Search This Blog

Monday, July 30, 2018

NỒI ÁP SUẤT

Thieu Khanh
alt
Thực ra đây không nói chuyện nồi áp suất mà nói chuyện biểu tình.
Biểu tình, theo một cách hiểu nào đó, giống như mở van xả hơi an toàn của nồi áp suất. Biểu tình là cách thể hiện tập thể tình cảm hay nguyện vọng của nhiều người về một vấn đề thường có tính xã hội, và phần lớn trường hợp tập trung vào đối tượng nhà nước. Biểu tình có thể là một sự tập trung hoan hô, ủng hộ một chính sách nào đó của nhà nước làm lợi cho dân, giữ gìn lãnh thổ toàn vẹn trước áp lực ngoại xâm, vân vân… hoặc để đòi hỏi (nhà nước) thực thi công lý, nói chung, sửa chữa những lầm lỗi thiếu sót của nhà nước (cũng nói chung) phần nhiều là trong các chính sách xã hội.
Trong thực tế, biểu tình hoan hô, ủng hộ… thường do nhà nước tổ chức để tự khen ngợi mình, qua đó củng cố thêm lòng tin nơi người dân đặt vào chánh phủ cách mạng thanh liêm trong sạch được cả thế giới đánh giá cao và học tập. Và cũng trong thực tế, loại biểu tình này ít xảy ra, có lẽ vì… nhà nước chẳng có gì thực sự hay ho đủ để thuyết phục người dân bỏ thì giờ, bỏ công ăn việc làm đi phất cờ đánh trống khen ngợi. Đã vậy, mỗi khi có quan chức nhà nước nào há miệng phát biểu thì lập tức bị người dân nhận ra một kẻ… đến từ hành tinh khác – thậm chí có người nhận ra một kẻ ngu xuẩn vô học!
Vì vậy, nói đến biểu tình là người ta nghĩ đến trường hợp thứ hai, và hình dung những tập thể người dân có chung quyền lợi bị xâm hại, có chung nguyện vọng cần bày tỏ, có thể từ một địa phương, cũng có thể từ nhiều nơi trên cả nước họp lại muốn nói cho nhà nước biết những sự bất bình, bứt xúc của họ để đề nghị nhà nước giải quyết.
Nói lên những bất bình, bứt xúc là chuyện của người dân biểu tình, còn nghe những lời nói đó hay không là chuyện của nhà nước. Mà nhà nước thì không bao giờ muốn nghe những chuyện không vui. Chỉ cần mở Facebook đọc để biết chừng một phần triệu tâm tư tình cảm thực của người dân đối với chính quyền thôi mà hầu hết – nếu không phải là tât cả – quan chức nhà nước đều không muốn, đều bịt tai nhắm mắt (Có người cho là đau đầu, có người cho là việc của kẻ vô công rồi nghề, thậm chí có người hô hào cách mạng công nghệ 4 chấm không mà không gọi được tên của mạng xã hội Facebook thì làm sao mà đọc!) thì nói gì đến việc chấp nhận để người dân biểu tình và nghe họ nói.
Nhưng, như đã nói, về một mặt nào đó, để người dân biểu tình (vì đó là quyền hiến định của họ vừa là quyền tự nhiên của con người) cũng giống như mở cái van an toàn của nồi áp suất. Nồi áp suất nào cũng có van an toàn, để sức nén bên trong đạt đến một mức độ nguy hiểm nhất định thì nó đẩy van mở ra. Cho thoát bớt hơi nén bên trong là để giữ cho cái nồi được an toàn.
Các quan chức trong chánh quyền Việt Nam hiện nay từ thấp đến cao không phải là công bộc của dân như trong các chính thể dân chủ, để có thể làm theo ý muốn của dân. Dù được dân nuôi bằng đồng tiền thuế, nhưng họ tự nhận, tự biết, và tự xưng là quan. Và họ luôn luôn thể hiện mình là các quan cai trị. Thôi cũng được.
Một quan cai trị khôn ngoan thì không tạo bứt xúc cho người dân buộc họ phải biểu tình, giống như không tạo lực nén bên trong nồi áp suất, mà phải tìm cách giải tỏa lục nén trong nhân dân, làm cho họ hài lòng với sách lược cai trị của mình, trước hêt để mình được yên ổn ăn trên ngồi trốc.
Thế nhung nhà cai trị cao cấp nhất của thành phố hơn mười triệu dân không những đã không làm (được) như thế mà lại “hạ quyết tâm” không được để xảy ra biểu tình trên toàn thành phố. Như thế chẳng khác nào hàn kín cái van an toàn của nồi áp suất.
Đóng kín van an toàn không hề làm triệt tiêu lực nén bên trong nồi, mà chỉ làm cho áp suất trong nồi tăng lên với cấp số nhân. Lý thuyết kinh điển Cộng sản thường nói “Sức nén càng cao thì sức bật càng mạnh.” Không một nồi áp suất nào trong điều kiện sức nén ngày càng cao như thế mà không nổ.
Một cái nồi áp suất nổ ra có thể làm bay một gian bếp, hoặc nhiều lắm làm sập một ngôi nhà… cấp bốn, và có thê gây thương vong một hai mạng người. Hãy tưởng tượng sức nổ của cái nồi áp suất – thành phố mười triệu dân. Với sức tàn phá của nó chắc chắn không một ống cống nào, dù bằng sắt thép, mà còn nguyên để các người chui vào.
Vậy, giải pháp duy nhất có lẽ chỉ là… nhét nút hai tai thật chặt.
Thieu Khanh

