cụ Hồ ở Pháp lúc ấy. Rồi cụ đi Moscou để lập đảng Cộng sản Việt Nam.
- Frédéric Mitterand : Nhưng đối với ngài, cụ Hồ cũng là một nhà ái quốc?
- Bảo Đại : Đối với tôi, còn hơn thế nữa, đó là một người có tinh thần quốc gia. Cụ là một người yêu nước. Tiếc thay sau lưng cụ có một ủy ban, là Xô viết tối cao, gồm có vài người Ba Lan, người Nga, bắt buộc cụ phải tiến tới.
- Frédéric Mitterand : Trong cuốn sách của ngài, không thấy có một lời buộc tội khắt khe nào đối với cụ Hồ. Ngài quý trọng cụ Hồ? Và cũng thế, quả là rất ngạc nhiên khi thấy cụ Hồ không bao giờ công kích ngài?
- Bảo Đại : Không, không có lý do gì để tôi công kích Cụ ấy. Ban đầu, tôi còn ủng hộ Cụ ấy nữa. Cố gắng đưa nước nhà thoát khỏi chiến tranh, vì chúng tôi đã khổ vì chiến tranh.
- Frédéric Mitterand : Một sự kiện lạ lùng. Có lúc cụ Hồ đã nghỉ đến việc trao lại quyền hành cho ngài?
- Bảo Đại : Nhưng việc này chính tự tay cụ Hồ. Một hôm cụ Hồ đến gặp tôi. Trước đó, cụ đã gọi điện thoại, Cụ nói sẽ đến gặp tôi. Tôi tưởng Cụ ấy ốm. Cụ nói với tôi: “Không có, tôi muốn ngài nắm lại chính quyền”. Tôi hỏi : “Tại sao?”. Cụ nói : “Tôi bị để ý quá, tôi quá đỏ, tôi cảm thấy không được Đồng minh tín nhiệm”. Tôi tưởng Cụ đùa. Cụ nói : ‘Không có, ngài hãy trình diện một chính phủ vào cuối ngày hôm nay”. Trong ngày tôi đã có nhiều cuộc tiếp xúc, cho đến chiều thì cụ Hồ gọi lại cho tôi. Cụ nói : “sau khi đã suy nghỉ kỷ lại, xin ngài bỏ qua cho tôi chuyện vừa qua. Trước cái khó khăn của hoàn cảnh này, tôi không có quyền đào nhiệm”. Tôi nói : “Vậy thì xin Cụ hãy tiếp tục”.
Bế mạc "Tuần lễ vàng" tại Nhà hát lớn Hà Nội, Cựu hoàng Bảo Đại lúc này là cố vấn Vĩnh Thuỵ lên cổ vũ đấu giá tấm hình Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khi đồng bào quần chúng nhân dân tề tựu ngoài quảng trường chờ đón kết quả
- Frédéric Mitterand : Quả là quá ngạc nhiên., rất xúc động khi thấy có sự đoàn kết cao như vậy. Tại sao cuộc thương thuyết với nước Pháp bị bế tắc? Phải chăng lỗi hoàn toàn về phía Pháp?
- Bảo Đại : Hãy bắt đầu với Hiệp ước ngày 6-3. Ký giữa Sainteny và cụ Hồ. tôi biết rõ hiệp ước ấy vì tôi đã soạn thảo với cụ Hồ. Hiệp ước ký xong thì tôi đi Trung Quốc. Sau đó là Hội nghị Fontainebleau. Khi cụ Hồ sang Pháp. Hội nghị không đạt kết quả gì, vì mỗi bên đều giữ vững lập trường của mình. Không ai muốn thương lượng thật sự, phía Pháp cũng như phía Việt Nam.
- Frédéric Mitterand : Tôi tưởng tượng có những trang “tít” trên các báo. Ngài đã trở nên một ông vua “đỏ”?
- Bảo Đại : Hoàn toàn không như vậy. Mọi người gọi tôi là công dân Vĩnh Thụy. Chỉ có thế.
- Frédéric Mitterand : Lúc ấy ngài biết gì về chủ nghĩa cộng sản? Ngài đã nắm hết chủ nghĩa cộng sản?