Friday, July 27, 2018

Thường xuyên chịu công kích, vì sao nước Mỹ có thể ‘dửng dưng như không 

alt
Chính phủ Mỹ bị hầu hết các lực lượng trên thế giới chỉ trích và phê bình về đủ phương diện. Đến cả người dân trong nước cũng không tiếc lời mắng nhiếc, có vấn đề gì không hài lòng liền tiến hành biểu tình phản đối…
Mỹ chẳng có chút “uy nghiêm” nào của một cường quốc?
Trên diễn đàn Kdnet, tác giả có nickname là 5fivesticks đã đăng tải một bài viết có tiêu đề “Vì sao người Mỹ không yêu cầu người khác ‘tôn trọng’?” với nội dung như sau (bài viết đã được tóm lược):
Mỹ có lẽ là quốc gia phải chịu nhiều công kích nhất trên thế giới, ai mà tâm trạng không tốt đều có thể thuận miệng mắng nhiếc nước Mỹ vài câu mà không cần phải lo lắng sẽ phải gánh chịu hậu quả gì. Trên các kênh truyền thông khắp thế giới đều xuất hiện rất nhiều những lời xúc phạm như nước Mỹ tà ác, nước Mỹ hủ bại, nước Mỹ địa ngục, nước Mỹ giả tạo…. Thậm chí còn có nước còn đe dọa sẽ dùng vũ khí hạt nhân để phá hủy nước Mỹ. Thế nhưng đổi lại, chính phủ Mỹ tựa như không có phản ứng gì. 
Chính phủ Mỹ cũng thường xuyên bị các lực lượng trên toàn thế giới chỉ trích và phê bình về đủ phương diện. Đến người dân trong nước cũng không tiếc lời mắng nhiếc, có vấn đề gì không hài lòng liền tiến hành biểu tình phản đối. Thậm chí, một nghệ thuật gia Mỹ còn làm bức tượng Tổng thống Trump khỏa thân mang xuống đường diễu hành nhằm làm nhục và chế giễu ông. Thế nhưng, trong tình huống đó, ông Trump không hề có phản ứng đặc biệt gì.
alt
Mỹ có lẽ là quốc gia phải chịu nhiều công kích nhất trên thế giới. 
Khách quan mà nói, nước Mỹ có ưu thế tuyệt đối về mặt quân sự và kinh tế. Họ có một kho vũ khí khổng lồ đủ sức tiêu diệt cả địa cầu. Như vậy, người Mỹ hoàn toàn có “uy lực của nước lớn” và giả như có ai đó “phạm phải tôn nghiêm của nước lớn, nhất định phải bị trừng phạt thích đáng”?
Nhưng trên thực tế Mỹ không hành động theo cách thức này. Dù có ưu thế tuyệt đối của một cường quốc, họ vẫn đàm phán và hiệp thương với toàn thế giới. Nước nào mà mắng nhiếc nhiều nhất, thì Mỹ lại càng tìm cách để đàm thoại hòa bình nhiều nhất, thậm chí còn tiến hành đàm phán điều khoản, nhượng bộ và cam kết với các bộ tộc nhỏ. Nếu xét vấn đề theo cách thông thường, có thể nói rằng, uy tín của Mỹ đã hoàn toàn biến mất. Họ chẳng có một chút “uy nghiêm” nào của một cường quốc!
Vậy, vì sao người Mỹ không yêu cầu người khác “tôn trọng”?
Chính vì người Mỹ hoàn toàn vô cảm với việc người khác có “tôn trọng” họ hay không, cho nên bạn đừng hy vọng có thể nhờ việc tán dương họ mà thu được lợi ích nào đó. Cho dù bạn đến trước Nhà Trắng để ca ngợi nước Mỹ, hoặc đăng bài trên tạp chí New York Times để khen ngợi, bạn cũng đừng mong có được bất kỳ phần thưởng nào, chỉ hao tổn chi phí cho việc đi lại và quảng cáo mà thôi!
Ngược lại, nếu bạn có chế giễu và lăng mạ người Mỹ thế nào chăng nữa họ cũng chẳng để tâm. Bạn cơ bản chỉ chuốc thêm bực bội và mất thời gian của chính mình bởi người Mỹ hoàn toàn chẳng xi nhê gì trước cơn thịnh nộ của bạn.
Người Mỹ có sự trưởng thành về tâm lý
Đối với một người trưởng thành về tâm lý mà nói, bạn mắng nhiếc họ, họ cũng không bị tổn thương nhiều; bạn ca ngợi họ, họ cũng không cảm thấy hạnh phúc hơn bao nhiêu. Tâm lý của họ đã trưởng thành vượt qua những cảm xúc này, đây chính là biểu hiện tâm lý thành thục.
Như vậy, trong quan niệm của người Mỹ, họ cho rằng tranh luận đúng sai hơn thua với người khác vốn chẳng có một chút ý nghĩa nào. Cho dù là trước cá nhân, tổ chức hay quốc gia, biểu hiện của người Mỹ với những tác động ngoại cảnh đều sẽ đồng dạng như nhau.
alt
Trong quan niệm của người Mỹ, họ cho rằng tranh luận đúng sai hơn thua với người khác vốn chẳng có một chút ý nghĩa nào.
Theo tôi, để làm được điều này, thứ nhất là bởi nước Mỹ đủ tự tin ở chính họ. Mỹ là cường quốc số 1 thế giới, họ có ưu thế tuyệt đối cả về kinh tế, chính trị, quân sự – đây là sự thực không ai có thể chối cãi được. Vậy nên, nước Mỹ vốn không cần sự tán dương để thấy mình vĩ đại và xuất sắc, bởi vốn dĩ thực tế đã chứng minh điều đó rồi! 
Thứ hai, người Mỹ sống rất thực tế và lý tính. Trong giá trị quan của người Mỹ, những thông tin mang tính kích phát cảm xúc sẽ tự nhiên bị tiêu trừ và không thể tác động tới họ. Thực tế mà xét, những nội dung chỉ trích hay tán dương vốn dĩ đều không có giá trị gì cả. Nếu như tâm lý không vững thì có thể sẽ để tâm và coi trọng, nhưng suy xét một cách lý tính sẽ thấy đối với lợi ích và thực tiễn thì nó hoàn toàn không có tác dụng gì. 
Gà rừng sẽ không vì có thêm bộ lông ngũ sắc mà biến thành chim công, cũng giống như bạn sẽ không vì bộ quần áo bị dính bẩn trên người mà mất đi giá trị của chính mình vậy!
Người Mỹ có Đức Tin – Họ biết rõ mình cần gì!
Tổng thống Trump từng nói: “Chỉ cần bạn có sự tự hào về tín ngưỡng của mình, sự can đảm trong niềm tin của mình và tín tâm với Thượng đế, thì bạn sẽ không thất bại”.
Quả đúng như vậy, bởi người Mỹ có Đức Tin nên họ có được sự can đảm và đủ mạnh mẽ để làm mọi thứ mình muốn, cũng bởi vì có Đức Tin và tín tâm với Thượng Đế mà họ luôn được bảo hộ và hiếm khi “lầm đường”, và họ không thất bại.
Tất nhiên nước Mỹ cũng từng mắc sai lầm, họ cũng từng không thành công với kế hoạch này hay mục tiêu khác nhưng trên hết, Đức Tin sẽ đưa họ trở về với sứ mệnh của mình, trở về với những giá trị chân chính mà họ nên theo đuổi. Vậy nên, người Mỹ sẽ chẳng cần yêu cầu bạn “tôn trọng” họ, không cần bạn tán dương họ, bởi họ biết rõ mình cần gì!

Thiện Nam

Wednesday, July 25, 2018

Nên hiểu ‘Mật ước Thành Đô’ như thế nào?

13/12/2017

Hội nghị Thành Đô đã diễn ra trong bí mật.
Hội nghị Thành Đô là một chủ đề gây rất nhiều tranh cãi ở Việt Nam cũng như trong các cộng đồng người Việt hải ngoại suốt nhiều năm qua.
Chỉ 4 ngày sau khi được Đại sứ Trung Quốc thông báo, ba nhà lãnh đạo Việt Nam là TBT Nguyễn Văn Linh, Thủ tướng Đỗ Mười và Cố vấn Phạm Văn Đồng đã có mặt tại Thành Đô (thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc) vào đúng ngày Quốc khánh lần thứ 45, trong khi Đặng Tiểu Bình thậm chí không thèm xuất hiện như lời hứa hẹn lấp lửng ban đầu.
Bối cảnh
Cuối thập niên 1980, hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu bắt đầu chao đảo trước khi sụp đổ hàng loạt.
Về phần mình, mặc dù đã thực hiện cải cách kinh tế từ sau Đại hội VI nhưng Việt Nam vẫn chưa thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng trầm trọng về chính trị - kinh tế - xã hội vốn bắt đầu ngay từ năm 1975.
Lo sợ cho số phận của mình và tự huyễn hoặc “dù bành trướng thế nào thì Trung Quốc vẫn là một nước XHCN”, một số nhân vật chủ chốt trong ban lãnh đạo CSVN, đứng đầu là TBT Nguyễn Văn Linh, đã quay sang ôm chân các ông chủ Trung Nam Hải, bất chấp thực tế là trước đó Bắc Kinh đã đánh chiếm toàn bộ Hoàng Sa năm 1974, phát động cuộc chiến tranh biên giới từ 1979 - 1989, thảm sát 64 quân nhân Việt Nam rồi chiếm đảo Gạc Ma năm 1988.
Mật ước Thành Đô?
Từ nhiều năm trước, trong dư luận đã lan truyền thông tin rằng kết quả Hội nghị Thành Đô là một bản mật ước, theo đó lãnh đạo CSVN đề nghị và lãnh đạo Trung Quốc đồng ý để Việt Nam trở thành một khu vực tự trị của Trung Quốc.
Đến tháng 5/2014, một số trang mạng thậm chí còn đăng tải nội dung của bản “mật ước” (được cho là do Hoàn Cầu Thời Báo và Tân Hoa Xã công bố): “…Và Việt Nam bày tỏ mong muốn sẵn sàng chấp nhận làm một khu vực tự trị thuộc chính quyền Trung ương tại Bắc Kinh, như Trung Quốc đã dành cho Nội Mông, Tây Tạng, Quảng Tây….
Phía Trung Quốc đồng ý và đồng ý chấp nhận đề nghị nói trên, và cho Việt Nam thời gian 30 năm (1990-2020) để Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyết các bước tiến hành cần thiết cho việc gia nhập đại gia đình các dân tộc Trung Quốc.…”
Đâu là sự thật?
Trong cuốn hồi ký “Hồi ức và Suy nghĩ” của mình, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Trần Quang Cơ đã tiết lộ: “Sau 2 ngày nói chuyện (3 - 4/9/1990), kết quả được ghi lại trong một văn bản gọi là ‘Biên bản tóm tắt’ gồm 8 điểm. Khi nghiên cứu biên bản 8 điểm đó, chúng tôi nhận thấy có tới 7 điểm nói về vấn đề Campuchia, chỉ có 1 điểm nói về cải thiện quan hệ giữa hai nước mà thực chất chỉ là nhắc lại lập trường cũ của Trung Quốc gắn việc giải quyết vấn đề Campuchia với bình thường hoá quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc.”
Nghĩa là, Hội nghị Thành Đô kết thúc song việc bình thường hoá quan hệ hai nước, điều mà ban lãnh đạo Việt Nam nóng lòng mong đợi, vẫn chưa chốt lại được. Vì thế, giả thuyết về bản “mật ước” kia rõ ràng là thiếu cơ sở.
Thậm chí ngay cả “Biên bản tóm tắt” 8 điểm nói trên cũng không được phía Việt Nam thực hiện đầy đủ. Nguyên nhân chủ yếu là do sự phản đối của Bộ Ngoại giao dưới quyền Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch, với sự đồng tình của một vài uỷ viên Bộ Chính trị khác, như Thứ trưởng Trần Quang Cơ đã thuật lại trong hồi ký. (Trong cuộc họp kiểm điểm về Hội nghị Thành Đô, Phó Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã nói: “…Mình bị nó lừa nhiều cái quá. Tôi nghĩ Trung Quốc chuyên là cạm bẫy.”)
Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh (Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc từ năm 1974-1987) cho biết là mặc dù cùng 19 cựu sỹ quan cao cấp khác ký tên vào bản kiến nghị yêu cầu minh bạch hóa Hội nghị Thành Đô song ông cũng không tin vào thông tin phía Trung Quốc đưa ra.
Đại tá Nguyễn Văn Tuyến (cán bộ tiền khởi nghĩa và là thành viên sáng lập CLB chống tham nhũng, tiêu cực của các vị lão thành cách mạng ở Hà Nội) cho chúng tôi biết là trong một cuộc gặp với Thường trực Ban Bí thư Đinh Thế Huynh, khi ông đề cập đến “Mật ước Thành Đô”, ông Huynh khẳng định đích thân ông ta đã vào kho lưu trữ của đảng để tìm nhưng không hề thấy bản “mật ước” đó. (Lãnh đạo cộng sản nói thì không hẳn là đáng tin, song điều đó không có nghĩa là họ chưa bao giờ nói thật. Và sự khẳng định của nhân vật số 5 trong ban lãnh đạo Việt Nam phù hợp với logic ở trên, cũng như với một tài liệu được cho là của Ban Tuyên giáo Trung ương năm 2014 nhằm giải thích về Hội nghị Thành Đô.)
Toan tính gì?
“Người Trung Quốc làm gì cũng có tính toán.” Thông tin về “Mật ước Thành Đô” được Bắc Kinh tung ra ngay giữa lúc họ đưa giàn khoan HD981 vào sâu trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam từ ngày 2/5 đến 15/7/2014. Rõ ràng, họ muốn qua đó để biện hộ cho hành vi xâm phạm chủ quyền Việt Nam, gây chia rẽ trong ban lãnh đạo CSVN, khiến người Việt trong và ngoài nước bị phân hoá, và cuối cùng là làm suy yếu nỗ lực của Hà Nội trong việc chống lại hành vi ngang ngược đó.
Mặc dù nội dung cụ thể của “Mật ước Thành Đô” được Bắc Kinh “tiết lộ” vào thời điểm họ đưa giàn khoan HD981 xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhằm mục đích như chúng tôi đã đã chỉ ra, song thông tin về sự tồn tại của nó thì đã xuất hiện từ lâu. Vậy động cơ của họ là gì?
Quả thực, không khó để nhận ra toan tính của Bắc Kinh khi cho lan truyền thông tin về “Mật ước Thành Đô”. Đây thực sự là một mũi tên trúng nhiều đích theo đúng bản chất “thâm như Tàu” của họ: (i) khiến những người Việt tâm huyết với công cuộc chống bành trướng Trung Quốc nản lòng (do nghĩ rằng mọi nỗ lực đều vô ích bởi cái văn kiện bán nước kia); (ii) làm phân tâm những người chống hiểm hoạ Trung Quốc tại Việt Nam (thay vì lẽ ra cần tập trung vào việc vạch trần và ngăn chặn bàn tay tội ác của “nhóm lợi ích Tàu”trong bộ máy hiện hành thì họ lại phung phí thời gian và công sức vào việc tranh cãi hoặc lên án và đòi bạch hoá một chuyện không có thật trong quá khứ); và (iii) khiến cho người dân bình thường không tin tưởng vào truyền thông phi chính thống (khi thấy trên mạng toàn loan truyền những thông tin nhảm nhí).
Không chỉ nặn ra cái gọi là “Mật ước Thành Đô”, Bắc Kinh thậm chí còn dựng lên cả một câu chuyện kỳ bí qua tác phẩm “Hồ Chí Minh sinh bình khảo” của Hồ Tuấn Hùng. Theo đó, Hồ Chí Minh không phải là Nguyễn Ái Quốc - Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Sinh Cung (nguyên quán Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An), mà là Hồ Tập Chương, người Đài Loan. (Ngoài những mục đích nêu trên, điều này còn giúp dọn đường dư luận để “con ngựa thành Troy” Hoàng Trung Hải ngày càng “chui sâu, leo cao” và cuối cùng là thâu tóm chiếc ghế Tổng Bí thư.)
Không còn nghi ngờ gì, “Mật ước Thành Đô” là một câu chuyện bịa đặt nhằm phục vụ mưu đồ đen tối của Trung Nam Hải. Việc nhà cầm quyền CSVN không công khai Thoả thuận Thành Đô là vì đó không chỉ là một thất bại nhục nhã trong lịch sử ngoại giao Việt Nam, mà còn là bằng chứng không thể chối cãi về hành vi “cõng rắn cắn gà nhà”, “rước voi về dày mả tổ” của họ. Chỉ chừng ấy thôi họ đã bị lịch sử và nhân dân đời đời lên án, chứ đừng nói đến chuyện mưu toan biến Việt Nam thành một bộ phận của “đại gia đình các dân tộc Trung Quốc”.
Ngoài ra, ngay cả khi “Mật ước Thành Đô” là sự thật đi nữa thì nó cũng không có giá trị pháp lý, bởi nó không tuân theo những trình tự pháp lý thông thường của một hiệp ước giữa hai quốc gia. Nguyễn Văn Linh và Đỗ Mười hoàn toàn không đủ chính danh để đóng dấu hiệu lực vào một hiệp ước vô cùng hệ trọng như thế. Trong khi đó, những người ký kết “mật ước” đó hoặc đã chết, hoặc gần như không còn ảnh hưởng trên chính trường, nên nó lại càng vô giá trị.
Trong một bài viết trước đây, chúng tôi đã chỉ ra rằng, nếu các bản tuyên bố chung Việt - Trung xưa nay luôn được Hà Nội thực hiện đúng thì Việt Nam đã trở thành “một bộ phận không thể tranh cãi của Trung Quốc” từ lâu, chứ chẳng cần phải đợi đến khi “Mật ước Thành Đô” được thi hành. Điều này không xẩy ra bởi thực tế là trong ban lãnh đạo Việt Nam luôn tồn tại những thành phần ý thức được hiểm hoạ phương bắc mà Bắc Kinh chưa thao túng được (chẳng hạn như Nguyễn Cơ Thạch và Võ Văn Kiệt trong “Hồi ức và Suy nghĩ”), bên cạnh áp lực từ một công chúng vốn ngày càng bộc trực và “dị ứng” với những gì liên quan đến Trung Quốc.
Bất luận thế nào, việc đất nước chúng ta ngày càng bị các gọng kìm của Đại Hán siết chặt như hiện nay không phải là vì “Mật ước Thành Đô” kia, mà chính là vì 90 triệu người Việt, đặc biệt là những tinh hoa của giống nòi, đã làm chưa đủ để bảo vệ giang sơn gấm vóc mà tổ tông đã đổ bao máu xương để dựng xây, gìn giữ.