-Bảo Đại : Không, tôi biết rất ít.
- Frédéric Mitterand : Trong khoảng thời gian hai năm ấy, ngài đã ở bên cụ Hồ, và ngài đã giúp cho cụ Hồ nhiều việc quan trọng. Nếu phải lặp lại việc này hôm nay, ngài cũng sẽ lặp lại chăng? Ngày nay ngài đánh giá việc này thế nào?
- Bảo Đại : Còn tùy. Nếu là vì hạnh phúc của thần dân tôi, tôi cũng sẽ làm.
- Frédéric Mitterand : Nhưng việc này có phục vụ dân không?
- Bảo Đại : Tôi không nghỉ như vậy.
- Frédéric Mitterand : Chiến tranh thực sự bùng nổ giữa Pháp và Việt Minh, một cuộc chiến ác liệt, gian khổ. Ngài là một người lưu vong. Ngài không còn gì trong tay cả. Tuy vậy, lần hồi, ngài lại được công luận chú ý, nhất là các người Pháp đã biết ngài, và đông đảo người Việt Nam muốn độc lập, nhưng không muốn cộng sản?
- Bảo Đại : Để nói cho rõ hơn, sau khi đô đốc d’Argenlieu mãn nhiệm kỳ. Ông Bollaert sang Đông Dương với chỉ thị của Paris là gắng khôi phục hòa bình. Dưới hình thức nào? Kêu gọi tất cả những người đang chiến đấu chống Pháp, và những người quốc gia đang đứng ngoài cuộc chiến lúc ấy, có nhiều người Việt Nam đã nghỉ đến tôi. Ông Bollaert đã đứng ra kêu gọi qua bài diễn văn nổi tiếng đọc ở Hà Đông, trong bài diễn văn này ông đã nói đến hai chữ Độc lập, nhưng không nói bằng tiếng Pháp, mà bằng tiếng Việt. Lúc đó, tôi có tiếp một ông sứ giả của ông Bollaert, người này nói với tôi như sau : “Ngài phải đáp lại lời kêu gọi của ông Bollaert. Nếu ngài không trả lời, cụ Hồ Chí Minh sẽ trả lời và sẽ qua mặt ngài”. Tôi đáp :” Tôi rất muốn thế, tôi chờ cụ Hồ trả lời vì quý ông đã nhắm vào cụ Hồ mà kêu gọi”. Sau một thời gian, vì không ai đáp lại lời kêu gọi của ông Bollaert và vì đã có nhiều người quốc gia muốn tập hợp lại và khẩn khoản xin tôi tiếp xúc với đại diện nước Pháp, trong bối cảnh đó, tôi đã chấp thuận gặp ông Bollaert ở vịnh Hạ Long. Đó là lần tiếp xúc đầu tiên.
- Frédéric Mitterand : Thời gian tiếp xúc có lâu không?
- Bảo Đại : Thời gian tiếp xúc là một ngày. Ông Bollaert muốn tuyên bố Thống nhất – Độc lập. Nhưng ngược lại, ông đưa ra nhiều tu chính án hoàn toàn không phù hợp với tôi.
- Frédéric Mitterand : Và ngài đã bác bỏ?
- Bảo Đại : Do đó tôi đã từ giã ông ta. Tôi nói với ông ta rằng, tôi chỉ gặp ông với tư cách cá nhân. Nước tôi và nhân dân tôi không cho tôi một ủy nhiệm gì, để ký bất cứ điều gì cả. Ông Bollaert đáp : “Đây là lần tiếp xúc đầu tiên”.
- Frédéric Mitterand : Điều gì đã khiến cho ngài trở về nước?
- Bảo Đại : Đối với tôi, đây là một cơ hội mà tôi có thể nói là lịch sử. Bởi vì có một điều mà ít người Việt Nam biết đến, đó là tôi phải chuộc lại lỗi lầm của tổ tiên tôi: để mất sáu tỉnh Nam Kỳ.
- Frédéric Mitterand : Đất Nam Kỳ, đó là các vùng Alsace-Lorraine của nước Việt Nam?