Tuesday, July 24, 2018

Kinh tế VN không phụ thuộc nhiều vào TQ như nhiều người tưởng

23/07/2018

Hình minh họa.
Nguyễn Quốc Khải

Những con số thống kê mà Cơ Quan Tiền Tệ Quốc Tế (International Monetary Fund) mới đây vừa phổ biến cho thấy rằng Trung Quốc đã trở thành thị trường xuất cảng lớn nhất của Việt Nam vào 2017 thay thế vị trí mà Hoa Kỳ đã chiếm giữ trong 15 năm vừa qua. Điều này xác nhận sự tin tưởng của nhiều người rằng Trung Quốc không những ảnh hưởng mạnh mẽ tới ngoại thương của Việt Nam mà còn cả đến nội thương vì Việt Nam là một nước nhỏ so với nước láng giềngTrung Quốc về dân số, diện tích và kinh tế. Nhưng thực tế không phải hoàn toàn đúng như vậy.
Thương mại về hàng hóa
Việt Nam và Trung Quốc bình thường hóa quan hệ vào cuối năm 1991 sau cuộc chiến biên giới 1979, Trung Quốc đánh chiếm đảo Gạc Ma của Việt Nam vào năm 1988 và Hội Nghị Thành Đô 1990. Từ đó buôn bán giữa hai nước đã gia tăng nhanh chóng từ 692 triệu Mỹ Kim vào năm 1995 lên đến 66 tỉ Mỹ kim vào 2015 là năm mà hiện nay có đủ số thống kê nhất. Trong vài năm đầu, trị giá hàng xuất cảng của Việt Nam vượt trị giá hàng nhập cảng từ Trung Quốc trung bình vào khoảng 41 triệu Mỹ kim hàng năm. Tuy nhiên sáu năm sau cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam đối với Trung Quốc đã trở nên thiếu hụt, từ 189 triệu Mỹ kim vào 2001 lên tới 32.9 tỉ Mỹ kim vào 2015, tăng 174 lần, không kể số lượng hàng hóa trao đổi bất hợp pháp qua các vùng biên giới đặc biệt là những nơi gần các thành phố Mống Cái và Lạng Sơn.
Việt Nam nhập cảng từ Trung Quốc nguyên liệu cho kỹ nghệ may mặc (sợi và vải), dụng cụ truyền thông và âm thanh, dầu hỏa và các sản phẩm chế tạo từ dầu hỏa, máy móc và dụng cụ công nghiệp, sắt và thép, quần áo và phụ tùng, máy điện và dụng cụ trong nhà, máy phát điện, xe cộ và những máy móc chế tạo riêng cho những ngành công nghiệp đặc biệt.
Hàng hóa của Việt Nam xuất cảng sang Trung Quốc gồm than đá, than cốc, than bánh, trái cây, rau, dầu hỏa và các sản phẩm chế tạo từ dầu hỏa, nguyên liệu dệt và vải, dụng cụ truyền thông và âm thanh, máy điện và dụng cụ trong nhà, quặng kim loại và kim loại phế thải, bần và gỗ, máy móc văn phòng và điều hành số liệu và giầy dép.
Ở mức độ vi mô, tình trạng Việt Nam buôn bán với Trung Quốc xem ra còn tăm tối hơn. Vào khoảng 70-80% vật liệu cho ngành dệt vải, may quần áo, làm giầy dép, bộ phận cho công nghệ điện tử và kỹ sư nhập cảng từ Trung Quốc. Những công nhiệp này sẽ gặp khó khăn lớn lao trong trường hợp hàng cung cấp bị gián đoạn bất ngờ. Ngoài ra, Việt Nam chỉ có thể hưởng được thuế nhập cảng ưu đãi khi ít nhất 30% vật liệu dùng để chế tạo hàng xuất cảng của Việt Nam phải được sản xuất ở trong nước hoặc tại các nước trong khối theo hiệp định thương mại.
Những con số ở trên cho thấy Việt Nam phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc nhưng không cho thấy toàn bộ tình trạng thương mại giữa hai nước. Nhìn từ góc cạnh toàn cầu, người ta sẽ thấy một bức tranh khác. Thật vậy, theo Tổng Cục Thống Kê Việt Nam trị giá tổng số hàng hóa buôn bán của Việt Nam với thế giới là 327.8 tỉ Mỹ kim vào 2015. Trong đó, số lượng hàng hóa buôn bán với Trung Quốc chiếm 20.1%, so với 12.8 % đối với Hiệp Hội Các nước Đông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN), 12,6% đối với Hoa Kỳ, 12.6% đối với Hiệp Hội Âu Châu (European Union), 11.1% đối với Nam Hàn và 8.6% đối với Nhật. Ô. Lương Hoàng Thái, Vụ Trưởng Vụ Chính Sách Thương Mại Đa Biên thuộc Bộ Công Thương Việt Nam góp ý nhân có tin Trung Quốc trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam kể từ 2017 “chúng tôi muốn gia tăng xuất khẩu đến nhiều nước khác, chứ không chỉ Trung Quốc.”
Việt Nam buôn bán hàng hóa nhiều nhất với Trung Quốc vì hai lý do. Thứ nhất, hàng Trung Quốc rẻ vì chất lượng thấp, nhưng lại hợp với túi tiền của người Việt. Thứ hai, hai nước ở sát cạnh nhau. Về thương mại hàng hóa Trung Quốc là một đối tác quan trọng nhưng không ngự trị Việt Nam. Về lãnh vực đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng vậy như người ta sẽ thấy sau đây.
Những nguồn tài trợ
Tính đến 31-12-2016, tổng số vốn đầu tư nước ngoài đã được đăng ký và thuộc những dự án đang hoạt động là 293.7 tỉ Mỹ kim. Phần của Trung Quốc chỉ chiếm 3.6%, hơn con số của Hoa Kỳ là 3.5%. Nam Hàn đầu tư đáng kể ở Việt Nam với 50.5 tỉ Mỹ kim (17.2%). Tiếp theo là Nhật với 42.4 tỉ MK (14,4%), Singapore với 38.3 tỉ MK (13%), Đài Loan với 31.9 tỉ MK (10.9%) và Hồng Kông 17 tỉ MK (5.8%). Trung Quốc có 1,562 dự án đầu tư trực tiếp, chiếm 6.9% của tổng số 22,594 dự án đầu tư nước ngoài ở Việt Nam. Như vậy, Trung Quốc chỉ giữ vai trò rất khiêm nhường trong lãnh vực đầu tư nước ngoài.
Theo số thống kê của Tổ Chức Hợp Tác và Phát Triển Kinh Tế (Organization for Economic Cooperation and Development - OECD), Việt Nam đã nhận được tổng số tiền đã được giải ngân 5.5 tỉ MK trong chương trình Trợ Giúp Phát Triển Chính Thức (Official Development Assistance - ODA) trong khoảng thời gian 2000-2016. Đây là một chương trình tài trợ với lãi suất thấp và điều kiện dễ dãi cho những nước nghèo. Quốc gia đóng góp vốn nhiều nhất là Nhật Bản. Tiếp theo là Nam Hàn, Pháp, Đức, Anh, Úc, Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Canada, và Hoa Kỳ.
Theo Trung Tâm AidData Phát Triển Chính Sách (AidData for Development Policy), một cơ quan nghiên cứu tại Đại Học William & Mary, Việt Nam chỉ nhận được 4.3 tỉ MK, tiền tài trợ từ Trung Quốc trong những năm 2000-2013 trong đó có 350 triệu MK là tiền ODA. Số tiền còn lại là phần cho vay với lãi xuất và điều kiện bình thường. Do đó, phần của Trung Quốc chỉ chiếm khoảng dưới 5% trong tổng số nợ nước ngoài 91.2 tỉ MK của Việt Nam tính đến 31-12-2016. Trong khi đó, Trung Quốc cho các nước Á Châu khác vay tiền ODA nhiều hơn trong cùng một thời gian: Campuchia 8.7 tỉ MK, Nam Dương 9.3 tỉ MK, Lào 12 tỉ MK và Thái Lan 15 tỉ MK. Miến Điện, một nước bướng bỉnh, chỉ nhận được 2 tỉ MK nhưng vẫn còn lớn hơn phần dành cho Việt Nam.