- Bảo Đại : Đúng vậy.
- Frédéric Mitterand : Sau cùng, ngài đã chấp thuận trở về nước. Kỳ này đã tranh thủ được Độc lập và Thống Nhất?
- Bảo Đại : Không, không phải ở vịnh Hạ Long mà tôi tranh thủ được Độc lập, mà chính là sau khi ông Bollaert ra đi, kể từ năm 1949, tôi đạt được các thỏa hiệp đầu tiên với Tổng thống Pháp Auriol. Không phải giống như các thỏa hiệp ngày nay, mà là trao đổi văn thư.
- Frédéric Mitterand : Một tình trạng thật lạ lùng. Ngài đã là vua, ngài đã là ông Vĩnh Thụy, đại biểu quốc hội thời Hồ Chí Minh, và ngài đã trở về với tư cách đứng đầu một nhà nước. Nhà nước đó có hình thức thế nào? Ngài là Đức Bảo Đại – Tổng thống nước cộng hòa?
- Bảo Đại : Không, không phải tổng thống vì lúc ấy chưa xác định được thể chế. Tôi tự phong tôi là Quốc trưởng của Quốc gia Việt Nam. Tôi nói với nhân dân Việt Nam rằng : Khi tôi đã làm xong nhiệm vụ của tôi, tức là cụ thể hóa nền độc lập, xây dựng lại đất nước, đến lúc đó, chính nhân dân sẽ chọn lấy chế độ mình muốn. Tôi không chủ trương một chế độ nào cả. Tôi chỉ tự phong một cách đơn giản là Quốc trưởng thôi.
Ảnh : Tháng 3/1949 Bảo Đại về nước và đến ngày 1/7/1949 thì được tấn phong làm Quốc trưởng trong Chính phủ Lâm thời của Quốc gia Việt Nam
- Frédéric Mitterand : Nền độc lập đầu tiên, có người đã trách ngài rằng đó là nền độc lập của Nhật; còn lần này ngài sẽ không bị mang tiếng rằng đó là độc lập của Pháp?
- Bảo Đại : Hoàn toàn không. Người Pháp đã thương lượng thực sự với tôi. Độc lập. Thành lập quân đội Quốc gia. Tôi đã có đại diện ngoại giao ở nhiều nước khác. Rất nhiều nước đã thừa nhận chúng tôi.
- Frédéric Mitterand : Ngài có nhiều bạn trong chính phủ Pháp. Ngài có những bạn trung thành với ngài không?
- Bảo Đại : Tổng thống Auriol là một người rất thông cảm với tôi và đã giúp tôi rất nhiều. Bộ trưởng ngoại giao, ông Bidault.
- Frédéric Mitterand : Tổng thống Auriol, một đảng viên Đảng Xã hội, cựu Bộ trưởng trong mặt trận bình dân. Ngài có mâu thuẫn với những ai đã nắm được lịch sử?
- Bảo Đại : Ông ấy là đảng viên đảng Xã hội, việc này không có gì quan trọng với tôi cả, miễn là qua ông ấy, tôi đạt được các nguyện vọng của nhân dân tôi. Đó là điểm chính yếu.
- Frédéric Mitterand : Ngài trở về Việt Nam, và trong vai trò của ngài, ngài đã được dân chúng đón tiếp nồng nhiệt. Ngài rất được lòng dân vào thời đó. Việc này diễn tiến ra sao?
- Bảo Đại : Tôi chưa bao giờ cần mưu sự đắc nhân tâm. Tôi trở về nước để làm một nhiệm vụ với đất nước và nhân dân Việt Nam.
- Frédéric Mitterand : Thành lập Quân đội Quốc gia, đây là một việc rất quan trọng đối với ngài?
- Bảo Đại : Đáng tiếc là đã có một sự chậm trễ. Phải chờ cho đến lúc có tướng De Lattre mới thành lập được quân đội của tôi. Tướng De Lattre đã hiểu là phải có một quân đội Quốc gia.
- Frédéric Mitterand : Giữa De Lattre với ngài, có một quan hệ đặc biệt?