Ô. Đinh Tiến Dũng, Bộ Trưởng Tài Chánh của Việt Nam, tường trình với Quốc Hội cách đây ít lâu rằng “Việt Nam vay tiền của Trung Quốc để thực hiện các dự án là không nhiều. Trong đó, đầu tư vào thị trường chứng khoán của Trung Quốc chỉ chiếm 0.33% quy mô giá trị của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trung Quốc có hai nhà đầu tư lớn đang đầu tư vào hai tập đoàn và công ty, nhưng không có gì đáng lo ngại, vì đây đều là những nhà đầu tư dài hạn.”
Đầu tư công cộng
Điều mà Việt Nam phải lo ngại là những công ty của Trung Quốc đã dễ dàng thắng những dự án đầu tư công cộng của Việt Nam qua thủ tục đấu thầu. Những công ty Trung Quốc đã trúng thầu và đã thực hiện 90% hợp đồng về xây cất, kỹ thuật và chương trình thu mua của nhà nước liên quan đến những nhà máy nhiệt điện, dùng nhân công và vật liệu của Trung Quốc. Tương tự như vậy, 23 trong số 24 nhà máy xi măng của Việt Nam do các nhà thầu Trung Quốc xây. Tình trạng này làm cho người Việt tức giận.
Ô. Lê Hồng Hiệp, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên Cứu Đông Nam Á (Institute for Southeast Asian Studies) nói rằng “Có hai lý do chính khiến cho những nhà thầu kỹ thuật Trung Quốc thắng lợi lớn tại Việt Nam. Thứ nhất là khi cho vay vốn ưu đãi các nhà thầu Trung Quốc đặt một số điều kiện. Thứ hai là các nhà thầu Trung Quốc áp dụng những chiến thuật kinh doanh uyển chuyển.” Tuy nhiên cần phải kể đến lý do thứ ba là giá đấu thầu của những công ty Trung Quốc khá thấp so với những giá thầu của những công ty khác. Những điều kiện để được vay vốn ưu đãi thường là Việt Nam phải dùng nhà thầu Trung Quốc, kỹ thuật, đồ trang bị, và dịch vụ của Trung Quốc.
Ông Đặng Ngọc Tùng, một đại biểu Quốc Hội, đã chất vấn Bộ Tài Chánh Việt Nam rằng “vì sao nhà thầu Trung Quốc thường xuyên không hoàn thành hợp đồng đúng hạn, chất lượng các công trình không bảo đảm, giá thành các công trình thường tăng cao hơn dự kiến, không sử dụng nhân công Việt Nam, song có tới 90% dự án phát triển nguồn điện và 80% dự án phát triển hạ tầng giao thông vẫn được giao cho các nhà thầu Trung Quốc ?”
Nhiều thắc mắc tương tư như trên đã từng được báo chí, các cuộc hội thảo và các hội nghị thường xuyên mang ra bàn cãi, nhưng chưa được nhà nước Việt Nam trả lời. Có một vài lý do gây ra tình trạng đấu thầu bừa bãi này theo những ý kiến thâu thập từ các bài báo phổ biến trên Internet. Thứ nhất là các cơ quan quản lý, đặc biệt là các cơ quan cấp phép cho các dự án đã không hoàn tất trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các dự án. Thứ hai, các nhà thầu Trung Quốc hối lộ những cơ quan quản lý dự án để được bao che. Do đó chính người Việt Nam làm hại chính đất nước của họ.
Những giải pháp khả thi
Việt Nam tham dự vào những hiệp định thương mại quốc tế giúp đa phương hóa thị trường và giúp bớt phụ thuộc vào Trung Quốc. Việt Nam đã ký kết Hiệp Định Thương Mại Song Phương với Hoa Kỳ (Bilateral Trade Agreement – BTA) vào 2001. Ngoài ra, Việt Nam còn gia nhập hiệp định thương mại song phương với một số quốc gia khác: Nhật (2008), Chile (2012) và Nam Hàn (2015). Về phương diện đa phương, Việt Nam đã gia nhập ASEAN Free Trade Area (AFTA) vào 1992, Tổ Chức Thương Mại Quốc Tế (World Trade Organization – WTO) vào 2007, Cộng Đồng Kinh Tế ASEAN (ASEAN Economic Community – AEC) vào 2015 và Hiệp Định Thương Mại Tự Do Âu Á (Eurasian Economic Union Free Trade Agreement – EAEU FTA) vào 2017. Việt Nam hi vọng hiệp ước Thương Mai Tự Do đa phương giữa Liên Hiệp Âu Châu - Việt Nam (European Union – Vietnam Free Trade Agreement – EUV-FTA) sẽ sớm được phê chuẩn. Việt Nam cũng đang chờ đợi để hưởng những lợi ích của hiệp ước Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương Toàn Diện và Lũy Tiến (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership - CPTPP).
Trong một nền kinh tế thế giới mở, tất cả những quốc gia đều phụ thuộc lẫn vào nhau. Việt Nam không nên và sẽ không bao giờ trở nên hoàn toàn độc lập với Trung Quốc và ngược lại bởi vì hai nước ở sát cạnh nhau và Trung Quốc có một nền kinh tế lớn thư hai trên thế giới. Tuy nhiên, Việt Nam có thể thâu hẹp cán cân thương mại thiếu hụt với Trung Quốc bằng cách cải tổ môi trường kinh doanh để thu hút đầu tư nước ngoài có chất lượng để phát triển công nghiệp cao. Rất tiếc rằng gần đây Luật An Ninh Mạng được Quốc Hội thông qua và những cuộc biểu tình lớn tại nhiều thành phố từ Bắc vào Nam chống lại luật này và dự luật Đặc Khu Kinh Tế đã làm cho môi trường kinh doanh giao động, không phục vu cho mục tiêu này.
Áp lực của nợ công và ngân sách thiếu hụt gia tăng trong những năm vừa qua, ngoại trừ 2017 có triệu chứng thuyên giảm, chính phủ Việt Nam đã đặc biệt cố gắng thi hành một số biện pháp để cải tổ những công ty quốc doanh thua lỗ hay yếu kém. Nếu việc này thành công sẽ giúp Việt Nam cải thiện khả năng cạnh tranh với hàng Trung Quốc. Người ta còn nhớ rằng chương trình cải thiện những công ty quốc doanh đã được bắt đầu bàn tới khoảng 20 năm trước đây, nhưng chưa bao giờ được xúc tiến một cách nghiêm chỉnh vì lợi ích của các phe nhóm trong chánh quyền. Cải tổ có nghĩa là một số viên chức sẽ mất việc làm và quyền lợi.
Tới lúc này chánh quyền không còn lựa chọn nào khác. Tư nhân hóa hoặc giải thể những công ty quốc doanh thua lỗ, thu nhỏ bộ máy của Đảng CSVN và bộ máy cai trị cồng kềnh của chính phủ là những điều bắt buộc. Bán đất cho ngoại bang, một giải pháp cứu vãn cấp thời cho ngân sách và nợ công, không phải là một giải pháp có thể lựa chọn bởi vì nó sẽ đổ thêm dầu vào lửa, tạo thêm rối loạn, và “sẽ đốt cháy những người cộng sản ở Hà Nội” như tờ báo The Economist nhận định.
(22-7-2018)
Tham khảo
1. BBC, “Tiền Chính Phủ Trung Quốc Tới Việt Nam Bao Nhiêu?” October 12, 2017.
2. BBC, “Vén Màn Bí Mật ‘Tiền Viện Trợ’ Trung Quốc,” October 11, 2017.
3. IMF, “Vietnam – Selected Issues,” July 2018.
4. IMF, “Vietnam – 2018 Article IV Consultation – Country Report No. 18/215,” July 2018.
5. Nguyen Dieu Tu Uyen, “China Overtakes U.S. as Top Export Market in one More Nation,” Bloomberg News, April 18, 2018.
6. Nguyễn Quốc Khải, “Kinh Tế Việt Nam: Làm Sao Để Giàm Lệ Thuộc Vào Trung Quốc?” 4-7-2014.
7. The Economist, “Vietnam and China: Through a border darkly,” August 16, 2014.
8. Voice of Vietnam, “Trung Quốc Trở Thanh Thị Trường Xuất Khẩu Lớn Nhất Của Việt Nam,” 19-4-2018.
9. Voice of Vietnam, “Economist Warns of Vietnam’s Over Dependence on China, “May 3, 2015.