- Bảo Đại : Ban đầu có một vài va chạm giữa De Lattre với tôi, nhưng sau một thời gian, khi tôi đã thuyết phục được De Lattre rằng ngoài quân đội viễn chinh Pháp, cần phải có một yểm trợ, tức là quân đội Quốc gia. Ông ta đã hiểu ngay, ông ta đã lập nên các thành phần đầu tiên của quân đội tôi. Ông đã cho con trai ông phục vụ ở một tiểu đoàn và anh này đã chết trận.
- Frédéric Mitterand : Nhưng người Pháp trong quân đội viễn chinh đã không phải vì ngài mà chết trận?
- Bảo Đại : Những quân nhân đầu tiên, đến Việt Nam thời tướng Leclerc, nghỉ rằng họ đã chiến đấu cho nước Pháp. Dần dần, đầu óc của quân nhân Pháp cũng thay đổi. Họ đã hiểu rằng, không phải họ chiến đấu cho nước Pháp, mà họ chiến đấu cho một dân tộc, dân tộc Việt Nam, để dân tộc khốn khổ này không bị rơi vào tay cộng sản. Họ chiến đấu cho nhân loại.
- Frédéric Mitterand : Nhưng ngài cũng xót xa vì cuộc chiến tranh này, vì người cộng sản Việt Nam cũng là đồng bào của ngài?
- Bảo Đại : Đương nhiên tôi cũng hiểu rằng đây là cuộc nội chiến khốc liệt.
- Frédéric Mitterand : Cũng vào lúc ấy, phải chăng ta đã thua trên một mặt trận khác? Giới truyền thông đã hiểu rõ những gì ngài muốn làm không? Giới báo chí đã hiểu rõ những gì ngài muốn làm không? Cái thời mà người ta kể mọi thứ về vua Bảo Đại? (Biện minh)
- Bảo Đại : Tất cả điều đó đều không quan trọng. Điều quan trọng, theo tôi là giới truyển thông đã chỉ trích quân đội Pháp đang chiến đấu ở Đông Dương. Họ không hiểu vì sao các thanh niên lại đi đánh như thế. Tôi có cắt nghĩa rằng các thanh niên ấy chiến đấu vì chúng tôi. Báo chí Pháp hoàn toàn không hiểu. Thậm chí chính phủ Pháp thời đó cũng không hiểu.
- Frédéric Mitterand : Lúc ấy, ngài hay trở về Pháp. Ngài có nhiều tiếp xúc với người Pháp. Ngài có cảm thấy rằng chính sách ấy đang suy sụp? Ngài có cảm tưởng thế nào khi thấy cuộc chiến không thể kết thúc?
-Bảo Đại : Chiến tranh thời đó không có lính “nghĩa vụ” Pháp. Chỉ có lính tình nguyện. Dư luận Pháp đã rất hiểu lầm về cuộc chiến này.
- Frédéric Mitterand : Có thể thắng được cuộc chiến này không?
- Bảo Đại : Với điều kiện không phải tung ra tất cả mọi phương tiện. Tình hình khả quan cho đến lúc nước Pháp ở trong thế phải cầu hòa, từ đó mới có vụ Điện Biên Phủ. Vì sao lúc đó, đối với nước Pháp, người ta muốn chấm dứt chiến tranh. Xin ông nhớ lại chiến tranh Triều Tiên. Cần phải chấm dứt hai cuộc chiến. Từ đó, cần có cuộc họp thượng đỉnh, là Hội nghị Geneve.
- Frédéric Mitterand : Trong cuốn hồi ký của ngài, ngài có nói : “bỗng nhiên có cảm giác một sự trống rỗng”.