Wednesday, July 18, 2018

(Xã hội) - Luật của chúng ta không cho người Việt vào casino đánh bạc. Nhưng có vẻ đó chỉ là lý thuyết, bởi rất nhiều sòng bạc đang tìm cách “lách” để thu hút thượng đế người Việt. Một ngày ở Casino Phượng Hoàng đã nói lên tất cả sự thật, rằng ở đây nguồn thu từ khách Việt mới là chính bởi họ xuống còn bạo tay hơn cả người nước ngoài…  

Khoảng 4h30 sáng Chủ nhật tại Casino Phượng Hoàng, tỉnh Bắc Ninh.
Chuông kêu inh ỏi, báo hiệu một ngày chơi kết thúc. Hệ thống đèn vụt sáng. Dăm ba câu chửi thề, có tiếng thở dài, có người bật dậy vươn vai, số khác lặng lẽ kiểm lại “tài khoản”, đó là đống phỉnh xộc xệch nằm trước mặt. Tất nhiên, họ phải kiểm xem mình lãi lỗ đến đâu sau một ngày chiến đấu gian khổ trước nhà cái. Những gương mặt giãn ra nhưng đa phần lộ rõ vẻ mỏi mệt. Tất cả đều là dân cờ bạc “gạo”, tức là coi cờ bạc là nghề kiếm cơm nghiêm túc, là nghề tay phải. Suốt 18 tiếng đồng hồ mỗi ngày casino hoạt động, ánh đèn vàng ấy gần như không thay đổi độ sáng. Có chăng chỉ có tiếng nhạc là giục giã, thôi thúc điều gì đó, còn không gian, thời gian hoàn toàn dừng lại trong diện tích 2.000m2 này. Nói trắng ra là casino khiến cho con bạc mất khái niệm về đêmngày.
Tôi đi đánh bạc ở Casino Phượng Hoàng (Bắc Ninh)
Khách người Việt Nam chơi trò roulette.
Khán phòng vẫn khá đông khách, dễ đến trăm người. Tất cả đều là người Việt. Tôi có thể khẳng định chắc chắn, bởi gần 10 tiếng lang thang khắp ngóc ngách Casino Phượng Hoàng đủ giúp tôi tự tin nói lên điều này. Họ bu quanh 4 bàn baccarat và vòng quay routlett, bàn tán về ngày chơi hênxui vừa trải qua. Mà có lẽ người Việt Nam chúng ta mới ham cờ bạc, mới ngồi lại tới tận cùng (giờ casino đóng cửaPV) chứ đâu có người nước ngoài nào vào đây để… kiếm ăn. Casinovới họcó mục đích giải trí rõ ràng. Các cụ bảo rồi, cờ bạc đến sáng thì toàn mấy ông thua ngồi lại, chứ người được chuồn sạch ráo. Ai không tin, cứ vào dịp tết nguyên đán hay những kỳ nghỉ lễ dài dài, sắp xếp thời gian lên mấy góc phố cổ Hà Nội thì biết!? Còn không tin nữa thì vui lòng vượt biên qua bên kia biên giới Campuchia mà xem, dễ đến 90% lượng khách ra vào 20 cái casino dọc biên giới ViệtCampuchia là người Việt chúng ta.
Khi “lén lút” áp sát Casino Phượng Hoàng, cảm giác rất thật của tôi là lo lắng. Lo bị bảo vệ… đuổi, vì rõ ràng luật mình chưa cho khách Việt vào casino; lo bị xăm xoi bởi điệu bộ lơ ngơ, khiến cơ hội đào bới xới lộn cung cách làm ăn của chỗ chơi đẳng cấp này bị hạn chế. Nhưng mọi việc diễn ra suôn sẻ đến bất ngờ, hóa ra chẳng có gì căng thẳng như tôi nghĩ…
Tôi thuê người đàn ông chạy xe ôm đứng tuổi 100.000 đồng đưa từ sân vận động tỉnh vào thẳng casinovốn được đăng ký dưới cái tên hợp phápKhu giải trí Quốc tế Phượng Hoàng. Hôm nay đông khách bởi là thứ Bảy cuối tuần. Ông xe ôm đã quá quen với việc đưa đón mấy khách lẻ vãng lai như tôi đến với Phượng Hoàng. Ông ít lời, chỉ gật đầu khi tôi nhắc địa điểm. Bản thân ông cũng không biết quy định người Việt không được chơi casino, bởi vì ông đã chở bao nhiêu khách người Việt vào đây nhưng có thấy ai bị từ chối đâu. Có lẽ trong hàng trăm lượt người ra vào Casino Phượng Hoàng mỗi ngày, chắc chỉ mỗi tôi là đi từ hết ngạc nhiên này đến phấn khích khác mà thôi.
Sau này dò hỏi được, hóa ra từ lúc có thông tin dự thảo Đề án cho người Việt Nam được vào casino được Bộ Tài chính trình lên cấp trên, nhiều casino đã nhanh chóng bắt tay với các công ty du lịch, danh chính ngôn thuận là đưa khách du lịch nước ngoài vào, nhưng thực chất toàn dân Việt Nam chơi casino.
Tôi đi đánh bạc ở Casino Phượng Hoàng (Bắc Ninh)
Casino Phượng Hoàng.
Quanh dự thảo này cũng rất nhiều thông tin được bịa đặt, khiến không ít người nổi đóa. Thậm chí có cơ quan ngôn luận còn gọi dự thảo và cơ quan soạn thảo là… ngớ ngẩn, là vẽ đường cho tệ nạn xã hội… chạy chỗ. Bởi vậy, trong buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8-2014, đại diện lãnh đạo Bộ Tài chính chính thức bác bỏ toàn bộ những bịa đặt trên thì thái độ của dư luận mới “dịu dàng” hơn. Dẫu vậy, với những gì tôi chứng kiến trong đêm ở Casino Phượng Hoàng này thì có muốn “bênh” cho đồng bào mình trước thói đam mê cờ bạc tôi cũng không dám. Bởi những lần xuống tiền bạo tay nhất, hùng hổ nhất và ngồi đến cùng đều là Việt chúng ta cả…
Ngược lại thời gian một chút, vào thời điểm 21h khi tôi mon men đến gần Casino Phượng Hoàng. Tòa nhà ba tầng theo lối kiến trúc Trung Á mái vòm nằm khiêm tốn trong một con phố cổ tỉnh lỵ Bắc Ninh. Nói tóm lại, bên ngoài Casino Phượng Hoàng là một không gian khá tĩnh lặng, khách khứa vào ra khá là tấp nập, nhưng ai cũng lặng lẽ và di chuyển trong trật tự. Lách người qua cặp cửa dày cộp, rộng chừng 2,5m2 mỗi cánh, tôi bước vào bên trong. Ở đây, nhân viên (security) với “mặt ngầu” không khoanh tay đứng ngoài cửa như thường thấy trên phim ảnh, mà ngược lại họ rải đều trong phòng chơi để kiểm soát khách chơi. Bởi vậy, cảm giác lo lắng trong tôi ngay lập tức được thay bằng phấn khích. Casino Phượng Hoàng không lớn, nội thất chưa hẳn sang trọng, với cấu trúc một phòng lớn có chừng 15 bàn chơi và nguyên tầng 2 dành cho VIP. Sở dĩ tôi biết tầng 2 được dành để biệt đãi các VIP là vì mỗi khi VIP lên xuống đều có một nữ nhân viên trẻ đẹp, xách cặp dẫn lối và bảo vệ chắn lối lên xuống. Còn những khu khác họ thả rông cho khách Việt Nam vào sát phạt nhau.