- Bảo Đại :Lúc ấy, quân đội của tôi chưa có khả năng hoàn toàn tác chiến. Cần phải vài năm nữa, quân đội của tôi mới có thể thay thế quân đội Pháp. Vì vậy, tôi đã nói với tướng Salan là Tổng tư lệnh thời ấy : Không nên có những cuộc hành quân lớn; không nên hy sinh nhân lực; hãy tạo một loại bình phong để tôi có thể củng cố quân đội Quốc gia, tạo cho nó khả năng tác chiến. Khổ thay, nước Pháp muốn chấm dứt cuộc chiến; tiếp theo Hội nghị Berlin là Hội nghị Geneve; người ta muốn mở rộng các cuộc hành quân, trái với những gì tôi đã yêu cầu Salan; từ đó đưa đến Điện Biên Phủ; Điện Biên Phủ là một kế hoạch đã kết thúc trong sự thảm bại (của Pháp).
- Frédéric Mitterand : Đã có quyết định đẩy nhanh trận Điện Biên Phủ. Trận Điện Biên Phủ thảm bại, khủng khiếp, nhưng có thể khắc phục được. Trên thực tế thì đã có quyết định bỏ rơi Việt Nam cho cộng sản?
- Bảo Đại : Không phải bỏ toàn thể nước Việt Nam, nhưng Geneve nước Việt Nam bị chia đôi, một phần cho cộng sản, một phần cho quốc gia. Ngoài ra, phe cộng sản được chia nhiều hơn là họ mong đợi.
- Frédéric Mitterand : Chính vì lúc đó thì ông Diệm trở lại chính trường?
- Bảo Đại : Vì Việt Nam bị cắt làm đôi, tôi không còn một vai trò nào nữa. Tôi mời ông Diệm ra cầm quyền. Vì sao ông Diệm? Vì ông Diệm đại diện cho một ý thức hệ : đó là một người công giáo có thể ngăn chặn được ý thức hệ cộng sản.
- Frédéric Mitterand : Ông Diệm trước đó đã luôn luôn bày tỏ lòng trung thành đối với ngài? Nay đã có một bước ngoặt, điều gì đã xảy ra?

- Bảo Đại : Ông ta bị giật giây bởi toàn bộ gia đình ông ta, và cũng bởi các quan thầy Mỹ. Khi tôi yêu cầu ông Diệm cầm quyền, tôi có nói việc này cho Bộ trưởng ngoại giao Mỹ Foster Dulles. Lúc ấy ông ta không muốn ông Diệm. Một thời gian sau, tôi mới hiểu vì sao. Bởi vì người Mỹ chưa sẵn sàng nắm nước Việt Nam, họ muốn giữ lại vai trò ông Diệm làm dự phòng, để tung ra khi thuận tiện.
- Frédéric Mitterand :Mục đích của ông Diệm? Một chế độ gia đình trị?
- Bảo Đại : Ông không có mục đích chính xác. Dẫu sao ông ta cũng không có tham vọng dựng lên một triều đại. Ông ta muốn cai trị theo một loại độc tài con, nói đúng hơn, đó là một chế độ độc tài gia đình trị.
- Frédéric Mitterand : Ở Triều Tiên thời đó có Lý Thừa Vãn?
- Bảo Đại : Và có Magsaysay ở Phi Luật Tân.
- Frédéric Mitterand : Ngài có thấy người Mỹ chú ý đến Việt Nam? Ngài có thấy bóng dáng người Mỹ sau các sự kiện này?
- Bảo Đại : Tôi thấy rất rõ là người Mỹ muốn có mặt ở Thái Bình Dương. Chiến tranh Algerie đã bắt đầu. Người Mỹ đã làm một loại trao đổi : để cho nước Pháp giải quyết vấn đề Algerie, và nước Pháp rút chân ra khỏi Việt Nam, nhường chỗ cho nước Mỹ.
- Frédéric Mitterand : Khi Hiệp ước Geneve được ký kết, và ông Diệm lần lần cũng có quyền lực ở Việt Nam, thì ngài ở Pháp. Ngài có nghỉ chuyện trở về Việt Nam?
- Bảo Đại : Không, hoàn toàn không. Đối với tôi, thế là hết. Tôi đã nói với các đồng minh của tôi và các nước ủng hộ tôi: Vai trò của tôi đã chấm dứt, hoặc tôi là chủ từ bắc chí nam, hoặc tôi là không gì hết. Vì quý vị đã cắt đất nước của tôi làm hai, tôi sẽ cử một người đứng ra, coi phần còn lại, do đó có ông Diệm.
- Frédéric Mitterand : Ngài thấy thế nào khi ông Diệm tuyên bố nền cộng hòa sau một cuộc trưng cầu dân ý? Cảm tưởng của ngài thế nào?
- Bảo Đại : Tôi biết trước chuyện này sẽ xảy ra. Tôi hoàn toàn không bị bất ngờ, bởi vì mọi thứ đã được xếp đặt trước. Tôi không muốn nhảy xuống vũ đài để bảo vệ cái thế của tôi.
- Frédéric Mitterand : Năm 1955, ngài có nghỉ rằng chắc chắn chiến tranh sẽ tái tục, hay có thể giữ nguyên trạng trong một thời gian dài?
- Bảo Đại : Tôi đã hy vọng giữ nguyên trạng như nước Đức : Tây Đức và Đông Đức. Tôi đã nghỉ rằng miền Nam giàu hơn miền Bắc, sẽ thu hút người miền Bắc. Xui thay, sự việc xảy ra đã không phải như thế. Tôi cũng biết người Mỹ có mặt trong vụ này.
- Frédéric Mitterand : Người con bình thản trong cung điện Huế ngày xưa, bây giờ chịu đựng các phán xét tiêu cực hay sự im lặng, hay ngài đã đau khổ?
- Bảo Đại : Không, hoàn toàn không. Tôi đã trở lại thời thơ ấu, đây là một thái độ đúng. Chính nhờ cái giáo dục ấy mà tôi đã giữ được mọi sự thanh thản trong lòng.
- Frédéric Mitterand : Bây giờ, ngài đã sống tại Pháp hơn 35 năm nay, một cuộc sống giản dị, rất đứng đắn nhưng không có nhiều phương tiện. Dẫu sao cũng có nhiều người biết ngài, và rõ ràng rất thích quan hệ với ngài. Ngài đã thích nghi với đời sống ở đây như thế nào?
- Bảo Đại : Tôi đã thích nghi rất tốt với đời sống ở Pháp. Tôi đã đến đất nước này khi còn rất trẻ. Tôi cũng có thể trở về nước tôi nhưng tôi thích ở Pháp hơn bởi vì tôi biết rõ tính tình người Pháp. Tôi cảm thấy ở đây, ở Pháp, hoàn toàn như ở quê tôi.
- Frédéric Mitterand : Nhưng đồng thời hình ảnh nước Việt Nam luôn luôn hiện ra trong đời sống của ngài?
- Bảo Đại : Tôi luôn luôn nhớ đến thần dân khốn khổ của tôi.
- Frédéric Mitterand : “Tôi xa quê cha đất tổ thế là 25 năm” – Ngài đã viết như thế cách đây 10 năm- “25 năm trên đất Pháp, trên mảnh đất đã đón nhận tôi, với bao nhiêu kỷ niệm thời niên thiếu- Từ khi hoàng hậu Nam Phương qua đời, tình thương đã bị cướp mất quá sớm, và từ khi các con tôi bay xa, tôi thường là một người đơn chiếc. Tôi đã nếm qua và tôi đã sống qua những gì mà nhân dân tôi đang nếm qua và đang sống trong lúc này – nơi thì lòng bao dung, tình bằng hữu, nơi thì hiểu lầm, ác ý; sự đầm ấm khi gặp lại bạn cũ, sự lạnh lẽo của cảnh cô đơn. Trong thời gian đó, tôi luôn luôn sống theo nhịp tim của những người sống trong lo âu, bối rối. Tự đặt mình vào hoàn cảnh của họ, lòng tôi luôn luôn ôm ấp cùng một nguồn hy vọng”. Rồi một ngày kia, khi vua Bảo Đại không còn nữa, ông Vĩnh Thụy không còn nữa, ở Việt Nam còn có những người tưởng nhớ đến công đức của ngài không?

- Bảo Đại : Không phải tôi là người nói đến việc này. Xin để cho nhân dân tôi phán xét, xin để cho lịch sử phán xét tôi.