Các hình thức chơi ở đây cũng cơ bản như bao casino khác, gồm bài baccarat, roulette, slot machine (điện tử xèng)… Khách cũng được phân khúc nhất định. Người nước ngoài (Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore…) thích “thi đấu” với máy hơn. Còn dân Việt mình, đa số là tay bo với nhau qua các loại bài lá. Tôi nhìn hồi lâu mới hiểu luật chơi baccarat. Nhận thấy vẻ ngơ ngác của tôi, một “quý bà” lông mày săm đen nhánh, tóc nhuộm vàng như lông bò chỉ dẫn: “Cứ đổi tiền đi rồi ngồi vào mà chơi. Họ mở lên, nếu đúng thì mình ăn, nếu không thì… mất”. Hơ hơ… cờ bạc thì đúng là hên ănxui chết, giải thích như vậy thì… thông minh quá. Thú thật khi chuẩn bị sang đây, tôi cũng có nhắt lưng ít tiền và cũng muốn tò mò chơi thử một vài ván xem sao. Nhưng từ lúc nhìn thấy sự nhốn nháo, nhộm nhoạm ở casino, tôi “nguội” hết máu. Phải loanh quanh gần 30 phút, cộng thêm sự có mặt của khá nhiều cô nàng ăn mặc sexy, tôi mới đủ phấn khích trở lại để ra bàn đổi tiền. 300USD đổi được 1 phỉnh loại 100USD, 4 cái loại 50USD và tôi chọn baccarat.
Một lần xuống tiền thấp nhất là 30USD, bởi vậy 300USD của tôi chẳng có ý nghĩa gì trong cuộc chơi của những con bạc khát nước. Cầm cự được hơn 1 giờ đồng hồ, 300USD của tôi tan biến trong đôi tay của dealer (người chia bài)một cô gái Bắc Giang 22 tuổi rất xinh đẹp.
Baccarat thuộc về trò chơi bài lá ngẫu nhiên và được cho là trò xanhchín nhất trong casino. Có 3 cửa cho người chơi lựa chọn: nhà cái (banker), người chơi (player) và hòa (3). Các dealer chia 2 bài cho nhà cái và người chơi. Có tối đa 20 người có thể chơi trên bàn baccarat một lúc, bởi vậy đây là một trò thú vị, hồi hộp và đầy mưu mẹo! Baccarat được coi là môn đơn giản nhất trong casino để học và… kiếm tiền. Sau 1 giờ cầm cự, tôi nhận ra rằng, nếu muốn không thua, bạn chỉ nên chơi khi thoải mái, đừng bao giờ chơi khi tức giận, buồn chán hay mệt mỏi. Tâm lý tốt, tự tin thì đánh mới dễ thắng. Thứ nữa, người chơi phải đặt ra mục tiêu cụ thể khi chơi và tuyệt đối tuân theo. Ví dụ 1 ngày kiếm 50USD chẳng hạn, khi đủ mục tiêu thì nghỉ lập tức, mai lại tiếp tục và đặc biệt không nên tham khi ăn thì muốn ăn thêm và cũng không được mất bình tĩnh khi thua là muốn gỡ liền… Tôi học được những điều này thông qua những lần xuống tiền cực khoa học của “quý bà” lông mày săm đen nhánh, tóc nhuộm vàng như lông bò ngồi kế bên. Chị này lên xuống nhịp nhàng và hiếm khi thua bởi độ lì của mình.
Tôi đi đánh bạc ở Casino Phượng Hoàng (Bắc Ninh)
Phiếu đổi phỉnh.
…Casino Phượng Hoàng bắt đầu đón khách lúc 13h, kết thúc 4h30 ngày hôm sau. Lúc tôi bước vào đây là 21h, trong khu casino lúc này có khoảng 300 người chơi. Điều thú vị là đến 40% người chơi bạc ở đây là đàn bà, con gái, mà phụ nữ sồn sồn tuổi trên 40 là đông nhất. Phụ nữ khó giấu cảm xúc nên mỗi khi thua thắng, cả khán phòng rất dễ nhận ra nhờ tiếng chửi thề chua ngoa. Càng muộn, casino càng đông khách mà rộn ràng nhất là tầm 0h, bởi lúc đó dân chơi ở vũ trường, quán bar khi đã xuống nhạc tìm tới casino đáp bến. Tôi chợt nghĩ đến mại dâm, nạn lô đề và cả ma túy, thuốc lắc. Có cấm đấy, nhưng để đánh một con lô, con đề hay kiếm một cô kỹ nữ giải đen chưa bao giờ “khách” cảm thấy khó cả. Rất dễ dàng! Kể cả chuyện dân chơi tìm khách sạn, nhà nghỉ chơi đá, cắn thuốc lắc sau khi rời khỏi vũ trường cũng đâu phải chuyện hiếm. Giờ thì casino đã trở thành một sự lựa chọn và ở một khía cạnh nào đấy xã hội còn êm hơn nếu cùng giờ tan vũ trường, họ tìm đến những thứ rác rưởi như thuốc lắc, ketamin, ma túy đá kia để sử dụng.
Cuối cùng các luồng tư tưởng xung đột chokhông cho cứ họp, cứ hội nghị, tranh luận ỏm tỏi và chẳng giải quyết được gì cả. Chỉ sướng các chủ lô đề, tú ông tú bà tiền thu đầy túi và phất lên nhanh chóng. Vậy với casino, có gì bất ổn trong việc cho phép người Việt vào đây?
May mắn khi trở về bàn khách, tôi gặp Lee Nguyễnnhân viên kinh doanh của casino. Lee, một Việt kiều 8X, nhưng đã có 14 năm kinh nghiệm làm tại các casino, lang thang chia bài từ Macau, Australia, đến Campuchia làm quản lý và giờ anh được công ty mẹ điều về quán xuyến thị trường Việt Nam. Lee khá cởi mở, bởi quan niệm đã làm dịch vụ thì khách hàng ai cũng là thượng đế cả. Bởi thế câu chuyện giữa hai chúng tôi khởi đi tương đối… chất lượng, với những nhận xét cởi mở, có lý có tình trước vấn đề khách Việt Nam vào casino trên đất nước mình. Tôi ăn xong bát mỳ trứng xúc xích miễn phí (hóa ra khách vào đây ăn, uống thoải mái không hạn chế) và lân la hỏi chuyện anh quản lý trẻ tuổi.
Lee là Việt kiều nên không có kiểu giữ kẽ như mấy ông quản lý nội. Lee phân tích đâu ra đấy và cũng muốn Chính phủ Việt Nam sớm cho phép người Việt Nam được vào casino. Lee nói: “Đây là môi trường kinh doanh có điều kiện. Bạn có tin không, chúng tôi sẽ phải nộp rất nhiều thuế nếu người Việt được vào casino, nộp hơn rất nhiều so với hiện tại. Nhưng chúng tôi muốn như vậy, chúng tôi muốn công khai minh bạch và sẵn sàng tư vấn cho Chính phủ Việt Nam, chính quyền tỉnh Bắc Ninh những giải pháp tối ưu nhất nhằm tránh rủi ro khi cho người Việt Nam vào đây giải trí”. Với nhà quản lý trẻ này, vấn đề kiểm soát tài chính của khách mới là điều quan trọng nhất. Nếu ổn thỏa, cứ 1USD người chơi bỏ ra ở đây, không cần biết khách thắng thua, casino cũng phải nộp một phần thuế lại cho ngân sách quốc gia nước sở tại. Đúng là nguy cơ tệ nạn xã hội đằng sau cờ bạc là có thật, nhưng đó vấn đề muôn thuở của mọi xã hội. Thế nhưng casino đang khác tất cả trò cờ bạc còn lại, đó chính yếu tố tiền tươi thóc thật. Muốn chơi, khách phải có tiền, rất nhiều tiền. Cứ nhìn 300USD (bằng cả tháng lương của một công chức mới ra trường) bay vèo trong vài chục phút là tôi hiểu vấn đề. Rằng phải rất nhiều tiền mới có thể thành khách quen của casino, được casino nhớ đến. Chưa hết, với hàng trăm lượt khách ra vào mỗi ngày, nếu thu tiền vào cửa, nộp ngược lại địa phương, thì tỉnh Bắc Ninh cũng có trên dưới chục tỉ đồng/năm, đủ để xây vài ngôi trường và trạm y tế tuyến xã. Casino dành cho người có tiền, vậy hà cớ gì phải nâng lên đặt xuống việc cho người Việt ra vào vậy? Sự thật là trong số trên dưới 10 casino đang hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam, chỉ khoảng 30% là tuân thủ quy định “cấm cửa” khách Việt. Số còn lại vẫn sáng đèn hằng đêm nhờ nguồn thu lớn từ lượng thượng đế… tại chỗ.
Tôi đi đánh bạc ở Casino Phượng Hoàng (Bắc Ninh)
Phỉnh loại 100USD của casino
Tôi chợt rùng mình khi nghĩ đến cảnh các con bạc nhấc điện thoại lên “báo” vài triệu tiền bóng đá, vài trăm điểm tiền lô bằng… mồm. Đấy mới là lý do khiến các vụ thanh toán, đòi nợ diễn ra hằng ngày. Nếu các con bạc chuyển hướng, đánh bạc hợp pháp thì họ có thể khống chế được tiền của mình và cậy “số đỏ” kiếm tiền từ cờ bạc.
Một vấn đề nữa Lee cũng khá băn khoăn, đó chính là tín dụng đen, cầm đồ trong casino. Chẳng cần quen biết, các con bạc cũng có thể vay bất cứ “đại lý” nào ở đây. Bản thân Lee cũng nói, giá mà 1-2 ngân hàng mở quầy giao dịch ở trong casino này, khách vừa không mất nhiều lãi mà toàn bộ số tín dụng còn được kiểm soát đến cùng. Như tôi quan sát, hóa ra những cô gái ăn mặc sexy nhất, lả lơi nhất lại chính là người làm tín dụng đen cả. Công việc của họ là kèm chặt các con bạc đang thuê, dùng “vốn tự có” cọ xát để gạ khách sử dụng dịch vụ cho vay của mình. Cứ 1.000USD, khách cầm về 950USD, các cô “nuốt” 50USD đơn giản như lấy đồ vật trong túi vậy.
Lee Nguyễn tiết lộ, bộ phận kinh doanh của anh bị áp mức doanh số 600 nghìn USD/tháng, tương đương với gần 13 tỉ đồng. Trong thời gian du lịch bị ảnh hưởng bởi hành động Trung Quốc hạ đặt trái pháp giàn khoan HD-981, nếu không có khách nội cứu cánh, Casino Phượng Hoàng không thể đủ doanh thu được. Về lương cán bộ, nhân viên, chi phí ăn uống cho khách thoải mái, một tháng casino chỉ chi hết 30% doanh thu. Như vậy, mỗi tháng họ cầm về tới 70% lợi nhuận, thuế má xong là một lượng ngoại tệ không hề nhỏ chảy ngược ra nước ngoài. Nếu casino nào cũng như Phượng Hoàng thì không biết ngân sách Nhà nước đang “chảy máu” bao nhiêu cho hàng ngàn lượt khách Việt vào casino đánh chui mỗi ngày?
Ở Macau, hầu hết các nhà đầu tư đến từ Las Vegas. Thế lực casino của tỷ phú Steve Wynn (Wynn Resorts), Kirk Kerkorian (MGM Mirage) và Sheldon Adelson (Las Vegas SandsLVS) cùng ông Vua casino Stanley Ho (người có cổ phần đáng kể trong casino Đồ Sơn) giúp họ “ôm” toàn bộ giấy phép xây dựng “resorts kết hợp giải trí” để phù hợp với nhu cầu khách hàng. Nghe đâu, số tỷ phú trên đã đổ 30 tỉ USD vào xây dựng 10 casino mới trong vòng 5 năm qua tại Macau. Rất nhiều ông chủ ở đây đang nhắm đến Việt Nam như một điểm đầu tư mới đầy hứa hẹn. Nếu được cởi trói, đây sẽ là một luồng tài chính mới sẽ cập bến các đặc khu (Vân Đồn chẳng hạn) để tạo thành một lực đẩy mới cho nền kinh tế đang trên đà khởi sắc.
Lee Nguyễn đưa ra bài toán kinh tế đơn giản. Mỹ có số dân là 300 triệu người và Las Vegas có hơn 700 sòng bạc. Trung Quốc có dân số 1,3 tỉ người và một con số ít ỏi 31 sòng bạc ở Macaunơi duy nhất đánh bạc là hợp pháp. Mỗi năm, 16 triệu người vượt biên đi bộ từ thành phố Chu Hải (Quảng Đông, Trung Quốc đại lục) sang Macau để đánh bạc. Còn dân số Việt Nam là 100 triệu. Ai dám khẳng định, có bao nhiêu lượt triệu người hàng năm sang Campuchia, đi các nước xung quanh chơi casino và cả những người đang được “tạo điều kiện” hết mức để đốt tiền ngay trong nội địa như Casino Phượng Hoàng này. Tiền thuế thu về là cực kỳ đáng kể nếu chúng ta đừng ép người Việt thượng lưu phải ra nước ngoài đánh bạc.
Tôi đi đánh bạc ở Casino Phượng Hoàng (Bắc Ninh)
Lúc vắng thì cũng phải 70% số máy ở đây có khách chơi.
Vậy, casino cho người Việt trên lãnh thổ Việt có lợi hay không lợi?
Đó là việc còn phải bàn và sẽ còn bàn lâu dài. Tuy nhiên, một điều bất bình thường ở đây là: Tại sao người Việt có thể vào chơi ở casino này thoải mái? Chẳng lẽ việc này lại qua mắt được các cơ quan có trách nhiệm quản lý casino của tỉnh Bắc Ninh ư? Rõ ràng, nếu không có sự dung túng, thậm chí là tiếp tay của ai đó thì làm sao có chuyện người Việt vào chơi ở đây? Vụ án Minh “sâm” còn sờ sờ ra đấy. Và những người lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh nên nhớ một điều là: Không ở đâu sản sinh ra lắm tội phạm hình sự như ở sòng bạc!
(Theo PetroTimes)